Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.602 bài, trang 62 trên 81
Uống nhiều nước lọc ngay sau bữa ăn mặn không giúp thận "rửa trôi" nhanh lượng muối dư thừa. Thận cần nhiều giờ để bài tiết natri, việc uống dồn nước đột ngột chỉ làm tăng thể tích tuần hoàn, gây quá tải cho tim và làm tăng huyết áp tạm thời.
Cả hãm trà hạt khô lẫn xông tinh dầu tiểu hồi cần đều hỗ trợ long đờm và kháng khuẩn hô hấp, nhưng hoạt động theo cơ chế khác nhau. Tinh dầu xông giúp hoạt chất anethole tiếp xúc trực tiếp làm loãng đờm và kháng viêm tại chỗ, trong khi trà hãm mang lại tác động làm dịu họng êm dịu, an toàn toàn diện.
Tiêu lốt là vị thuốc tính nóng có nhiều tiềm năng sinh học, nhưng hiện hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh độ tuổi và liều lượng an toàn cho trẻ em. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho trẻ nhỏ dùng tiêu lốt khi bị đầy bụng để tránh nguy cơ kích ứng niêm mạc tiêu hóa và tương tác thuốc nguy hiểm.
Nhiều người có thói quen ngậm kẹo gừng mỗi khi hoa mắt, váng đầu vì nghĩ mình bị tụt huyết áp. Thực chất, kẹo gừng chỉ phát huy tác dụng nạp năng lượng nhanh nếu bạn bị hạ đường huyết nhẹ, trong khi tụt huyết áp đòi hỏi cách xử trí hoàn toàn khác biệt để tránh các rủi ro nguy hiểm.
Cảm giác tê rần và rung động như có luồng điện nhẹ trên đầu lưỡi khi ăn tiêu Tứ Xuyên thực chất xuất phát từ hoạt chất hydroxy-alpha-sanshool. Hợp chất này có cơ chế ức chế các kênh kali hai lỗ và kích thích các thụ thể xúc giác siêu nhạy ở niêm mạc miệng.
Khi rán cá ở nhiệt độ cao, dầu hạt cải thông thường có khả năng duy trì độ bền nhiệt và chống thoái hóa sinh hợp chất phân cực trong thời gian chiên kéo dài tốt hơn so với dầu hướng dương giàu linoleic, tuy nhiên dầu hướng dương loại giàu oleic lại cho độ ổn định oxy hóa ban đầu vượt trội hơn hẳn.
Nhiều cha mẹ tin rằng nước hầm xương heo chứa nhiều canxi giúp trẻ tăng chiều cao, nhưng khoa học chứng minh lượng canxi hòa tan trong nước ninh xương là cực kỳ thấp. Màu trắng đục và vị ngậy của nước dùng chủ yếu đến từ chất béo, gelatin và axit amin tạo vị chứ không phải khoáng chất cho xương.
Dầu ăn bị đông đặc khi gặp lạnh chỉ là hiện tượng biến đổi vật lý tự nhiên do mỗi loại axit béo có điểm nóng chảy khác nhau, hoàn toàn không phải dầu giả hay pha tạp chất. Người tiêu dùng có thể an tâm làm tan dầu bằng nước ấm mà không lo biến đổi chất lượng hay ảnh hưởng đến sức khỏe.
Nhỏ dầu thầu dầu vào rốn không thể chữa đầy hơi hay mất ngủ. Giải phẫu học chứng minh rốn người trưởng thành là khối mô sẹo xơ khép kín, thoái hóa hoàn toàn mạch máu, không có đường thông vào các cơ quan tiêu hóa. Đầy hơi chỉ giảm nhờ tác động cơ học từ việc xoa bóp bụng.
