Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.609 bài, trang 437 trên 481
Ăn quá nhanh khiến bạn vô tình nuốt một lượng lớn không khí vào dạ dày, đồng thời làm tăng gánh nặng co bóp lên hệ tiêu hóa. Thói quen này có mối liên hệ trực tiếp với các đợt bùng phát triệu chứng chướng bụng, ậm ách và no sớm của chứng khó tiêu chức năng.
Hiện tượng trướng bụng sau khi ăn trái cây ngọt xảy ra khi lượng đường fructose vượt quá khả năng hấp thu của ruột non, trôi xuống đại tràng và bị vi khuẩn lên men sinh ra lượng lớn khí hydro làm căng trướng đường tiêu hóa, gây đau bụng và rối loạn đại tiện.
Cảm giác nặng bụng, khó tiêu sau bữa ăn nhiều dầu mỡ thực chất là phản xạ tự nhiên của cơ thể. Khi chất béo chạm tới ruột non, hormone cholecystokinin (CCK) được tiết ra, đóng vai trò như một "chiếc phanh" làm giảm co bóp dạ dày và thắt chặt cơ môn vị để làm chậm quá trình tiêu hóa.
Nuốt nhiều khí khi bú bình khiến dạ dày trẻ ứ đọng túi khí, dẫn đến đầy hơi, quấy khóc và nôn trớ liên tục. Tình trạng này phần lớn xuất phát từ khớp ngậm lỏng lẻo và kỹ thuật cầm bình chưa chuẩn. Phụ huynh cần nhận diện đúng dấu hiệu để chỉnh khớp ngậm kịp thời, giúp đường tiêu hóa non nớt của bé dễ chịu hơn.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không cần kiêng tuyệt đối gluten suốt đời như bệnh nhân Celiac, trừ trường hợp có nhạy cảm gluten đi kèm. Celiac là bệnh tự miễn phá hủy niêm mạc ruột non, trong khi ruột kích thích chỉ là rối loạn chức năng và việc giảm gluten chỉ nên thực hiện khi có chỉ định phù hợp.
Thói quen nhịn đi tiêu vì bận rộn hay ngại ngùng không chỉ gây táo bón tạm thời mà còn làm tê liệt cảm giác tại trực tràng. Khi phân ứ đọng lâu ngày, trực tràng bị giãn rộng và mất dần phản xạ co bóp tự nhiên, dẫn đến nhiều biến chứng tiêu hóa phức tạp.
Ăn trái cây giàu axit lúc đói hoàn toàn có thể gây đầy trướng thượng vị do axit citric kích thích niêm mạc dạ dày rỗng và làm co thắt môn vị. Việc này cản trở tống xuất thức ăn và gây loạn nhịp dạ dày, dù ăn cam quýt đúng cách sau bữa ăn lại giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày.
Không phải mọi loại men vi sinh đều giúp cầm tiêu chảy ở người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS-D). Phân tích từ hàng chục thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc chọn đúng chủng đặc hiệu như Bacillus coagulans MTCC 5856, nấm men Saccharomyces cerevisiae CNCM I-3856 hoặc hỗn hợp Lactobacillus và Bifidobacterium mới thực sự giúp giảm số lần đi ngoài và giúp phân thành khuôn.
Bà bầu 3 tháng đầu hay bị đầy bụng chủ yếu do nồng độ progesterone tăng cao làm giãn các lớp cơ trơn trong đường tiêu hóa. Hiện tượng này làm chậm nhu động ruột và kéo dài thời gian lưu chuyển thức ăn, khiến khí sinh học tích tụ nhiều hơn trong lòng ruột.
Ăn tối muộn sát giờ ngủ khiến thức ăn cản trở phức hợp vận động di chuyển (MMC) - cơ chế "quét dọn" tự nhiên của ruột non vào ban đêm. Điều này làm tăng các cơn co thắt bất thường, kích hoạt triệu chứng đau quặn và rối loạn tiêu hóa ở người mắc hội chứng ruột kích thích.
