Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 386 trên 483
Củ niễng là nguồn rau củ tự nhiên dồi dào nước và chất xơ, cung cấp cơ chất dạng prebiotic giúp thúc đẩy nhu động ruột và hỗ trợ hệ vi sinh đại tràng. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện táo bón cần dựa trên chế độ ăn cân bằng, chế biến thanh đạm và thói quen bổ sung đủ nước.
Thói quen ăn nhiều dưa cà muối chua và thực phẩm ướp mặn làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày do nồng độ muối cao gây bào mòn niêm mạc, tạo điều kiện cho vi khuẩn HP xâm nhập và thúc đẩy hình thành hợp chất gây ung thư nitrosamine.
Nhót xanh và nhót chín đều sở hữu giá trị dinh dưỡng riêng: quả non chứa nhiều vitamin C và hợp chất phenolic giúp chống oxy hóa mạnh, trong khi quả chín lại giàu lycopene, đường tự nhiên và ít chát, giúp hệ tiêu hóa dễ hấp thu và an toàn cho dạ dày hơn.
Người mắc tiểu đường thai kỳ cần hạn chế tối đa ăn nhãn tươi do loại quả này chứa lượng đường cao, dễ làm đường huyết tăng nhanh. Nghiên cứu cho thấy mẹ bầu nên ưu tiên trái cây có chỉ số và tải lượng đường huyết thấp nhằm kiểm soát tốt đường huyết và hạn chế biến động glucose trong ngày.
Nhiều bằng chứng khoa học khẳng định tiêu thụ thường xuyên thịt đỏ và thịt chế biến sẵn làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tác nhân chính đến từ hợp chất sắt heme, các dẫn xuất N-nitroso phá hủy tế bào biểu mô ruột và các độc chất sinh ra do chế biến ở nhiệt độ cao.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận trái nhàu có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, người mắc bệnh tiểu đường cần hết sức thận trọng vì thảo dược này có thể gây hạ đường huyết nguy hiểm khi tương tác hiệp đồng với các loại thuốc hạ đường huyết hoặc insulin.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng rau ngổ trâu làm thuốc trị bệnh. Các bằng chứng khoa học xác nhận dịch chiết loài cây này có hoạt tính độc tế bào đáng kể, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung gây hại trực tiếp cho thai nhi.
Uống trà xanh hằng ngày giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư nhờ hoạt chất EGCG dồi dào có khả năng chống oxy hóa, cắt mạch máu nuôi khối u và kích hoạt tế bào ác tính tự tiêu biến. Tuy nhiên, trà xanh chỉ mang tính hỗ trợ phòng ngừa, không thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhiều người e ngại thói quen bôi kem chống nắng thường xuyên sẽ cản trở tia UVB và gây thiếu hụt vitamin D. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy việc dùng kem chống nắng trong sinh hoạt hàng ngày không làm ảnh hưởng tiêu cực đến nồng độ vitamin D ở người khỏe mạnh.
Quả nhàu chứa nhiều chất chống oxy hóa và hoạt chất sinh học có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, hạ nồng độ LDL-C xấu và triglyceride huyết thanh. Tuy nhiên, các chế phẩm từ loại quả này chỉ mang tính hỗ trợ kiểm soát lipid máu, không thể thay thế thuốc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Người chạy bộ ngoài trời nên chọn kem chống nắng phổ rộng từ SPF 30 trở lên, dạng sữa lỏng nhẹ, chứa màng polyme kỵ nước kết hợp hạt hút nước nhỏ tạo gel để chống rửa trôi mồ hôi, không gây cay mắt và không làm cản trở quá trình điều hòa thân nhiệt của cơ thể.
Bổ sung astaxanthin chiết xuất từ vi tảo giúp cải thiện độ ẩm, hỗ trợ duy trì độ đàn hồi và giảm tổn thương da do tia cực tím nhờ khả năng dập tắt các gốc oxy phản ứng (ROS). Tuy nhiên, dưỡng chất này không thể thay thế kem chống nắng hay các biện pháp che chắn vật lý.
Uống cà phê hoàn toàn không làm da tăng độ nhạy cảm hay dễ bắt nắng hơn. Caffeine thậm chí hỗ trợ vi tuần hoàn, có đặc tính chống oxy hóa bảo vệ tế bào trước tia cực tím và không gây ra các phản ứng quang độc tính cho làn da khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.
Chế độ ăn nhiều đường khiến các phân tử đường liên kết với collagen tạo thành các sản phẩm glycation bền vững (AGEs). Khi tiếp xúc với bức xạ tử ngoại từ ánh nắng, AGEs hoạt động như chất nhạy cảm ánh sáng, thúc đẩy tổn thương DNA và phản ứng viêm làm đứt gãy collagen, đẩy nhanh quá trình lão hóa da.
Uống đủ nước giúp duy trì lớp dịch lỏng trên bề mặt niêm mạc đường thở, tạo điều kiện cho hệ thống lông chuyển hoạt động trơn tru để đẩy dị vật ra ngoài. Tuy nhiên, nước không thể đi thẳng vào phế quản để "rửa trôi" hay giải trừ trực tiếp độc tố bụi mịn như nhiều người lầm tưởng.
Nhiều phụ huynh có thói quen cho trẻ nhỏ uống nước nhân trần để giải nhiệt ngày hè mà không biết rằng thảo dược này có thể gây nguy hiểm. Do hệ tiêu hóa và thận chưa hoàn thiện, tính chất lợi tiểu của nhân trần dễ khiến trẻ bị mất nước, rối loạn điện giải và kém hấp thu dưỡng chất.
Phụ nữ mang thai và cho con bú không nên uống nhân trần vì thảo dược này chứa nhiều hoạt chất sinh học có thể gây kích thích tử cung và tăng bài tiết dịch. Tác dụng lợi tiểu mạnh của nhân trần làm hao hụt thể dịch cơ thể mẹ, tiềm ẩn nguy cơ cao gây giảm tiết sữa, mất sữa đột ngột và đe dọa sự phát triển an toàn của thai nhi.
Hít thở bằng mũi có khả năng giữ lại từ 92% đến 99% lượng hạt bụi thô kích thước 5-100 micromet nhờ cơ chế va chạm quán tính và diện tích niêm mạc lớn. Thở bằng miệng làm mất đi màng lọc tự nhiên này, khiến lượng bụi độc hại đi sâu vào phế quản và phổi tăng cao.
Uống nước nhân trần thay nước lọc mỗi ngày không mang lại hiệu quả thanh lọc như nhiều người lầm tưởng, mà trái lại có thể gây hại cho thận. Tác dụng lợi tiểu kéo dài khiến cơ thể mất nước, suy kiệt natri và tạo gánh nặng tuần hoàn nghiêm trọng lên các cầu thận.
Người bình thường không mắc bệnh gan không nên uống trà nhân trần hàng ngày thay nước lọc. Thói quen lạm dụng loại thảo dược có tính lợi tiểu mạnh này dễ làm mất cân bằng điện giải, gây mất nước tế bào và vô tình tạo thêm áp lực chuyển hóa không cần thiết cho gan và thận.
