Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.426 bài, trang 1282 trên 1.472
Người mắc cường giáp nên tạm kiêng caffeine trong giai đoạn bệnh tiến triển nhằm tránh tác động cộng gộp kích thích hệ thần kinh giao cảm gây tăng nhịp tim và hồi hộp. Khi tuyến giáp được điều trị ổn định về mức bình giáp, người bệnh có thể sử dụng lại với lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ.
Người mắc bệnh tự miễn không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng từ quả cơm cháy (elderberry). Các hoạt chất trong dược liệu này có thể kích thích cytokine gây viêm, làm bùng phát đợt cấp của bệnh tự miễn và tương tác làm giảm hiệu lực của các thuốc ức chế miễn dịch.
Nhiều người lo ngại việc dùng quả cơm cháy để tăng đề kháng mùa dịch sẽ kích thích miễn dịch quá mức, dẫn đến "bão cytokine" nguy hiểm. Tuy nhiên, các phân tích y khoa khẳng định chưa có đủ bằng chứng cho tin đồn này, đồng thời chỉ ra thảo dược này giúp điều hòa phản ứng viêm khi dùng đúng thời điểm.
Nhiều người quen hãm trà hoa, rễ cúc tím với nước sôi để phòng cảm cúm, nhưng các dữ liệu khoa học cho thấy dung môi cồn mới kéo được tối đa hoạt chất kích thích miễn dịch. Giữa dạng cồn thuốc lỏng và viên nén chiết xuất, mỗi loại lại có tốc độ hấp thu riêng.
Bệnh cường giáp, điển hình là bệnh Basedow, hầu như không thể tự khỏi nếu không có can thiệp y tế. Việc trì hoãn điều trị hoặc tự ý ngưng thuốc khiến bệnh tiến triển mạn tính, làm tăng nguy cơ bùng phát cơn bão giáp đe dọa tính mạng với tỷ lệ tử vong cao.
Người ăn chay trường, đặc biệt là nhóm ăn thuần chay, có nguy cơ gãy xương và giảm mật độ khoáng xương cao hơn người ăn thịt. Việc thiếu hụt canxi, vitamin D, protein và vitamin B12 là nguyên nhân chính khiến xương dễ giòn yếu. Người theo chế độ này cần chủ động bổ sung vi chất để bảo vệ khung xương.
Uống cà phê làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu trong vài giờ đầu, nhưng lượng mất đi khá nhỏ. Các nghiên cứu khẳng định nếu bạn giới hạn lượng caffeine ở mức vừa phải và ăn uống đủ canxi mỗi ngày, tách cà phê sáng sẽ không làm nặng thêm tình trạng loãng xương.
Nam giới lớn tuổi hoàn toàn có thể bị loãng xương do nồng độ testosterone và estrogen suy giảm thầm lặng theo quá trình lão hóa. Do hormone nam không tụt dốc đột ngột như phụ nữ mãn kinh và triệu chứng tiến triển âm thầm, căn bệnh nguy hiểm này thường bị xem nhẹ cho đến khi xảy ra gãy xương.
Uống canxi trọn gói vào buổi sáng không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả cao nhất. Các nghiên cứu nhịp sinh học chỉ ra việc chia liều vào buổi sáng và buổi tối giúp kiểm soát đợt tiêu xương mạnh mẽ về đêm, duy trì nồng độ khoáng chất ổn định suốt 24 giờ và hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ sỏi thận hiệu quả.
Đường mật hoa dừa được đánh giá lành mạnh hơn đường cát trắng nhờ có chỉ số đường huyết thấp, đồng thời giữ lại nhiều khoáng chất, chất chống oxy hóa cùng các vitamin nhóm B và C. Tuy nhiên, bản chất sản phẩm vẫn chứa sucrose, fructose và glucose nên người dùng, đặc biệt là người bệnh đái tháo đường, vẫn cần kiểm soát liều lượng chặt chẽ.
