Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 954 trên 1.483
Uống thuốc lợi tiểu trị huyết áp cùng lúc hoặc quá gần thời điểm uống cà phê có thể tạo nên tác động cộng gộp bài niệu, khiến cơ thể nhanh chóng đào thải nước và các khoáng chất thiết yếu. Tình trạng giảm thể tích tuần hoàn đột ngột này dễ dẫn đến nguy cơ mất nước cấp và hạ huyết áp tư thế, gây chóng mặt hoặc té ngã nguy hiểm.
Uống quá nhiều nhựa ốc tử mỗi ngày tiềm ẩn rủi ro lớn đối với hệ tiêu hóa, gây chướng bụng, đầy hơi kéo dài và có thể dẫn đến tắc nghẽn cơ học tại ruột. Nguyên nhân do chuỗi polysaccharide tự nhiên trong gôm có khả năng hút nước, trương nở cực mạnh và làm chậm sự lưu thông của ống tiêu hóa.
Viên ngậm magie uống cùng sữa không bị triệt tiêu hoàn toàn, nhưng canxi trong sữa có thể cạnh tranh hấp thu tại ruột và làm tăng đào thải magie qua nước tiểu. Để đảm bảo cơ thể hấp thu tối ưu cả hai dưỡng chất, người dùng nên tách thời điểm uống sữa và dùng viên magie cách nhau khoảng hai giờ.
Gừng tươi chứa các hoạt chất cay nhóm gingerol có khả năng đối kháng không cạnh tranh với thụ thể 5-HT3 tại đường tiêu hóa, giúp ngăn chặn xung động kích hoạt phản xạ nôn lên thần kinh trung ương. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện chỉ tập trung ở nôn do hóa trị, chưa có thử nghiệm lâm sàng chuyên biệt cho kháng sinh.
Ăn phô mai lâu năm khi đang sử dụng kháng sinh linezolid rất nguy hiểm. Hoạt tính ức chế men monoamine oxidase của linezolid ngăn cản quá trình phân hủy tyramine có nhiều trong phô mai ủ lâu ngày, dễ kích hoạt cơn tăng huyết áp kịch phát đe dọa tính mạng.
Sau khi kết thúc đợt thuốc kháng sinh, người bệnh nên tiếp tục uống men vi sinh duy trì thêm từ 5 đến 7 ngày, thậm chí kéo dài 2 đến 3 tuần tùy theo phác đồ. Quan trọng hơn, men vi sinh cần được uống càng sớm càng tốt ngay từ những ngày đầu dùng kháng sinh để ngừa tiêu chảy.
Không nên trộn kháng sinh vào bình sữa công thức của trẻ nhỏ. Thói quen này làm tăng nguy cơ tương tác dược chất với các thành phần trong sữa và khiến trẻ không nhận đủ liều điều trị nếu không bú hết bình.
Ăn sữa chua ngay sau khi uống kháng sinh không giúp bảo vệ men vi sinh mà còn khiến các lợi khuẩn bị tiêu diệt bởi nồng độ kháng sinh đậm đặc còn sót lại trong dạ dày. Để bảo vệ đường ruột hiệu quả, người bệnh cần giãn cách thời điểm dùng sữa chua ít nhất 2 giờ sau khi uống thuốc.
Nhiều người e ngại vị cay nóng của ớt làm tim đập nhanh và tăng huyết áp, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy hoạt chất capsaicin trong ớt kích hoạt thụ thể TRPV1, thúc đẩy sản sinh oxit nitric giúp giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp khi sử dụng đều đặn với lượng hợp lý.
Uống thuốc tẩy giun chứa mebendazole với sữa giàu chất béo giúp tăng hấp thu hoạt chất vào máu lên nhiều lần, hỗ trợ tốt cho việc điều trị nang ấu trùng ký sinh trong mô. Tuy nhiên, với việc tẩy giun đường ruột định kỳ thông thường, lượng thuốc hấp thu quá nhiều vào hệ tuần hoàn là không cần thiết.
