Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1174 trên 1.483
Phụ nữ bị sốt xuất huyết đúng kỳ kinh nguyệt đối mặt với nguy cơ rong kinh và cường kinh nặng do hiện tượng giảm tiểu cầu làm suy yếu khả năng đông máu. Việc nhận biết sớm dấu hiệu xuất huyết bất thường và can thiệp y tế đúng lúc là chìa khóa ngăn ngừa mất máu nguy hiểm.
Người bệnh đái tháo đường có thể dùng mật ong thay thế đường trắng nhờ chỉ số đường huyết thấp hơn và khả năng làm tăng đường máu chậm hơn,. Tuy nhiên, mật ong vẫn chứa nhiều đường đơn; lạm dụng liều lượng lớn có thể làm tăng chỉ số HbA1c. Do đó, người bệnh chỉ nên dùng lượng nhỏ và cần kiểm soát chặt chẽ.
Người bất dung nạp lactose không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối sô-cô-la sữa nếu chỉ ăn lượng rất nhỏ, nhưng loại sô-cô-la này chứa nhiều bột sữa và whey ngọt dễ gây trướng bụng, tiêu chảy. Chuyển sang sô-cô-la đen nguyên chất giàu ca cao là lựa chọn an toàn hơn cho đường ruột, song người tiêu dùng vẫn cần cảnh giác với nguy cơ nhiễm chéo sữa.
Cây mỏ sẻ là vị thuốc dân gian quen thuộc trị đau nhức xương khớp, nhưng dữ liệu khoa học về độ an toàn dài ngày trên gan thận còn rất hạn chế. Tự ý dùng liều cao hoặc uống kéo dài có thể gây gánh nặng chuyển hóa, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương nội tạng, nhất là ở người có bệnh nền.
Sữa hạt là giải pháp thay thế hữu ích cho người kiêng lactose nhưng không thể thay thế hoàn toàn dinh dưỡng của sữa bò. Phần lớn sữa thực vật chứa ít đạm hơn, chỉ có sữa đậu nành tiệm cận được sữa bò, trong khi canxi và vitamin D chỉ đạt mức tương đương nếu sản phẩm được nhà sản xuất chủ động bổ sung vi chất.
Người chưa từng mắc sốt xuất huyết hoàn toàn có thể tiêm phòng với vaccine thế hệ mới TAK-003 mà không cần xét nghiệm trước. Khác với thế hệ cũ CYD-TDV vốn chỉ dành cho người từng nhiễm bệnh, vaccine mới giúp phòng ngừa nhập viện hiệu quả cho cả người chưa từng phơi nhiễm.
Nhiều cha mẹ lầm tưởng trẻ bụ bẫm có sức đề kháng tốt hơn, nhưng thực tế trẻ béo phì mắc sốt xuất huyết lại dễ gặp biến chứng nặng và sốc. Nguyên nhân do mô mỡ kích hoạt phản ứng viêm quá mức, làm tăng tính thấm mao mạch và gây thoát huyết tương nghiêm trọng.
Caffeine ở liều cao từ cà phê đậm đặc hoặc trà mạn có tác dụng lợi tiểu cấp tính, làm tăng đào thải nước và natri qua nước tiểu. Đối với người mắc sốt xuất huyết đang đối mặt với nguy cơ thất thoát dịch, việc dùng đồ uống chứa chất kích thích này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt thể tích tuần hoàn.
Nồng độ đường lactose trong sữa mẹ luôn được giữ ở mức ổn định nhờ cơ chế điều hòa sinh học nội sinh, hoàn toàn không phụ thuộc vào lượng sữa bò mẹ uống. Mẹ uống nhiều sữa bò không làm sữa mẹ ngọt hơn hay gây quá tải lactose ở trẻ, do đó không nên kiêng khem sữa vô lý.
Bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu khi mắc sốt xuất huyết đối mặt với nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng do tiểu cầu sụt giảm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng hay tiếp tục dùng thuốc mà cần nhập viện ngay để bác sĩ cân nhắc cá thể hóa điều trị giữa nguy cơ chảy máu và tắc mạch.
