Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.626 bài, trang 420 trên 482
Nhịn ăn sáng trước giờ thi khiến não thiếu hụt năng lượng ngắn hạn, làm giảm sự tỉnh táo, khả năng chú ý và tốc độ gợi nhớ kiến thức. Các nghiên cứu cho thấy học sinh bỏ bữa sáng dễ mắc lỗi sai hơn, làm bài chậm hơn và có nguy cơ đạt điểm thấp ở cả môn Toán lẫn Tiếng Anh.
Uống sinh tố từ quả mọng như việt quất hay dâu tây giúp hỗ trợ cải thiện tốc độ ghi nhớ và phản xạ nhờ anthocyanin kích hoạt tín hiệu thần kinh BDNF. Hiệu quả này biểu hiện rõ ở khả năng nhớ lại danh sách từ ngữ và rút ngắn thời gian phản ứng sau 1-2 giờ tiêu thụ.
Tuyệt đối không dùng hoàng liên bắc cho trẻ sơ sinh và thai phụ vì hoạt chất berberine cạnh tranh mạnh mẽ, đẩy bilirubin khỏi albumin huyết tương, giải phóng lượng lớn bilirubin tự do xâm nhập qua hàng rào máu não gây vàng da nhân não cùng tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Nhịn uống nước vì sợ đi vệ sinh trong giờ thi hoặc mải ôn bài quên uống nước có thể làm giảm điểm số. Các nghiên cứu cho thấy mất nước nhẹ từ 1% đến 2% trọng lượng cơ thể đã làm giảm sự chú ý thị giác, chậm trí nhớ ngắn hạn, gây đau đầu và tăng lo âu.
Người hay lạnh bụng, đi ngoài phân lỏng mạn tính do tỳ vị hư hàn hoặc hội chứng ruột kích thích không nhiễm trùng không nên tùy tiện dùng hoàng liên bắc. Dược liệu này có tính đại hàn, chỉ thích hợp cho chứng tiêu chảy do thấp nhiệt, dùng sai thể bệnh dễ làm tổn thương tiêu hóa trầm trọng hơn.
Bổ sung vitamin nhóm B có thể hỗ trợ học sinh giảm mệt mỏi tinh thần và cải thiện khả năng tập trung trong giai đoạn học tập căng thẳng, đặc biệt ở người thiếu hụt dưỡng chất. Tuy nhiên, đây không phải thuốc tăng trí thông minh tức thì và không thể thay thế chế độ ăn uống cân bằng cùng giấc ngủ đầy đủ.
Nước ngọt ăn kiêng chứa các chất làm ngọt nhân tạo như aspartame hay sucralose thường được chọn để cắt giảm calo. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy việc tiêu thụ lâu dài các chất này, ngay cả ở mức dưới ngưỡng tối đa khuyến nghị, có thể thúc đẩy stress oxy hóa tại não và làm suy giảm trí nhớ không gian.
Nhiều phụ huynh mua viên Omega-3 cho con uống cấp tốc trước kỳ thi với kỳ vọng tăng trí nhớ. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy viên uống không giúp tăng điểm nhận thức ở học sinh khỏe mạnh, mà chính lượng DHA, EPA tích lũy dài hạn qua bữa ăn mới quyết định tốc độ xử lý thông tin và sự tập trung.
Thức khuya ôn bài làm gián đoạn cấu trúc giấc ngủ tự nhiên và gây hại trực tiếp cho khả năng lưu giữ kiến thức. Các nghiên cứu cho thấy việc thiếu ngủ hoặc tăng kích thích thần kinh sau khi học sẽ cản trở não bộ chuyển thông tin mới thành trí nhớ dài hạn bền vững.
Uống nước tăng lực để thức đêm chạy deadline không giúp cải thiện trí nhớ ngắn hạn hay cứu vãn phản xạ bị chậm do thiếu ngủ. Ngược lại, lượng đường cao kết hợp caffeine liều mạnh còn gây rối loạn đường huyết, ức chế hormone giấc ngủ và làm tăng nguy cơ tổn thương tim mạch.
