Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.051 bài, trang 112 trên 1.453
Bột sừng tê giác từ lâu được đồn thổi là bài thuốc quý giúp quý ông cải thiện cương dương và phong độ phòng the. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định lời đồn này hoàn toàn sai sự thật, không có bằng chứng khoa học nào cho thấy sừng tê giác giúp tăng testosterone hay chữa rối loạn sinh lý.
Choline trong lòng đỏ trứng đóng vai trò thiết yếu đối với sự phát triển não bộ thai nhi. Bổ sung đầy đủ dưỡng chất này giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh, đồng thời kết hợp cùng lutein, zeaxanthin và DHA để thúc đẩy các chỉ số trưởng thành thần kinh và khả năng nhận thức của trẻ.
Dầu hạt trẩu từ lâu được lưu truyền trong dân gian như một bài thuốc bôi trị ghẻ ngứa và mụn nhọt. Tuy nhiên, y học hiện đại cảnh báo các dẫn xuất diterpenoid độc tính trong dầu trẩu có thể phá hủy hàng rào bảo vệ da, gây viêm da tiếp xúc kích ứng và tổn thương biểu bì nghiêm trọng.
Nhiều lời đồn thổi xem tuyết liên hoa như "thần dược" hạ axit uric và trị gút. Tuy nhiên, các tài liệu y khoa hiện tại chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả của dược liệu này trên người; việc kiểm soát axit uric chủ yếu vẫn dựa trên lối sống và các thuốc ức chế men tổng hợp đã được kiểm chứng.
Nhiều thai phụ băn khoăn liệu có thể dùng tân di hoa để chữa nghẹt mũi, viêm xoang hay không. Hiện tại, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh tân di hoa an toàn cho phụ nữ mang thai hoặc làm rõ tác động kích thích co bóp tử cung. Thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Táo tàu chứa các hoạt chất tác động lên thụ thể GABA và hệ vi sinh đường ruột giúp an thần, nhưng bằng chứng thử nghiệm trên người hiện còn rất khiêm tốn. Thực phẩm này chỉ có tác dụng hỗ trợ thư giãn, không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ mạn tính.
Tân di hoa chứa nhiều tinh dầu có tác dụng giảm viêm và điều hòa miễn dịch đường hô hấp. Việc sắc uống hay xông hít tinh dầu phụ thuộc vào mục đích điều trị tại chỗ hay toàn thân, người bệnh cần dùng lượng vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Trứng cá tầm chứa hàm lượng natri cao do quy trình ướp muối bảo quản lâu dài, kết hợp với các phân tử lipid đặc trưng. Người bị tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc rối loạn mỡ máu cần hạn chế sử dụng để tránh gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Tâm sen là thảo dược an thần quen thuộc nhưng cần dùng đúng liều lượng để tránh tác dụng phụ lên tim mạch và đường tiêu hóa. Mỗi ngày, người trưởng thành chỉ nên pha từ 1 đến 3 gram tâm sen khô đã qua sao vàng hạ thổ để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa lợi ích cho sức khỏe.
Nhiều người tin rằng cây trứng cuốc (*Stixis elongata*) chứa saponin, flavonoid giúp trị bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hoạt chất của cây chưa từng được thử nghiệm lâm sàng trên người; khoảng cách từ ống nghiệm đến thực tế điều trị vẫn còn rất lớn.
Người bệnh đái tháo đường hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu khoa học xác định chỉ số GI hay tải lượng đường của táo ta. Do đó, người bệnh cần ăn lượng vừa phải, theo dõi sát đường huyết mao mạch sau ăn và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn.
Tuyết hương leo thường được truyền miệng là cây thuốc quý "trị bách bệnh", đặc biệt là đau nhức xương khớp. Dù một số nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất thực vật có hoạt tính chống viêm, bằng chứng trên người vẫn còn thiếu hụt và cây tiềm ẩn độc tính nguy hiểm.
Tân di hoa kết hợp ké đầu ngựa tạo ra tác động hiệp đồng giúp giảm viêm mũi và hạn chế tiết dịch nhầy rõ rệt qua các kênh ion. Tuy nhiên, ké đầu ngựa tiềm ẩn độc tính và dễ bị nhầm lẫn với các loài cây dại độc hại khác, do đó việc tự ý tăng liều để trị xoang có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận chiết xuất rễ cây trọng đũa có khả năng kháng viêm và giảm sưng trên tế bào thí nghiệm cùng mô hình động vật. Tuy nhiên, giới y khoa hiện nay vẫn chưa thực hiện bất kỳ thử nghiệm lâm sàng chuẩn hóa nào trên người, khiến việc sử dụng thảo dược này trị bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Táo ta chứa nhiều chất xơ, vitamin và có mức năng lượng khiêm tốn, giúp hỗ trợ cảm giác no tạm thời. Tuy nhiên, quan niệm cho rằng ăn táo ta giúp đốt mỡ hay giảm cân cấp tốc là lời đồn thiếu cơ sở khoa học, bởi hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào chứng minh hiệu quả giảm béo trực tiếp của loại quả này trên cơ thể người.
Táo tây và táo tàu khô là hai loại quả hoàn toàn khác nhau về nguồn gốc thực vật lẫn thành phần dinh dưỡng. Trong khi táo tây chứa nhiều nước và thanh mát, táo tàu khô lại nổi bật với mật độ carbohydrate đậm đặc, năng lượng cao và dồi dào các hoạt chất sinh học thực vật.
Nghiên cứu cho thấy trầu bà vàng có thể giảm tới 70% formaldehyde trong buồng thí nghiệm đóng kín. Tuy nhiên, ở không gian sống thực tế, tác dụng lọc khí độc của loài cây này rất hạn chế và khó đưa nồng độ hóa chất về ngưỡng an toàn nếu thiếu thông gió.
Uống nước sắc rễ trứng cuốc dài ngày có an toàn không? Hiện chưa có nghiên cứu kiểm chuẩn độc tính của rễ trứng cuốc trên người. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy dùng thảo dược chưa kiểm chứng kéo dài có thể gây quá tải chuyển hóa, tăng men gan, hủy hoại glutathione thận và biến đổi cấu trúc tế bào gan thận.
Táo ta chứa hàm lượng tannin rất cao (tới hơn 16.000 mg/100g) cùng các axit hữu cơ tự nhiên như axit quinic và chất xơ thô. Khi ăn nhiều lúc bụng đói, các chất này gây kết tủa màng nhầy, kích ứng niêm mạc dạ dày và làm chậm tiêu hóa, dẫn đến tình trạng cồn cào, xót ruột và trướng bụng.
Nghiên cứu lâm sàng xác nhận chiết xuất táo tàu giúp rút ngắn thời gian di chuyển của phân qua ruột, giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của táo bón mạn tính ở người lớn và cải thiện tần suất đại tiện hiệu quả ở trẻ nhỏ.
