Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 308 trên 483
Dầu mè mang lại nhiều lợi ích cho đường huyết và tim mạch nhưng rất giàu calo và omega-6. Người ăn thực dưỡng chỉ nên dùng khoảng 15-30 g (1-2 muỗng canh) mỗi ngày như một nguồn thay thế chất béo nấu nướng, tránh lạm dụng gây thặng dư năng lượng và phản ứng viêm.
Người có nhu động ruột yếu hoàn toàn có thể ăn ngũ cốc nguyên hạt nếu sử dụng nồi áp suất để chế biến. Áp suất cao kết hợp nhiệt ẩm giúp phá vỡ các liên kết vách tế bào thực vật, gia tăng độ tiêu hóa protein và giải phóng dưỡng chất, giúp giảm bớt gánh nặng co bóp cơ học cho dạ dày.
Quan niệm ăn dầu mè gây co bóp tử cung hoặc kích thích chuyển dạ là sự nhầm lẫn giữa dầu mè thực phẩm và dầu thầu dầu. Khoa học xác nhận dầu mè ăn uống thông thường hoàn toàn an toàn, không kích thích cơn gò hay gây chuyển dạ tự nhiên cho phụ nữ mang thai.
Rau ngót sở hữu hàm lượng vitamin C và chất chống oxy hóa vượt trội so với nhiều loại rau khác. Tuy nhiên, do chứa hàm lượng alkaloid papaverine đáng kể và nguy cơ gây tổn thương phổi khi lạm dụng dạng tươi, phụ nữ mang thai sớm cùng người bệnh hô hấp cần hết sức thận trọng và hạn chế ăn.
Nhiều người lo ngại nhiệt độ cao của nồi áp suất sẽ làm mất chất trong đậu đỏ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy áp suất hơi nước giúp phá vỡ vỏ hạt, giải phóng lượng polyphenol và hoạt tính chống oxy hóa cao hơn so với cách luộc thông thường.
Nồi áp suất không triệt tiêu vitamin C như nhiều định kiến, thậm chí giữ vi chất này tốt hơn phương pháp luộc. Nguy cơ thiếu hụt axit ascorbic chủ yếu phát sinh khi người dùng duy trì chế độ thực dưỡng thuần hạt nghèo rau quả tươi hoặc ninh nấu kéo dài quá mức.
Gạo lứt nấu quá mềm bằng nồi áp suất khiến tinh bột bị hồ hóa tối đa, phá vỡ lớp vỏ cám tự nhiên và làm tăng tốc độ hấp thu đường. Người bị kháng insulin, tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường típ 2 cần thận trọng để tránh tình trạng đường huyết tăng vọt.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn natto và tempeh để bổ sung đạm và dưỡng chất, miễn là sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, lên men chuẩn hóa và được chế biến hợp vệ sinh hoặc nấu chín để loại trừ nguy cơ nhiễm khuẩn.
Natto chứa các peptide sinh học hình thành từ quá trình lên men đậu nành bởi vi khuẩn *Bacillus subtilis*, có khả năng ức chế men chuyển angiotensin (ACE) tự nhiên. Dù các nghiên cứu phòng thí nghiệm và trên động vật ghi nhận tiềm năng giảm huyết áp, natto chỉ đóng vai trò dinh dưỡng bổ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị.
Nấu áp suất không hề triệt tiêu isoflavone trong đậu tương mà giúp giữ lại tới 90% tổng hoạt chất. Dưới tác động của nhiệt và áp suất cao, các dạng liên kết cồng kềnh như malonylgenistin nhanh chóng bị thủy phân, chuyển hóa thành genistein và các dạng aglycone tự do giúp cơ thể dễ dàng hấp thu qua đường tiêu hóa.
Rau củ mùa đông như súp lơ và cải bó xôi chứa hàm lượng vitamin C cao gần gấp đôi so với các đợt thu hoạch trái vụ. Canh tác nhà kính hay dán nhãn hữu cơ không bù đắp được mức hao hụt vi chất tự nhiên do biến thiên thời tiết mùa vụ.
Nấu áp suất không làm hao hụt tổng lượng chất xơ trong rau củ rễ như ngưu bàng, cà rốt. Nhiệt độ và áp suất cao làm mềm thành tế bào, bẻ gãy các liên kết cơ học và chuyển hóa một phần chất xơ không hòa tan thành chất xơ hòa tan, giúp hệ vi sinh đường ruột dễ lên men hơn.
Bào tử *Bacillus subtilis* trong natto sống sót tốt qua axit dạ dày để vào ruột, đóng vai trò lợi khuẩn tạm thời. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy người suy giảm miễn dịch hoặc tổn thương niêm mạc ruột đối mặt nguy cơ vi khuẩn này xâm nhập mạch máu gây nhiễm trùng huyết nặng.
Ăn từ 100 đến 150 gram tempeh mỗi ngày là ngưỡng tối ưu và an toàn cho người trưởng thành, giúp tối đa hóa khả năng hấp thu khoáng chất nhờ quá trình lên men giảm axit phytic, đồng thời giữ lượng isoflavone ở mức có lợi mà không gây mất cân bằng nội tiết.
Mơ muối Umeboshi cung cấp nguồn natri đậm đặc, có thể hỗ trợ các vận động viên đổ mồ hôi nhiều bổ sung điện giải. Tuy nhiên, Umeboshi không thể cắt cơn chuột rút tức thì do ruột cần thời gian hấp thu, và nguyên nhân chuột rút phần lớn xuất phát từ mỏi cơ và thần kinh chứ không đơn thuần do thiếu muối.
Bí xanh và mướp là lựa chọn lý tưởng cho thực đơn siết cân ngày hè nhờ mật độ năng lượng cực thấp, giàu nước và chất xơ giúp no lâu tự nhiên mà không gây tăng calo. Sử dụng đúng cách giúp kiểm soát khẩu phần hiệu quả mà không lo đói bụng.
Nấu áp suất khiến tinh bột kháng trong gạo lứt sụt giảm mạnh khi vừa chín tới do quá trình hồ hóa. Tuy nhiên, nếu trải qua chu trình làm nguội hoặc trữ lạnh, hiện tượng thoái hóa tinh bột sẽ diễn ra, giúp hàm lượng tinh bột kháng tăng vọt trở lại và hỗ trợ làm chậm hấp thu đường.
Nồi áp suất giúp nấu nhanh nhưng nếu dùng sai lượng nước và xả áp không đúng cách, các khoáng chất hòa tan như kali và magiê rất dễ bị hòa tan rồi thất thoát. Hiểu rõ cơ chế thôi nhiễm qua nước và nhiệt độ sẽ giúp bạn giữ trọn vi chất quý giá trong rau củ gia đình.
Nhiều cha mẹ muốn cho con ăn natto và tempeh để tăng đạm và lợi khuẩn nhưng lo ngại hệ tiêu hóa non nớt, nguy cơ dị ứng và hóc nghẹn. Trẻ có thể tập ăn từ 7-8 tháng tuổi nếu được nghiền nhuyễn, kiểm soát dị ứng đậu nành và chọn nguồn lên men an toàn.
Nấu áp suất hạt kê và yến mạch không phá hủy chất xơ hòa tan beta-glucan mà làm tăng độ hòa tan vào nước. Ở mức tối thiểu 1,2 g beta-glucan trên 25 g carbohydrate, món ăn chế biến bằng áp suất vẫn duy trì khả năng làm giảm mức tăng đường huyết sau bữa ăn hiệu quả.