Bổ sung canxi đơn độc thường không mang lại hiệu quả tối ưu cho xương mà còn tiềm ẩn nguy cơ lắng đọng mô mềm. Cơ chế hiệp đồng sinh học đòi hỏi vitamin D3 hấp thu canxi vào máu và vitamin K2 kích hoạt protein gắn canxi trúng đích vào xương, giúp bảo vệ khung xương vững chắc và an toàn cho mạch máu.
Cảm giác lạ ở đầu lưỡi khi ngậm dung dịch chiết xuất cúc tím (Echinacea) thường là phản ứng sinh lý tự nhiên do các hoạt chất trong rễ cây kích hoạt thụ thể cảm giác tại niêm mạc miệng. Tuy nhiên, người dùng cần biết cách phân biệt hiện tượng lành tính này với các dấu hiệu dị ứng thực sự như khó thở, phù mạch hay phát ban.
Kháng sinh nhóm fluoroquinolone có thể gây độc tính cho tế bào sụn và làm suy giảm quá trình liền xương thông qua ức chế tăng sinh tế bào, biến đổi tín hiệu và giảm nồng độ magie nội bào. Người bệnh cần hiểu rõ các nguy cơ trên hệ vận động để sử dụng thuốc an toàn dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.
Người mắc bệnh celiac dễ bị loãng xương và gãy xương do phản ứng viêm với gluten làm tổn thương niêm mạc ruột non, gây cản trở hấp thu các khoáng chất thiết yếu như canxi và vitamin D. Thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài kết hợp với phản ứng viêm mạn tính khiến xương bị bào mòn và suy giảm độ chắc khỏe.
Bệnh celiac khiến cơ thể mất khả năng hấp thu sắt do phản ứng tự miễn với gluten gây teo nhung mao tá tràng — trạm tiếp nhận sắt chính của ruột non. Khi diện tích tiếp xúc bị san phẳng, sắt từ thức ăn không thể đi vào máu, dẫn tới thiếu máu mạn tính dù người bệnh ăn uống đầy đủ hoặc tích cực uống thuốc bổ sung.
Người mắc bệnh tự miễn như lupus hay viêm khớp dạng thấp không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa Echinacea. Dược liệu này có đặc tính kích thích miễn dịch mạnh mẽ, có thể làm trầm trọng thêm các rối loạn sẵn có hoặc châm ngòi cho các đợt bùng phát bệnh nguy hiểm.
Bơi lội mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch và cơ bắp nhưng không giúp tăng mật độ xương hiệu quả như đi bộ hay nâng tạ do thiếu phản lực trọng lực. Để ngăn ngừa loãng xương, người yêu thích bơi lội nên kết hợp thêm các bài tập chịu lực và va chạm trên cạn.
Nhiều người truyền tai nhau giã lá dừa cạn đắp mụn nhọt, vết thương để sát trùng và mau liền da. Dù chiết xuất tinh khiết của dừa cạn có hoạt tính kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, việc tự ý đắp lá tươi tại nhà không ngừa được nhiễm khuẩn mà còn tiềm ẩn nguy cơ kích ứng da, viêm mô tế bào nghiêm trọng.
Dùng cúc tím Echinacea hàng ngày trong 2 đến 4 tháng mùa đông có thể hỗ trợ giảm tần suất và mức độ cảm lạnh ở người lớn khỏe mạnh, nhưng các chuyên gia khuyến cáo không nên uống liên tục quá 8 tuần. Việc lạm dụng kéo dài tiềm ẩn rủi ro tác dụng phụ và thảo dược này không thể thay thế lối sống lành mạnh hay vắc xin phòng bệnh.
Nước ngọt có ga, đặc biệt là cola, chứa hàm lượng lớn axit photphoric làm lệch tỷ lệ canxi-photpho trong máu, kích thích cơ thể rút canxi từ xương để cân bằng nội môi. Quá trình này đẩy nhanh tốc độ hủy xương và làm giảm mật độ khoáng chất của xương ở người trẻ.