Nhiều người có thói quen rửa sạch, phơi khô thảo quả bị mốc trắng để dùng tiếp cho đỡ tiếc. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo hành động này cực kỳ nguy hiểm bởi độc tố vi nấm aflatoxin có độ bền nhiệt rất cao, không thể bị loại bỏ bằng cách rửa hay đun nấu thông thường, tiềm ẩn nguy cơ phá hủy gan và gây ung thư.
Người có tiền sử đau dạ dày hoàn toàn có thể bị cồn cào, xót ruột khi uống nước sắc thóc lép có đuôi, nhất là khi uống lúc đói hoặc sắc quá đặc. Dược liệu thô chưa tinh chế dễ kích thích bài tiết acid và tác động lên lớp niêm mạc đang suy yếu.
Thạch tùng là vị thuốc phổ biến trong vi lượng đồng căn, nhưng các bằng chứng khoa học đối chứng hiện nay cho thấy hiệu quả của nó rất hạn chế, không vượt trội hơn giả dược và chưa thể chứng minh khả năng phục hồi tổn thương thực thể.
Ăn nhiều hạt dẻ cười dễ gây đầy hơi, chướng bụng ở một số người do hạt chứa hàm lượng cao fructan và GOS, hai dạng carbohydrate chuỗi ngắn thuộc nhóm FODMAP mà ruột non không thể tiêu hóa. Khi xuống đại tràng, chúng bị vi khuẩn lên men nhanh và hút nước, tạo ra lượng khí lớn gây áp lực đường ruột.
Thường sơn là vị thuốc cổ truyền dùng trị sốt rét, giảm ho và kháng viêm, nhưng chứa nhóm chất alkaloid có độc tính tự nhiên. Tự ý dùng thường sơn quá liều hoặc chưa qua bào chế đúng cách có thể gây nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy và dẫn đến tổn thương đa cơ quan gồm gan, thận, tim.
Nhiều người lo ngại việc sắc nước cây thóc lép có đuôi uống hằng ngày sẽ gây quá tải cho gan, thận. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất chiết xuất từ dược liệu này giúp cải thiện các chỉ số tổn thương và xơ hóa thận, nhưng người dùng vẫn cần tránh lạm dụng kéo dài do chưa có chuẩn liều an toàn trên người.
Trước tình trạng trẻ nhỏ ho khan kéo dài, nhiều phụ huynh truyền tai nhau nấu nước cây thóc lép cho con uống. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định cha mẹ tuyệt đối không nên áp dụng bài thuốc này do hoàn toàn thiếu dữ liệu lâm sàng về tính an toàn và nguy cơ ngộ độc cao ở trẻ em.
Thái tử sâm là thảo dược vừa dùng làm thuốc vừa làm thực phẩm trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, tài liệu khoa học hiện có mới tập trung vào giải pháp nông nghiệp giúp nâng cao chất lượng củ và giảm dư lượng thuốc trừ sâu, chưa có dữ liệu xác định liều dùng bao nhiêu gram mỗi ngày trên người.
Nhiều người truyền tai nhau việc nấu nước lá thài lài tím uống để thanh nhiệt, giải độc. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chưa ghi nhận độ an toàn của loại lá này khi uống, đồng thời cảnh báo nguy cơ tổn thương thận nếu cơ thể dung nạp các chất độc hại tích tụ từ môi trường.
Hiện tượng nước tiểu chuyển màu đỏ hoặc hồng sau khi ăn thanh long ruột đỏ là do sắc tố betacyanin tự nhiên không bị phân hủy hết và được đào thải qua thận. Đây là tình trạng tiểu máu giả hoàn toàn lành tính, không gây độc và sẽ tự hết sau 1-2 ngày mà không cần điều trị.
Dùng lôi công đằng kéo dài để trị bệnh tự miễn, viêm da hay u xơ tử cung có thể khiến phụ nữ trẻ bị rối loạn kinh nguyệt, vô kinh và suy buồng trứng sớm. Dù nội tiết tố có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc, tổn thương ở tế bào trứng vẫn có nguy cơ kéo dài vĩnh viễn.