Lỡ nuốt thuốc bằng sữa hay cà phê có thể làm thay đổi khả năng hấp thu của dược chất, nhưng bạn không nên hoảng loạn. Cách xử trí đúng lúc này là uống thêm một cốc nước lọc ấm, theo dõi sát phản ứng cơ thể và tuyệt đối không tự ý uống bù liều để tránh nguy cơ quá liều nguy hiểm.
Ăn thức ăn mặn cung cấp lượng lớn natri, thúc đẩy thận tăng cường giữ muối và nước trong cơ thể. Khi kết hợp với hoạt tính giữ muối khoáng của corticosteroid, tình trạng phù nề, tăng thể tích tuần hoàn và tăng áp lực máu bùng phát nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ tim mạch và che lấp hiệu quả điều trị của thuốc.
Nhiều người chỉ ăn ức gà luộc và cắt bỏ hoàn toàn cơm, dầu mỡ nhưng mỡ thừa vẫn không giảm do cơ thể bị rối loạn chuyển hóa năng lượng tại ty thể, tụt giảm trao đổi chất và mất cân bằng dinh dưỡng. Chế độ ăn thiếu tinh bột và chất béo khiến quá trình đốt mỡ bị đình trệ dù nạp nhiều đạm.
Nhiều cha mẹ thường pha thuốc hạ sốt vào bình sữa để trẻ dễ uống, nhưng thói quen này có thể khiến trẻ không nhận đủ liều điều trị do bú thừa. Hơn nữa, việc trộn thuốc vào sữa còn làm gia tăng áp lực thẩm thấu gây rối loạn tiêu hóa và khiến trẻ sợ hãi, chán ghét sữa dinh dưỡng hàng ngày.
Uống viên sủi vitamin C chung với trà xanh không gây sỏi oxalate ở người khỏe mạnh nhờ khả năng tự điều hòa chuyển hóa và đặc tính chống oxy hóa ức chế tinh thể của polyphenol trong trà. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi tái phát hoặc suy thận cần thận trọng và giãn cách thời gian dùng.
Uống trà đen cùng lúc với thuốc chống trầm cảm SSRI tiềm ẩn nguy cơ làm giảm hấp thu và nồng độ thuốc trong máu. Hợp chất tannin dồi dào trong trà đen có khả năng kết tủa các phân tử sinh học mạnh mẽ, dễ tạo phức hợp khó tan cản trở thuốc đi vào cơ thể.
Uống kháng sinh nhóm Penicillin cùng sữa có làm giảm hoạt lực diệt khuẩn hay không phụ thuộc vào từng hoạt chất: ampicillin và penicillin cổ điển bị sữa làm giảm hấp thu trên 40%, trong khi amoxicillin lại duy trì độ ổn định sinh học tốt.
Uống thuốc trị hen theophylline cùng cà phê có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến tính mạng do tương tác cộng dồn của nhóm methylxanthine. Sự kết hợp này kích thích quá mức hệ thần kinh giao cảm, làm tăng canxi nội bào và hạ kali máu, dễ dẫn tới các rối loạn nhịp tim khó lường.
Nhiều người có thói quen uống nước cam để tăng đề kháng khi ốm, kể cả lúc đang uống kháng sinh amoxicillin. Dù nước cam giàu dưỡng chất, độ axit tự nhiên và tính chất hóa học của nước quả họ cam chanh đòi hỏi người bệnh phải cẩn trọng về thời điểm sử dụng để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả hấp thu thuốc.
Nhỏ sắt dạng nước vào trà đá khiến ly nước lập tức chuyển sang màu đen thẫm do ion sắt phản ứng với hợp chất tannin và theaflavin trong trà. Quá trình này tạo thành các phức hợp sắt-tannat kết tủa không tan, làm đường ruột mất khả năng hấp thu lượng sắt bổ sung.
