Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1044 trên 1.483
Nhiều nghiên cứu ghi nhận dịch chiết trâm bầu chứa hoạt chất ức chế viêm và kháng khuẩn, nhưng việc tự ý đắp lá tươi giã nát lên vết thương hở lại tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, u hạt hoại tử và nhiễm trùng huyết do vi khuẩn cùng tạp chất từ môi trường tự nhiên.
Ăn ốc vỉa hè nấu chưa chín kỹ khiến thực khách đối mặt nguy cơ cao nhiễm giun phổi chuột (*Angiostrongylus cantonensis*), ký sinh trùng nguy hiểm có thể tấn công hệ thần kinh gây viêm màng não hoặc xâm lấn tổn thương gan. Nắm rõ cách chế biến chín hoàn toàn là biện pháp bảo vệ sức khỏe tốt nhất.
Đồ chua ngâm quá nhanh hay dưa muối xổi chứa hàm lượng nitrit tăng cao do vi khuẩn chuyển hóa nitrat trong giai đoạn đầu lên men. Khi chưa đủ thời gian để vi khuẩn lactic hạ thấp nồng độ axit và phân giải nitrit, lượng nitrit dư thừa này có thể gây hại cho máu và tạo tiền đề hình thành nitrosamine gây ung thư.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau uống nước lá trúc đen để mát gan, thanh nhiệt và an thai. Tuy nhiên, y học hiện đại cảnh báo phụ nữ mang thai không nên dùng loại lá này do thiếu bằng chứng an toàn lâm sàng, trong khi các hoạt chất giãn mạch và điều hòa miễn dịch trong trúc đen có thể tiềm ẩn rủi ro cho thai nhi.
Tinh dầu tràm lá dài để lâu bị đổi màu và mùi hắc là dấu hiệu đã bị oxy hóa do ánh sáng và không khí. Việc tiếp tục sử dụng loại tinh dầu biến chất này rất nguy hại, có thể gây viêm da tiếp xúc dị ứng nghiêm trọng và kích phát phản ứng phát ban lan rộng toàn thân.
Nhiều người có thói quen uống nước lá trúc đen thay nước lọc để thanh nhiệt, nhưng việc này có thể gây quá tải bài tiết cho thận. Nghiên cứu cho thấy thảo dược chỉ phát huy tác dụng ở liều lượng kiểm soát ngắn hạn, dùng đậm đặc kéo dài tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm miễn dịch và tổn thương nephron thận.
Quả trâm mốc chứa dồi dào chất chống oxy hóa anthocyanin và polyphenol, được nhiều nghiên cứu trên động vật ghi nhận khả năng hỗ trợ cải thiện mỡ máu. Tuy nhiên, ăn quả tươi không thể thay thế thuốc chữa bệnh, người thừa cân cần duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ tư vấn y khoa.
Ăn măng trúc đen chế biến chưa kỹ có thể gây ngộ độc hydro xyanua nghiêm trọng dẫn tới suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong. Độc tố taxiphyllin trong măng tươi sẽ chuyển hóa thành xyanua khi tế bào bị dập nát, đòi hỏi phải luộc sôi mở vung kỹ để phân hủy độc chất hoàn toàn.
Khói từ các xe thịt nướng vỉa hè phát tán lượng lớn bụi mịn PM2.5, hạt siêu mịn và các khí độc như CO, formaldehyde hay acrolein. Luồng khói này kích hoạt phản ứng viêm niêm mạc mũi họng tức thì và làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng hô hấp, tim mạch cho cả người bán lẫn người đi đường.
Uống trà lá trúc đen vào mùa hè giúp bù nước và giải nhiệt nhờ chứa các flavonoid có hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm mạnh mẽ. Những hợp chất này hỗ trợ trung hòa gốc tự do, giảm căng thẳng oxy hóa và làm dịu phản ứng viêm của tế bào trong những ngày nắng nóng oi bức.
Các nghiên cứu khoa học khuyến cáo khoảng cách an toàn giữa hai lần ăn mì gói nên kéo dài từ 4 đến 5 ngày, tương đương tối đa 1 lần mỗi tuần. Việc tiêu thụ từ 2 đến 3 lần/tuần đã được chứng minh làm tăng rõ rệt nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp, đặc biệt ở phụ nữ.
Nội tạng nướng và phá lấu chứa lượng purin rất cao, khi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành axit uric làm tăng vọt nồng độ chất này trong máu. Thói quen ăn nội tạng kèm rượu bia, nước ngọt còn cản trở đào thải, kích hoạt các cơn gút cấp dữ dội.
Việc dùng chung đũa muỗng rửa sơ sài ở quán vỉa hè ít có nguy cơ trực tiếp làm lây truyền vi khuẩn HP theo các dữ liệu khoa học. Con đường lây lan chính của vi khuẩn này chủ yếu diễn ra giữa các cá nhân tiếp xúc gần gũi trong gia đình và từ thời thơ ấu.
Nghiên cứu cho thấy tinh dầu chi tràm có khả năng phá vỡ màng tế bào vi khuẩn, giúp giảm vi khuẩn gây hôi miệng và cải thiện tình trạng sưng đỏ, chảy máu nướu mà không làm ố men răng. Tuy nhiên, người dùng nên chọn chế phẩm bào chế chuẩn thay vì tự pha tinh dầu nguyên chất để tránh kích ứng niêm mạc.
Bắp xào và khoai lang lắc phô mai tưởng chừng thanh đạm nhưng lại khiến bạn tăng cân nhanh chóng do chứa lượng lớn bơ thực vật giàu chất béo chuyển hóa, đường tinh luyện và bột phô mai công nghiệp đậm đặc calo rỗng.
Chiết xuất từ thân trúc đen (*Phyllostachys nigra*) đã được y học cổ truyền dùng trị ho, sốt và viêm phổi từ lâu. Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu ghi nhận dược liệu này có khả năng ức chế các phản ứng viêm tại đường hô hấp, nhưng bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế.
Phụ nữ mang thai bị tiểu đường thai kỳ có thể ăn thịt quả trâm mốc tươi chín mọng với lượng vừa phải nhờ chỉ số đường huyết thấp và giàu chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, mẹ bầu tuyệt đối không nên dùng bột hạt cô đặc vì tiềm ẩn độc tính tế bào và nguy cơ tụt đường huyết nguy hiểm.
Các nghiên cứu thực nghiệm bán trường diễn cho thấy dịch chiết cây trâm bầu không gây độc cho thận ở liều lượng thông thường, thậm chí còn hỗ trợ hạ men gan và giảm mỡ máu,. Tuy nhiên, dùng liều quá cao có thể gây nguy cơ cho gan, vì vậy không nên lạm dụng dài ngày.
Nhiều người lo ngại sợi mì ăn liền tồn tại nhiều ngày trong bụng mà không tiêu. Dữ liệu khoa học cho thấy sợi mì được phân giải liên tục qua dạ dày và ruột, nhưng mì chiên qua dầu thực sự có tốc độ thủy phân tinh bột và đạm chậm hơn đáng kể so với mì không chiên.
Tương ớt, tương cà giá rẻ đựng trong can không nhãn mác tại các quán ăn bình dân tiềm ẩn rủi ro lớn chứa phẩm màu công nghiệp độc hại như Rhodamine B, Sudan cùng tạp chất vô cơ. Việc tiếp nạp lâu dài các hóa chất cấm này gây nguy cơ tổn thương gan, độc thần kinh và đột biến gen.