Chảy máu chân răng khi đánh răng ở người sốt xuất huyết là dấu hiệu cảnh báo sớm tình trạng giảm tiểu cầu và xuất huyết niêm mạc. Người bệnh không nên chủ quan vì đây có thể là bước chuyển sang giai đoạn nguy hiểm, cần theo dõi sát công thức máu và điều chỉnh cách vệ sinh răng miệng phù hợp để tránh biến chứng.
Nhiều người lầm tưởng nhịn ăn giúp "bỏ đói virus" khi bị sốt xuất huyết, nhưng khoa học chứng minh việc này làm suy kiệt miễn dịch, gây hạ đường huyết và tăng nguy cơ biến chứng nặng. Dinh dưỡng đúng cách và bù dịch kịp thời mới là chìa khóa giúp cơ thể chiến thắng virus.
Người bệnh đái tháo đường khi mắc sốt xuất huyết có nguy cơ cao rơi vào biến chứng sốc do tình trạng tăng đường huyết mạn tính làm tổn thương hàng rào nội mô mạch máu, kết hợp với phản ứng viêm do virus Dengue gây tăng tính thấm mao mạch, dẫn đến hiện tượng thoát huyết tương ồ ạt và suy tuần hoàn nhanh chóng.
Nước ép kiwi giàu vitamin C, kali, folate và chất chống oxy hóa giúp tăng cường đề kháng và bồi bổ thể trạng, nhưng không phải thuốc điều trị sốt xuất huyết. Loại quả này chưa được chứng minh giúp tăng tiểu cầu và cần dùng đúng cách để tránh ảnh hưởng sức khỏe.
Ăn ổi và các loại quả giàu vitamin C cung cấp lượng chất chống oxy hóa dồi dào, giúp hạn chế tổn thương tế bào và hỗ trợ phục hồi hệ tuần hoàn. Dù vậy, các bằng chứng y khoa khẳng định đây chỉ là liệu pháp dinh dưỡng bổ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị hay lập tức làm tăng tiểu cầu.
Khi sốt xuất huyết bước vào giai đoạn sốt cao, hệ tiêu hóa và mạch máu đều chịu áp lực lớn. Việc ưu tiên cháo loãng, súp mềm giúp cơ thể hấp thu nước dễ dàng, giảm tải gánh nặng tiêu hóa và hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày đang bị xung huyết.
Xét nghiệm NS1 chỉ cho kết quả dương tính chính xác nhất trong 1-3 ngày đầu mắc sốt xuất huyết, bởi sau mốc này kháng nguyên sẽ bị kháng thể trung hòa và đào thải nhanh chóng. Hiểu đúng quy luật biến thiên của NS1 và kháng thể IgM giúp người bệnh chọn đúng xét nghiệm và phát hiện bệnh kịp thời.
Tẩm ướp thịt bằng lá mắc mật không sinh ra chất độc gây ung thư; các amin dị vòng độc hại chỉ phát sinh từ protein thịt khi nướng ở nhiệt độ cao kéo dài. Ngược lại, tẩm ướp thảo mộc tự nhiên đúng cách còn hỗ trợ ức chế sự hình thành độc chất này.
Người bị đau dạ dày hoàn toàn có thể ăn lá mắc mật. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dịch chiết thực vật cùng chi và các hợp chất bay hơi tự nhiên có khả năng hỗ trợ bảo vệ niêm mạc, kích thích tiết chất nhầy và hỗ trợ kiềm chế tiết acid dịch vị thừa.
Người cao tuổi mắc sốt xuất huyết thường ít khi sốt cao do hệ miễn dịch lão hóa, nhưng lại dễ bị tổn thương tạng và tử vong cao do bệnh nền mạn tính cùng diễn biến sốc âm thầm, đòi hỏi phải được nhận diện sớm và theo dõi y tế cẩn trọng.