Hành và tỏi chứa hàm lượng cao fructan – loại carbohydrate chuỗi ngắn thuộc nhóm FODMAP mà cơ thể người không thể tự tiêu hóa. Khi đến đại tràng, fructan bị vi khuẩn lên men nhanh chóng, sinh nhiều khí gas và kích hoạt các cơn co thắt, trướng bụng dữ dội ở những người có đường ruột nhạy cảm.
Nước ép củ dền giàu nitrate vô cơ giúp giãn mạch, giảm tiêu hao oxy và kéo dài thời gian chịu đựng vận động ở người chạy bộ phong trào. Tuy nhiên, mức cải thiện thực tế khá nhỏ, đòi hỏi uống đúng liều lượng và thời điểm trước khi xuất phát để đạt hiệu quả tối ưu.
Cà phê sáng kích thích nhu động đại tràng mạnh mẽ tương đương một bữa ăn 1.000 calo, dễ kích phát tiêu chảy trong vòng 1-2 giờ ở người ruột kích thích nhạy cảm. Tuy nhiên, người bệnh không nhất thiết phải bỏ hẳn vì cà phê không làm tăng nguy cơ mắc IBS nói chung; việc dùng phụ thuộc vào từng thể bệnh và mức độ dung nạp cá nhân.
Súp lơ xanh chứa nhiều chất xơ hòa tan chuỗi ngắn dễ lên men nhanh cùng các hợp chất tự nhiên đặc thù của rau họ cải. Khi đi vào đại tràng của người mắc hội chứng ruột kích thích, chúng bị vi khuẩn phân giải ồ ạt tạo ra lượng khí lớn, kết hợp với độ nhạy cảm nội tạng cao khiến bụng trướng cứng.
Mận khô cung cấp chất xơ, sorbitol và hợp chất phenolic giúp làm mềm phân, tăng tần suất đi tiêu ở người táo bón nhẹ đến trung bình. Nhiều thử nghiệm cho thấy ăn khoảng 100 g mận khô mỗi ngày mang lại hiệu quả tương đương hoặc nhỉnh hơn chất xơ hòa tan psyllium, nhưng ăn nhiều có thể gây đầy hơi, trào ngược.
Chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày giúp kiểm soát thể tích thức ăn và dịch vị tống xuống ruột non mỗi đợt. Giải pháp này hạn chế sự căng trướng thành ruột, giảm áp lực co bóp cơ học và làm dịu các cơn đau bụng, đầy hơi sau ăn ở người có đường tiêu hóa nhạy cảm.
Chiết xuất củ gấu (Cyperus rotundus) bước đầu cho thấy khả năng hỗ trợ giảm cân, giảm vòng eo và cải thiện chỉ số mỡ máu trong các nghiên cứu lâm sàng và tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng trên người còn ít, người dùng không nên lạm dụng để thay thế thuốc điều trị hay chế độ ăn uống khoa học.
Thiếu hụt vitamin D làm gia tăng phản ứng viêm và độ nhạy cảm nội tạng, khiến các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích thêm trầm trọng. Việc bổ sung vi chất này giúp giảm chất trung gian gây viêm và nâng cao chất lượng sống, nhưng cần được thăm khám và chỉ định liều lượng chính xác từ bác sĩ.
Nước ép cam đóng hộp có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng tiêu chảy ở người mắc hội chứng ruột kích thích do chứa lượng lớn fructose tự do vượt quá khả năng hấp thu của kênh GLUT5 tại ruột non, dẫn đến hiện tượng hút nước gây tiêu chảy thẩm thấu và lên men sinh khí dữ dội.
Ăn trái cây sau bữa ăn không làm thức ăn "lên men thối rữa" trong dạ dày như lời đồn, bởi axit dạ dày không phải môi trường sinh khí. Tuy nhiên ở người hội chứng ruột kích thích (IBS), đường đơn chưa kịp hấp thu bị đẩy xuống ruột già sẽ bị vi khuẩn lên men sinh khí, kết hợp rối loạn vận động dạ dày gây trướng bụng dữ dội.
