Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.076 bài, trang 84 trên 1.454
Các nghiên cứu độc tính cấp tính trên động vật cho thấy chiết xuất lá vọng cách an toàn và không làm biến đổi cấu trúc mô gan, thận ở liều thử nghiệm. Tuy nhiên, do chưa có dữ liệu thử nghiệm dài hạn trên người, người dân không nên uống nước lá vọng cách quá đậm đặc thay thế hoàn toàn nước lọc hằng ngày.
Quan niệm uống hoặc ngậm nước sắc uy linh tiên để làm mềm và tiêu xương cá hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Việc áp dụng mẹo dân gian này chỉ làm kéo dài thời gian xử trí, tăng nguy cơ dị vật đâm thủng thực quản, di chuyển vào tuyến giáp hoặc gây áp xe nguy hiểm đến tính mạng.
Chiết xuất vẹm xanh cho thấy tiềm năng hỗ trợ cải thiện tình trạng cứng khớp và giảm đau sau 4 đến 8 tuần, giúp người bệnh thoái hóa khớp giảm bớt tần suất dùng thuốc giảm đau. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện chưa đồng nhất và sản phẩm này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hoàn toàn không thay thế được thuốc điều trị y khoa.
Ve sầu là món ăn khoái khẩu mùa hè nhưng tiềm ẩn nguy cơ sốc phản vệ và ngộ độc nấm ký sinh chứa độc tố thần kinh ibotenic acid. Người dị ứng hải sản, bệnh nhân gout, người suy giảm chức năng gan thận và phụ nữ mang thai cần tuyệt đối tránh ăn ve sầu để ngừa biến chứng cấp tính nguy hiểm.
Nhiều người ngâm rễ vù hương với rượu uống hàng ngày để chữa đau nhức, bồi bổ cơ thể. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo thành phần safrole dồi dào trong rễ vù hương cùng với cồn ethanol có thể gây viêm tế bào gan, thúc đẩy xơ gan và làm tăng nguy cơ hình thành khối u gan ác tính.
Nhiều người tin rằng dầu hạt cây vắp có thể kháng khuẩn và làm lành da, nhưng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính ức chế tụ cầu vàng trong ống nghiệm từ chiết xuất lá và quả, chưa chứng minh trên dầu hạt. Việc tự ý bôi dầu thô chưa kiểm định còn tiềm ẩn nguy cơ cao gây kích ứng và viêm da tiếp xúc.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ cây vẹt dù chỉ có tác dụng ức chế tế bào ung thư vú ở mức vừa phải, trong khi các dẫn xuất từ vẹt trụ chủ yếu hướng tới ức chế men thần kinh. Hoạt tính trong đĩa nuôi cấy hoàn toàn không đồng nghĩa với khả năng chữa khỏi bệnh ung thư trên cơ thể người.
Nước lá vọng cách có tiềm năng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào gan trong các thử nghiệm thực nghiệm, nhưng việc lạm dụng uống hằng ngày thay nước lọc hoặc sắc nước quá đậm đặc có thể gây quá tải cho các cơ quan chuyển hóa. Người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và thận trọng khi có bệnh lý nền.
Phụ nữ mang thai và người thiếu máu tuyệt đối không nên dùng vỏ vẹt trụ. Vỏ cây này chứa hàm lượng chất chát cao gây ức chế hấp thu sắt, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu. Đồng thời, khoa học hiện nay hoàn toàn chưa có dữ liệu lâm sàng về độ an toàn của dược liệu này trên thai kỳ.
Nhiều người thường hãm trà nấm vân chi vì tiện lợi, nhưng cách này làm lãng phí lượng lớn hoạt chất quý. Nghiên cứu khoa học cho thấy phương pháp sắc nấm bằng nước nóng ở 80 độ C trong 30 phút mới giúp phá vỡ tế bào, giải phóng tối đa beta-glucan và các hợp chất cộng hưởng miễn dịch.
Lời đồn nụ hoa vắp có thể trị trĩ và cầm máu bắt nguồn từ kinh nghiệm dân gian Ayurveda, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng hiện đại xác nhận. Các nghiên cứu thực nghiệm mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn của lá và quả trong ống nghiệm, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Việc tự ý uống cỏ vấn vương cùng thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu tiềm ẩn nhiều hiểm họa cho sức khỏe. Sự kết hợp không có hướng dẫn y khoa này có thể dẫn đến hiện tượng cộng hưởng làm hạ huyết áp quá mức và gây rối loạn cân bằng điện giải nghiêm trọng.
Oligonol – hoạt chất polyphenol chuỗi ngắn tinh chế từ quả vải và trà xanh – được chứng minh qua thử nghiệm lâm sàng giúp giảm diện tích mỡ nội tạng ở người thừa cân sau 12 tuần sử dụng, nhưng không đồng nghĩa với việc ăn quả vải tươi sẽ giúp giảm cân.
Quả vải chứa hàm lượng đường fructose tự nhiên dồi dào, có thể thúc đẩy quá trình dị hóa purin tại gan và làm tăng nhanh nồng độ axit uric máu. Tiêu thụ lượng lớn vải trong thời gian ngắn làm gia tăng nguy cơ bùng phát cơn đau gút cấp tính ở những người có rối loạn chuyển hóa hoặc đang mắc bệnh lý xương khớp.
Chiết xuất vỏ cây vẹt trụ ghi nhận khả năng ức chế enzyme tiêu hóa đường trong ống nghiệm và giảm đường huyết ở chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên cơ thể người, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc cây vú bò để trị dứt viêm phế quản và giảm ho. Dù các loài cùng chi thực vật cho thấy tiềm năng chống viêm và kháng khuẩn, y học hiện nay chưa có bằng chứng xác nhận vú bò giúp làm giãn cơ trơn đường thở để cắt cơn ho co thắt.
Dù cùng thuộc chi *Abelmoschus* họ Bông và có hình dáng hoa tương đồng, vông vang và đậu bắp là hai loài riêng biệt. Đậu bắp là cây rau ăn quả lưỡng bội chịu stress tốt, trong khi vông vang là cây đơn bội nhạy cảm môi trường nhưng hạt chứa tới 93 hợp chất thơm quý giá.
Tanin trong các loài thực vật ngập mặn như vẹt trụ có khả năng tạo phức tủa bền vững với ion kim loại, dễ làm giảm hấp thu viên sắt và thuốc uống cùng lúc. Người dùng cần hiểu rõ cơ chế để biết cách uống giãn cách thời gian hợp lý và bảo vệ sức khỏe.
Hoa vắp (Mesua ferrea) và nhụy hoa nghệ tây (Crocus sativus) là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau về hoạt chất và tiêu chuẩn dược liệu. Dù hoa vắp thể hiện tiềm năng dọn gốc tự do mạnh trong ống nghiệm, saffron vượt trội hơn hẳn nhờ hệ hoạt chất crocin, safranal đặc thù đã qua kiểm chứng lâm sàng.
Nhiều người tin rằng chiết xuất vẹm xanh có thể giúp tái tạo, mọc lại sụn khớp đã hỏng, nhưng khoa học hiện nay khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Cho đến nay, chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh chiết xuất đường uống từ loài nhuyễn thể này có khả năng phục hồi cấu trúc sụn khớp nguyên bản ở người.