Nước tăng lực thường được học sinh dùng để ép tỉnh táo khi ôn thi, nhưng không thực sự giúp tăng năng lực tư duy. Trái lại, hàm lượng cao caffeine kết hợp cùng taurine có thể gây rối loạn nhịp tim, xơ cứng động mạch tạm thời và tiềm ẩn rủi ro tim mạch cấp tính nghiêm trọng.
Dù hoàng cầm được y học cổ truyền dùng làm vị thuốc an thai từ lâu đời, phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên tự ý sắc uống. Các nghiên cứu hiện đại cảnh báo việc dùng sai liều hoặc dùng dược liệu trôi nổi có thể gây độc cho gan, thận của mẹ và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc tố nấm mốc.
Ăn nhiều đồ ngọt khi căng thẳng thi cử không giúp xoa dịu não bộ mà còn kích hoạt phản ứng viêm thần kinh tại vùng hồi hải mã. Lượng đường tinh luyện cao làm suy giảm tính linh hoạt nhận thức, giảm sút khả năng tập trung, tư duy sáng tạo và trí nhớ học tập.
Uống sữa ấm buổi tối cung cấp tryptophan và carbohydrate tự nhiên, hỗ trợ cơ thể tổng hợp serotonin và melatonin giúp điều hòa nhịp thức - ngủ. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ sinh học nhẹ nhàng, không thể thay thế cho thói quen vệ sinh giấc ngủ khoa học ở học sinh.
Học sinh hay lơ đãng, mau quên và giảm điểm số có thể đang thiếu hụt sắt hoặc kẽm âm thầm, ngay cả khi trẻ chưa có biểu hiện thiếu máu. Các nghiên cứu cho thấy bổ sung đúng vi chất giúp phục hồi sóng não, cải thiện rõ rệt trí nhớ ngắn hạn và sự tập trung của trẻ.
Bổ sung Omega-3 có thể hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng lo âu nhờ đặc tính kháng viêm thần kinh và cân bằng chất dẫn truyền não bộ. Bằng chứng khoa học cho thấy các chế phẩm chứa tỷ lệ EPA cao (chiếm từ 60% tổng lượng EPA và DHA) với liều EPA từ 1 g đến dưới 2 g mỗi ngày mang lại hiệu quả rõ rệt nhất.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo đẽo vỏ cây hoa sữa sắc uống để trị ho, tiêu chảy vì nghĩ thảo dược tự nhiên luôn lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cảnh báo chiết xuất vỏ hoa sữa thô chứa các alkaloid có độc tính tế bào mạnh, nếu dùng kéo dài có thể gây tổn thương gan, rối loạn máu, biến dạng nội tạng và gây vô sinh.
Cơn buồn ngủ và mất tập trung sau bữa trưa nhiều tinh bột bắt nguồn từ việc đường huyết tăng vọt rồi hạ nhanh đột ngột, làm gián đoạn nguồn năng lượng cung cấp cho não bộ và thúc đẩy giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh gây buồn ngủ. Lựa chọn tinh bột tiêu hóa chậm và ăn uống đúng nhịp sinh học sẽ giúp duy trì sự tỉnh táo.
Sử dụng các biện pháp ức chế cơn đói kéo dài như dùng Hoodia khiến lượng thức ăn nạp vào sụt giảm nghiêm trọng. Tình trạng mất cảm giác thèm ăn này làm cơ thể thiếu hụt các vi chất thiết yếu gồm vitamin nhóm B, C, E, kẽm, selen và omega-3, dẫn đến mất cơ, giảm trí nhớ và tổn thương tế bào.
Bước vào tuổi trung niên, nhiều người tìm đến lecithin đậu nành để chống hay quên. Nghiên cứu cho thấy dùng lecithin đơn lẻ ngắn hạn không cải thiện trí nhớ tức thì, nhưng bổ sung dài ngày hoặc dùng dẫn xuất phosphatidylserine (PS) từ lecithin đậu nành giúp tăng khả năng ghi nhớ từ vựng, nâng cao sinh lực và hỗ trợ mạch máu.
