Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.597 bài, trang 449 trên 480
Ăn tối sau 8 giờ làm tăng gánh nặng đường huyết qua đêm do khả năng dung nạp glucose tự nhiên của cơ thể suy giảm vào buổi tối, kết hợp với việc hormone melatonin tăng cao gây ức chế tế bào beta tuyến tụy tiết insulin.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thiếu hụt vitamin D có thể làm suy giảm chức năng tế bào beta đảo tụy và gia tăng kháng insulin, từ đó khiến tình trạng kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường trở nên tồi tệ hơn, đặc biệt qua cơ chế gắn kết với thụ thể vitamin D.
Bỏ bữa sáng không giúp giảm đường huyết mà ngược lại có thể khiến glucose máu sau bữa trưa tăng vọt đột ngột. Nguyên nhân bắt nguồn từ hiện tượng gián đoạn "hiệu ứng bữa ăn thứ hai", nồng độ axit béo tự do tăng cao và sự suy giảm độ nhạy insulin khi cơ thể nhịn đói quá lâu.
Nồng độ vitamin D thấp làm suy giảm hoạt động thụ thể tại tế bào beta đảo tụy, cản trở quá trình bài tiết insulin và làm trầm trọng thêm tình trạng kháng insulin ở người tiền tiểu đường. Việc phát hiện sớm và điều chỉnh tình trạng thiếu hụt này giúp cải thiện kiểm soát đường huyết và làm chậm nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường.
Dù cùng làm từ một loại quả, nước ép truyền thống và trái cây nguyên quả lại tác động hoàn toàn khác nhau lên đường huyết. Việc loại bỏ phần bã xơ khi ép khiến đường hấp thu nhanh ở ruột non, làm tăng đỉnh đường huyết và insulin sau ăn, trong khi ăn nguyên quả hoặc xay giữ xác giúp kìm hãm quá trình này.
Người tiền tiểu đường có thể ăn an toàn từ 6 đến 12 quả trứng mỗi tuần nếu áp dụng chế độ ăn lành mạnh, hạn chế chất béo bão hòa. Mức dùng phổ biến và cân bằng nhất cho sinh hoạt thường ngày là khoảng 1 quả mỗi ngày.
Người tiền tiểu đường vẫn có thể uống cà phê đen mỗi sáng. Dù caffein tự nhiên có thể làm giảm nhạy cảm insulin tạm thời trong ngắn hạn, các hợp chất chống oxy hóa như axit chlorogenic giúp trung hòa tác động này, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cải thiện chuyển hóa khi duy trì thói quen lành mạnh, không thêm đường sữa.
Hạt chia và hạt lanh giàu chất xơ hòa tan có khả năng tạo lớp gel nhầy đặc quánh khi gặp nước trong dạ dày. Màng nhầy này làm chậm tốc độ rỗng dạ dày, bao bọc carbohydrate và cản trở enzyme tiêu hóa, giúp phân giải tinh bột chậm rãi và ngăn đường huyết tăng vọt sau ăn.
Đi bộ giúp đốt cháy đường máu tức thì, nhưng nâng tạ mới là chìa khóa tạo ra "nhà máy" tiêu thụ glucose lâu dài. Các nghiên cứu khẳng định kết hợp cả cardio và kháng lực mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết và tăng độ nhạy insulin vượt trội hơn so với chỉ tập một môn.
Cá mòi là thực phẩm giàu đạm chất lượng cao, leucine và omega-3, giúp kích thích tổng hợp protein cơ bắp và làm chậm quá trình teo cơ ở người lớn tuổi. Kết hợp ăn cá mòi cùng tập luyện thể lực đều đặn mang lại giải pháp tự nhiên, hiệu quả để bảo vệ sức mạnh cơ và nâng cao chất lượng sống.
Thay cơm trắng hoặc bún phở buổi sáng bằng yến mạch giúp làm chậm quá trình tăng đường huyết và giảm lượng insulin tiết ra sau ăn. Hiệu quả này đến từ chất xơ hòa tan beta-glucan có khả năng hút nước tạo lớp gel đặc trong ruột, qua đó cản trở và làm chậm tốc độ hấp thu đường vào máu.
Magie đóng vai trò then chốt trong việc kích hoạt thụ thể insulin nội bào và chuyển hóa đường. Bổ sung vi chất này giúp cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ tiến triển thành đái tháo đường, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào liều lượng, dạng chất và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người.
Người tiền tiểu đường chỉ cần giảm tối thiểu 5% trọng lượng cơ thể để cải thiện rõ rệt độ nhạy insulin và các chỉ số chuyển hóa. Đạt mức giảm khoảng 10% thể trọng sẽ mang lại lợi ích toàn diện hơn, giúp bảo vệ tế bào beta tuyến tụy và ngăn chặn hiệu quả nguy cơ tiến triển thành bệnh tiểu đường type 2.
Nhiều phụ huynh rỉ tai nhau nhỏ nước lá cây cứt lợn tự giã để chữa sổ mũi cho con, nhưng các chuyên gia y tế cảnh báo tuyệt đối không nên áp dụng. Thảo dược tự chế có thể gây kích ứng, bỏng rát niêm mạc mũi non nớt và tiềm ẩn nguy cơ độc tính đối với các cơ quan nội tạng của trẻ nhỏ.
Thay thế bánh quy, đồ ngọt bữa phụ bằng một nắm nhỏ (khoảng 28-30 g) hạnh nhân, óc chó hoặc đậu phộng giúp giảm mức tăng đường huyết sau ăn. Tổ hợp chất béo không bão hòa, protein thực vật và chất xơ trong hạt làm chậm tốc độ làm rỗng dạ dày, cản trở hấp thu đường và giữ cảm giác no lâu.
Ăn tối muộn sau 20h khiến đường huyết tăng cao do trùng thời điểm cơ thể tiết hormone melatonin để chuẩn bị ngủ. Melatonin ức chế tế bào tụy tiết insulin, làm giảm khả năng dung nạp đường, đặc biệt ở người mang gene nguy cơ đái tháo đường.
Bổ sung magiê giúp cải thiện rõ rệt tình trạng kháng insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết, đặc biệt ở người bị thiếu hụt magiê máu hoặc phụ nữ mắc đái tháo đường thai kỳ. Tuy nhiên, hiệu quả này không đồng nhất ở những người đã có nồng độ magiê máu bình thường.
Ở người cao tuổi mắc đái tháo đường, các chuyên gia y tế khuyến cáo nên nới lỏng mục tiêu HbA1c từ 7,5% đến 8,5% tùy theo thể trạng. Việc ép chỉ số này xuống quá thấp làm tăng vọt nguy cơ hạ đường huyết cấp tính, té ngã và sa sút trí tuệ, gây nguy hiểm tính mạng hơn cả các biến chứng mạn tính.
Hạt chia và hạt lanh hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn chủ yếu nhờ hàm lượng chất xơ hòa tan dạng nhầy dồi dào. Khi gặp nước, lớp nhầy này tạo thành khối gel đặc giúp làm chậm tốc độ làm rỗng dạ dày và trì hoãn việc hấp thu carbohydrate vào máu.
Các nghiên cứu độc học bước đầu ghi nhận nước chiết cây lá bỏng không gây tổn thương gan thận ở liều thử nghiệm ngắn hạn. Tuy nhiên, dữ liệu an toàn trên người dùng kéo dài mỗi ngày còn hạn chế, do đó không nên uống liên tục quanh năm để tránh nguy cơ chuyển hóa quá tải.
