Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 67 trên 483
Vỏ thanh long giàu pectin tự nhiên, flavonoid và chất chống oxy hóa, mang lại tiềm năng kháng viêm và bảo vệ tế bào tốt. Tuy nhiên, bộ phận này cũng tiềm ẩn nguy cơ tích tụ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cao; người tiêu dùng chỉ nên ăn khi biết rõ nguồn gốc quả sạch và đã sơ chế kỹ lưỡng.
Thanh cao là dược liệu quen thuộc nhưng không phải ai cũng dùng được. Bằng chứng khoa học cảnh báo phụ nữ mang thai, người dị ứng họ Cúc, người đang dùng thuốc chuyên khoa và bệnh nhân mắc bệnh chuyển hóa nền cần đặc biệt cẩn trọng nhằm tránh rủi ro sảy thai, dị ứng hay nhiễm độc.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất tam thất nam có tác dụng ức chế phù nề và giảm phản ứng đau trên mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay hoàn toàn chưa có thử nghiệm trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm khớp.
Nhiều người tin hạt thanh long cung cấp dồi dào chất béo tốt omega-3, omega-6 và phytosterol giúp hạ mỡ máu. Tuy nhiên, dữ liệu khoa học hiện có chưa phân tích thành phần hạt thanh long; hơn nữa, lớp vỏ cứng khiến hạt khó tiêu hóa và khó giải phóng dưỡng chất nếu không được nhai vỡ.
Cây tam tầng chưa có dữ liệu thử nghiệm an toàn trên người dù cho thấy tiềm năng ức chế viêm trên tế bào động vật. Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, trẻ nhỏ và người suy giảm chức năng gan thận cần tuyệt đối thận trọng, không tự ý sử dụng thảo dược này để tránh rủi ro ngộ độc.
Cây tam tầng và bời lời nhớt cùng thuộc họ Nguyệt quế và có quan hệ họ hàng gần, khiến việc nhận dạng bằng mắt thường dễ nhầm lẫn. Các nghiên cứu di truyền và hóa thực vật cho thấy chúng là hai chi riêng biệt; việc dùng làm thuốc cần thận trọng do khác biệt về hoạt chất và thiếu dữ liệu lâm sàng so sánh trực tiếp.
Quan niệm dân gian cho rằng tang ký sinh sắc uống giúp an thai, trị dọa sảy thai. Tuy nhiên, các đánh giá khoa học hiện đại cho thấy dữ liệu độc chất học và tính an toàn trên phụ nữ mang thai vẫn chưa đầy đủ, việc tự ý dùng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro thai kỳ nguy hiểm.
Các thử nghiệm sơ bộ năm 2018 trên vỏ cây tai nghé chỉ phân lập được 5 hợp chất và ghi nhận hoạt tính ức chế enzyme thần kinh acetylcholinesterase, hoàn toàn chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy thảo dược này ức chế enzyme carbohydrate hay hỗ trợ hạ đường huyết in vivo.
Uống sữa sau tập luyện giúp giải phóng nhanh axit amin để phục hồi cơ bắp, trong khi uống trước khi ngủ cung cấp casein hấp thu chậm giúp duy trì tổng hợp đạm suốt đêm. Tùy thuộc thời gian vận động và mục tiêu phục hồi, cả hai thời điểm đều mang lại lợi ích riêng cho cơ thể.
Sữa ong chúa tươi giữ nguyên cấu trúc sinh học tự nhiên nhưng rất dễ thoái hóa hoạt chất 10-HDA nếu không bảo quản đông lạnh khắt khe. Trong khi đó, dạng viên nang ứng dụng công nghệ bao gói giúp bảo vệ hoạt chất bền vững hơn trước nhiệt độ môi trường, mang lại sự tiện lợi và giải phóng kéo dài.
Nghiên cứu khoa học xác nhận tang phiêu tiêu (tổ bọ ngựa) chứa các hoạt chất sinh học nổi bật gồm ba dẫn xuất N-acetyldopamine mới là (+)-tenoderin A, (-)-tenoderin A, tenoderin B cùng các acid béo. Các hợp chất này sở hữu hoạt tính chống oxy hóa mạnh và ức chế sự sinh sôi của gốc oxy hóa tự do nội bào.
Tang phiêu tiêu là vị thuốc dân gian thường được đồn thổi chữa đái dầm ở trẻ nhỏ, nhưng y học hiện đại hoàn toàn chưa có thử nghiệm nhi khoa chứng minh hiệu quả và độ an toàn. Phụ huynh nên ưu tiên các biện pháp chuẩn như chuông báo thức hoặc đi khám chuyên khoa thay vì tự ý dùng thảo dược.
Tai tượng úc chứa các hợp chất có lợi như rutin, gallic acid và protocatechuic acid với khả năng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng hiện dừng ở mức phân lập chất trong phòng thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bệnh trên người.
Tam giác mạch và yến mạch đều là những loại ngũ cốc giàu dinh dưỡng nhưng vượt trội ở các khía cạnh khác nhau. Yến mạch chiếm ưu thế về hàm lượng chất xơ hòa tan beta-glucan, trong khi tam giác mạch nổi bật hơn nhờ nguồn polyphenol, flavonoid, rutin và hoàn toàn không chứa gluten.
Tam thất nam có tính hoạt huyết và tác động lên mạch máu, tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nguy hiểm cho người dùng. Bốn nhóm cần thận trọng gồm phụ nữ mang thai, người rối loạn đông máu, người đang uống thuốc chống đông và người chuẩn bị phẫu thuật, do nguy cơ chảy máu khó kiểm soát.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây tai tượng xanh do thiếu hụt trầm trọng dữ liệu an toàn tiền lâm sàng và tiềm ẩn rủi ro kích thích co bóp tử cung gây sảy thai. Mọi can thiệp bằng thảo mộc trong thai kỳ đều cần tuân thủ chỉ định nghiêm ngặt từ bác sĩ.
Người đang bị đau dạ dày hoặc viêm loét tiến triển không nên ăn canh nấu tai chua đậm vị vì axit hữu cơ tự nhiên dễ gây xót và kích thích ổ loét. Dù chiết xuất tai chua có tiềm năng bảo vệ niêm mạc trên động vật, món ăn đời thường vẫn cần kiêng khem thận trọng.
Các hoạt chất nhóm xanthone như cowanin, cowanol chiết xuất từ vỏ, quả và hoa cây tai chua ghi nhận khả năng ức chế một số vi khuẩn trong ống nghiệm. Dù vậy, các bằng chứng này mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng và không thể thay thế thuốc kháng sinh điều trị nhiễm trùng.
Hạt tam giác mạch (kiều mạch) được chứng minh giúp kiểm soát đường huyết sau ăn tốt hơn các sản phẩm bột mì trắng nhờ chỉ số đường huyết thấp và khả năng làm chậm tiêu hóa tinh bột. Tuy nhiên, nhận định kiều mạch tốt hơn cơm trắng ở người tiểu đường type 2 hiện chưa có đủ dữ liệu đối đầu trực tiếp để kết luận chắc chắn.
Hoa tai tượng đuôi chồn thường được đồn đoán có khả năng chống oxy hóa vượt trội, nhưng các dữ liệu khoa học thực tế hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính này trên lá và cành non trong ống nghiệm, chưa có bằng chứng an toàn hay hiệu quả lâm sàng trên người.
