Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 975 trên 1.483
Quả cây đầu lân (*Couroupita guianensis*) không phải là thực phẩm ăn được thông thường do chứa nhiều hoạt chất sinh học nồng độ cao và thiếu bằng chứng an toàn đường tiêu hóa. Mặc dù thịt quả có đặc tính kháng khuẩn, hỗ trợ lành vết thương và hạt giàu khoáng chất, việc tự ý ăn có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ngộ độc.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người lớn nên giới hạn lượng đường tự do dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày (tương đương tối đa khoảng 10 đến 12 thìa cà phê đường trắng với chế độ ăn 2.000 calo), và mức lý tưởng nhất là dưới 5% (khoảng 5 đến 6 thìa cà phê) để ngừa sâu răng và béo phì.
Ăn bưởi hoặc uống nước ép bưởi khi đang uống thuốc hạ huyết áp không an toàn do chứa furanocoumarins gây ức chế enzym ruột, làm tăng nồng độ thuốc trong máu đột ngột và tăng nguy cơ tác dụng phụ nguy hiểm. Người bệnh tim mạch cần chủ động kiêng bưởi hoặc hỏi ý kiến bác sĩ.
Táo bón ngày Tết chủ yếu do khẩu phần ăn thiếu chất xơ và ít nước. Bổ sung các thực phẩm giàu xơ hòa tan và xơ không hòa tan như mận khô, yến mạch, các loại đậu, quả tươi cùng việc uống đủ 1,5–2 lít nước mỗi ngày là giải pháp tự nhiên giúp hệ tiêu hóa thông suốt nhanh chóng.
Thịt kho tàu hâm đi hâm lại nhiều lần thúc đẩy sự biến đổi oxy hóa chất béo và protein, làm gia tăng đáng kể các sản phẩm oxy hóa cholesterol (COPs) và hợp chất glycat hóa (AGEs) có hại cho tim mạch. Bảo quản lạnh kéo dài kết hợp tái gia nhiệt liên tục khiến món ăn tích tụ nhiều độc tố oxy hóa thứ cấp và mất chất dinh dưỡng.
Canh khổ qua ngày Tết không chỉ mang ý nghĩa may mắn mà còn chứa các hoạt chất như charantin và polypeptide-p giúp hỗ trợ hạ đường huyết. Dù có cơ chế tương tự insulin và ức chế enzym chuyển hóa đường, món ăn này chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thể thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Nhiều người vội vã chuyển sang chế độ "Eat Clean" nhiều rau củ ngay sau Tết nhưng lại gặp phải tình trạng đầy hơi, trướng bụng và khó tiêu. Hiện tượng này xuất phát từ việc hệ vi sinh và nhu động ruột bị quá tải trước lượng chất xơ tăng vọt, đòi hỏi quá trình chuyển đổi thực đơn từ tốn và khoa học.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước dừa để giải rượu, bù điện giải nhanh chóng sau cơn say. Khoa học chứng minh nước dừa giàu kali và khoáng chất tự nhiên giúp bù dịch tương đương thức uống thể thao, song không thể bẻ gãy cồn hay giúp tỉnh táo tức thì.
Ăn thuần chay ngày đầu năm là nét đẹp văn hóa mang lại sự thanh tịnh, nhưng nhiều người lo ngại thiếu sắt và protein. Bằng việc kết hợp khéo léo giữa các loại đậu đỗ giàu đạm với thực phẩm chứa vitamin C, bạn hoàn toàn có thể tối ưu hóa khả năng hấp thu vi chất, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nhiều người tin rằng uống nước có ga trong bữa tiệc giúp tiêu hóa nhanh và giảm đầy bụng, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy bọt khí CO2 không làm tăng tốc độ làm rỗng dạ dày mà còn làm căng trướng cơ học, khiến cảm giác nặng nề thêm trầm trọng.
Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu cho thấy chiết xuất đại hồi có khả năng ức chế enzym tiêu hóa carbohydrate và chống oxy hóa bảo vệ mô tụy. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường chỉ nên sử dụng đại hồi như một gia vị ẩm thực bổ trợ, không thể dùng thay thế thuốc điều trị hạ đường huyết.
Người thừa cân hoàn toàn có thể áp dụng nhịn ăn ngắt quãng sau kỳ nghỉ Tết để cải thiện chuyển hóa và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, không nên nhịn ăn cực đoan ngay lập tức mà cần áp dụng mức độ nhẹ nhàng để tránh hạ đường huyết, tăng axit uric tạm thời và hiện tượng ăn bù mất kiểm soát.
Ăn khoảng 15 đến 28 gam hạt khô mỗi ngày, tương đương một nắm tay nhỏ, là liều lượng tối ưu giúp cải thiện mỡ máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch mà không lo dư thừa calo hay gây tăng cân mất kiểm soát.
Thói quen dùng đại hồi nêm phở, món hầm mỗi ngày hoàn toàn không gây tích tụ độc chất ở ngưỡng gia vị ẩm thực. Hợp chất chính trans-anethole được các cơ quan an toàn thực phẩm quốc tế công nhận an toàn, với ngưỡng không gây hại cao gấp hàng trăm nghìn lần lượng tiêu thụ thông thường.
Nhiều người lo ngại ăn cam, quýt ngay sau bữa ăn nhiều thịt cá sẽ gây khó tiêu do axit làm hỏng men tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy men tiêu hóa đạm pepsin chỉ hoạt động tối ưu trong môi trường axit mạnh quanh mức pH 2. Trừ trường hợp đau dạ dày hay trào ngược, thói quen này không gây cản trở tiêu hóa.
Người bệnh đái tháo đường vẫn có thể thưởng thức bánh chưng ngày Tết nếu biết cách kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt, ăn đúng thứ tự và không rán giòn. Việc nắm vững cách tiêu thụ tinh bột nếp sẽ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn không khí sum vầy mà không lo đường huyết sau ăn tăng vọt.
Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước ít nhất 20 đến 30 giây giúp giảm từ 1,8 đến 2,8 log lượng vi khuẩn đường ruột thông thường, tương đương mức loại bỏ phần lớn mầm bệnh trên bề mặt da. Đây là bước vệ sinh đơn giản nhưng mang tính quyết định nhằm ngăn chặn lây nhiễm chéo vi khuẩn sang thực phẩm.
Người đang dùng thuốc chống đông máu không cần kiêng tuyệt đối đại hồi trong nấu ăn thông thường, nhưng nên hạn chế dùng lượng lớn hoặc các chế phẩm cô đặc. Hoạt chất anethole và dẫn chất coumarin trong thảo mộc này có thể cộng hưởng làm tăng nguy cơ xuất huyết khó kiểm soát.
Khi chiên rán ở nhiệt độ cao, mỡ lợn ít bị oxy hóa và bền nhiệt hơn phần lớn các loại dầu hạt thực vật nhờ cấu trúc giàu acid béo bão hòa. Tuy nhiên, dầu ô liu và các loại dầu phối trộn công nghệ cao cũng sở hữu khả năng chịu nhiệt rất tốt, giúp người nội trợ có thêm lựa chọn linh hoạt.
Ăn nhiều hạt hướng dương ngày Tết thực sự có thể làm khô cổ và khàn giọng. Nguyên nhân do bụi cơ học từ vỏ hạt gây cọ xát niêm mạc họng, kết hợp với các chất béo không bão hòa bị oxy hóa trong quá trình rang sấy sinh ra aldehyde kích ứng mạnh dây thanh âm.
