Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.496 bài, trang 350 trên 1.475
Nhiều người truyền tai nhau cách sắc vỏ và hạt lộc vừng uống để trị bệnh mà không biết đây là hành vi nguy hiểm. Hoạt chất saponin triterpene đậm đặc trong vỏ và hạt lộc vừng có thể phá vỡ hồng cầu, làm tổn thương niêm mạc ruột, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng tích tụ từ môi trường.
Uống nước me hạ mỡ máu thực chất là lời đồn thổi bị phóng đại từ các nghiên cứu trên động vật. Mặc dù thịt quả me thể hiện khả năng giảm mỡ máu rõ rệt trên chuột, các thử nghiệm lâm sàng thực tế trên người lại cho kết quả rất hạn chế và thiếu đồng nhất, hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
Nhiều lời đồn cho rằng ăn me nước giúp đào thải axit uric và chữa dứt điểm bệnh gút. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy me nước hoàn toàn không có tác dụng hạ axit uric hay trị gút, mà chỉ có tiềm năng hỗ trợ chống loét dạ dày trên mô hình động vật. Người bệnh không nên dùng để thay thế thuốc.
Cây lục lạc lá ổi tròn chứa độc tố alkaloid pyrrolizidine có khả năng phá hủy ty thể tế bào gan và gây hoại tử mô nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học thực nghiệm bác bỏ hoàn toàn việc tự ý sắc uống loại cây này để chữa bệnh, đồng thời cảnh báo nguy cơ suy gan, tổn thương phổi và thận.
Me chua chứa lượng axit hữu cơ dồi dào, có thể hòa tan men răng và kích ứng trào ngược dạ dày thực quản nếu dùng sai cách. Nắm rõ tác động sinh học của thực phẩm chua và áp dụng 3 lưu ý thực tế sẽ giúp bảo vệ nụ cười cùng hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy men bia giàu crom có thể hỗ trợ giảm đường huyết đói, HbA1c và tăng độ nhạy insulin ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2. Dù đem lại nhiều tín hiệu tích cực, sản phẩm này chỉ mang tính bổ trợ và không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Mao tử tàu là cây thuốc dân gian được dùng trị tiêu chảy và bồi bổ, nhưng phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên tránh sử dụng. Dược liệu này hoàn toàn thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng chứng minh độ an toàn trên người, trong khi các hoạt chất tự nhiên có thể tiềm ẩn nguy cơ gây độc phôi thai hoặc ảnh hưởng xấu đến trẻ.
Quả me nước chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa quý giá như flavonoids, anthocyanins và polysaccharides giúp bảo vệ tế bào trước các gốc tự do. Tuy nhiên, hàm lượng tannin và hoạt chất sinh học tự nhiên trong quả có thể gây cồn cào, khó chịu đường tiêu hóa, đòi hỏi người có bệnh dạ dày phải thận trọng khi ăn.
Vỏ và lá me nước chứa tannin và các hoạt chất kháng khuẩn tự nhiên, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả trị tiêu chảy ở người. Tự ý sắc uống nước vỏ cây đậm đặc dễ gây quá tải tannin, dẫn đến buồn nôn, cồn cào và tổn thương niêm mạc tiêu hóa.
Nhiều người có thói quen hái lục lặc lá dài mọc hoang đem phơi khô sắc nước uống giải nhiệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo chi thực vật này chứa pyrrolizidine alkaloids - nhóm độc chất tự nhiên có thể gây tổn thương gan mạn tính, tắc nghẽn tĩnh mạch gan và suy kiệt cơ thể, hoàn toàn không an toàn để làm trà hằng ngày.
Quả me chứa nhiều chất chống oxy hóa nhưng có thể gây bất lợi cho một số đối tượng. Người bị loét dạ dày tá tràng, trào ngược thực quản, tiểu đường khó kiểm soát và người đang dùng thuốc chống đông nên hạn chế ăn me để tránh kích ứng niêm mạc hoặc nguy cơ tương tác thuốc bất lợi.
Me rừng giàu chất chống oxy hóa và vitamin C, nhưng hiện chưa có dữ liệu khoa học nào chứng minh tính an toàn độc tính học của loại quả này trên phụ nữ mang thai. Mẹ bầu cần thận trọng, tránh dùng các dạng chiết xuất cô đặc để phòng ngừa nguy cơ kích thích co bóp tử cung.
Chiết xuất maqui berry chứa nhiều hoạt chất delphinidin có khả năng hỗ trợ tuyến lệ và giảm khô mỏi mắt. Các thử nghiệm lâm sàng ghi nhận hiệu quả tăng tiết nước mắt ở liều 60 mg mỗi ngày, dù dữ liệu hiện có vẫn dựa trên cỡ mẫu nhỏ.
Mai mực và vỏ hàu đều là nguồn canxi tự nhiên từ biển nhưng có đặc tính sinh học khác biệt. Trong khi vỏ hàu được nghiên cứu rộng rãi về độ tan, độ hấp thu qua xử lý nhiệt hoặc thủy phân, dữ liệu thực nghiệm về mai mực hiện còn hạn chế. Người dùng cần hiểu rõ bản chất để bổ sung an toàn.
Me tươi, me chín và mứt me ngào đường khác biệt sâu sắc về tỷ lệ đường - axit và tải lượng đường huyết. Trong khi me thô chứa nhiều axit hữu cơ, khoáng chất và chất chống oxy hóa tự nhiên, mứt me ngào đường bị bổ sung lượng đường tinh luyện lớn làm tăng vọt gánh nặng đường huyết, đòi hỏi người dùng phải lựa chọn thận trọng theo thể trạng.
Phơi khô hoặc xử lý nhiệt giúp giảm đáng kể độc tính của cây họ mao lương nhờ phản ứng biến đổi protoanemonin kích ứng thành anemonin ổn định hơn. Dẫu vậy, quá trình này khó loại bỏ sạch hoàn toàn độc chất, do đó người dân tuyệt đối không tự ý dùng cây tươi hay tự sơ chế tại nhà.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể dùng me chua ở mức gia vị ẩm thực để giảm cảm giác nhạt miệng khi ốm nghén. Tuy nhiên, mẹ bầu cần tránh ăn quá nhiều để phòng ngừa rối loạn tiêu hóa và tuyệt đối không tự ý sử dụng các chế phẩm cao đặc hay chiết xuất hạt me khi chưa có chỉ định y khoa.
Ô nhiễm biển khiến mực nang (*Sepia esculenta*) dễ tích tụ cadmi và đồng, gây stress oxy hóa và rối loạn chuyển hóa. Người dùng mai mực làm thuốc cần hết sức lưu ý nguồn gốc nguyên liệu và chỉ tiêu kiểm nghiệm kim loại nặng để tránh nguy cơ nhiễm độc cho cơ thể.
Cây lục lạc lá ổi tròn chứa độc tố alkaloid pyrrolizidine gây suy gan và tử vong nghiêm trọng ở gia súc như bò và ngựa. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận sự tồn dư trực tiếp của chất độc này trong sữa hoặc thịt gia súc, ngoại trừ việc phát hiện chất chuyển hóa tích tụ trong gan gia cầm.
Nhiều người lầm tưởng mao tử tàu là sâm cau và có công dụng bồi bổ sinh lý tương đương. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy rễ cây mao tử tàu chủ yếu chứa hoạt chất eriosematin E có tác dụng ức chế vi khuẩn đường ruột và cải thiện tiêu chảy trên mô hình động vật thí nghiệm.
