Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 270 trên 369
Các loại đậu rất giàu đạm và chất xơ nhưng chứa oligosaccharide gây đầy hơi do ruột non không thể tiêu hóa. Áp dụng kỹ thuật ngâm đủ giờ, đổ bỏ nước ngâm và nấu chín kỹ giúp loại bỏ phần lớn lượng đường sinh khí này, giúp hệ tiêu hóa êm ái mà vẫn bảo tồn trọn vẹn dinh dưỡng quý giá.
Uống canxi cùng lúc với chất chống oxy hóa polyphenol (trong trà, cà phê, thực phẩm chức năng) có thể làm giảm khả năng hấp thu của cả hai. Các tương tác liên kết và phản ứng tạo phức chelate giữa ion canxi và các gốc phenol làm thay đổi cấu trúc phân tử, cản trở quá trình thẩm thấu vi chất qua biểu mô ruột.
Quan niệm dầu ô liu gặp nhiệt độ cao sẽ biến chất thành độc tố là thiếu cơ sở khoa học. Nhờ giàu axit béo không bão hòa đơn và các chất chống oxy hóa vi lượng, dầu ô liu có độ bền oxy hóa rất cao, chịu được thời gian chiên ngập dầu kéo dài tốt hơn nhiều loại dầu thực vật thông thường.
Bảo quản trái cây trong tủ lạnh quá lâu làm suy giảm đáng kể hàm lượng vitamin C và các polyphenol chống oxy hóa. Tốc độ thoái hóa dưỡng chất diễn ra liên tục do enzyme nội sinh và phản ứng tự oxy hóa, do đó trữ lạnh kéo dài không thể giữ trọn giá trị dinh dưỡng ban đầu.
Nhiều lời đồn trên mạng cho rằng uống trà từ lá cây thuộc chi óc chó có thể tẩy sạch ký sinh trùng đường ruột tự nhiên mà không cần thuốc tây. Dù chiết xuất lá óc chó từng ghi nhận khả năng ức chế giun tròn trong thí nghiệm thú y, việc tự ý uống trà lá để diệt giun ở người là ngộ nhận chưa có căn cứ khoa học kiểm chứng.
Nước ion kiềm giàu hydro được quảng bá rầm rộ với khả năng chống oxy hóa vượt trội và phòng ngừa bách bệnh. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hydro hòa tan chỉ mang lại một số tác động sinh học hỗ trợ nhất định trong các thử nghiệm bước đầu, hoàn toàn không phải là "thần dược" thay thế cho thuốc điều trị hay lối sống lành mạnh.
Hạt óc chó bị hôi dầu là dấu hiệu cho thấy chất béo chưa bão hòa đã bị oxy hóa nghiêm trọng, sinh ra các hợp chất hydroperoxide, aldehyde và gốc tự do có hại. Việc ăn loại hạt này không chỉ gây mất hết chất dinh dưỡng mà còn làm kích ứng dạ dày, tăng gánh nặng thải độc cho gan và gây hại sức khỏe lâu dài.
Nhiều người tin rằng uống rượu vang đỏ mỗi ngày giúp bảo vệ tim mạch nhờ chứa chất chống oxy hóa resveratrol. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy nồng độ resveratrol trong vang đỏ quá thấp và bị đào thải rất nhanh, hoàn toàn không đủ để tạo ra hiệu quả phòng ngừa bệnh tim trên thực tế.
Ích mẫu khô để lâu không tự biến đổi các alkaloid thành độc chất nguy hại, nhưng các hoạt chất then chốt như leonurine hay stachydrine có độ ổn định kém và sẽ suy giảm dần theo thời gian bảo quản, làm mất tác dụng điều trị và tiềm ẩn nguy cơ nấm mốc nếu bảo quản sai cách.
Cà chua nấu chín cung cấp lượng lycopene có sinh khả dụng cao hơn hẳn so với ăn sống. Nhiệt độ giúp phá vỡ màng tế bào thực vật và biến đổi lycopene sang dạng đồng phân dễ hấp thu, đặc biệt khi được nấu cùng một lượng nhỏ dầu ăn lành mạnh.
Bổ sung chất chống oxy hóa liều cao không giúp phòng ngừa ung thư mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh và thúc đẩy khối u tiềm ẩn phát triển. Việc can thiệp quá mức nhu cầu tự nhiên dễ gây mất cân bằng sinh lý và phản tác dụng đối với sức khỏe.
Hấp rau giữ lại hàm lượng chất chống oxy hóa vượt trội hơn luộc nhờ hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước, tránh rửa trôi các hợp chất tan trong nước như polyphenol và flavonoid. Tuy nhiên, hiệu quả bảo toàn dưỡng chất còn phụ thuộc vào từng loại rau củ, nhiệt độ và thời gian chế biến.
Ích mẫu là thảo dược quý trong điều trị phụ khoa và cầm máu sau sinh, nhưng phụ nữ mang thai tuyệt đối không được dùng. Các hoạt chất trong cây kích hoạt ion canxi và các thụ thể làm tăng co bóp cơ trơn tử cung mạnh mẽ, trực tiếp gây nguy cơ sảy thai hoặc sinh non ngoài ý muốn.
Uống ích mẫu liên tục kéo dài hoặc dùng liều cao có thể gây tổn thương viêm nhẹ và làm xáo trộn chức năng gan thận. Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận thảo dược này làm tăng men gan, bilirubin, urê và creatinine khi dùng hàng ngày. Người dùng chỉ nên uống theo đợt ngắn ngày với liều lượng hợp lý.
Uống hạt é lúc đói bụng không gây loét dạ dày. Thực tế, dịch nhầy tự nhiên của hạt é có đặc tính bám dính sinh học giúp bao bọc và bảo vệ niêm mạc. Miễn là hạt được ngâm nở hoàn toàn và không pha quá chua, thức uống này hoàn toàn an toàn và êm dịu cho hệ tiêu hóa.
Nhiều người ngâm hạt óc chó để "kích hoạt" dinh dưỡng và loại bỏ axit phytic, nhưng nghiên cứu khoa học cho thấy thao tác này không làm giảm phytate mà còn làm hao hụt khoáng chất tự nhiên. Bạn hoàn toàn có thể ăn trực tiếp hạt thô hoặc rang chín mà không cần ngâm.
Hạt é ngâm chưa nở hết tuyệt đối không nên uống vì khả năng hút nước cực mạnh của lớp vỏ ngoài sẽ rút cạn dịch tiêu hóa, khiến khối hạt trương nở trực tiếp trong lòng ruột. Thói quen này làm tăng nguy cơ co thắt dạ dày, táo bón cấp tính và nghẽn tắc đường tiêu hóa nguy hiểm.
Sinh tố giữ lại trọn vẹn chất xơ nhờ xay nhuyễn toàn bộ phần thịt và cùi rau củ, trong khi nước ép loại bỏ phần lớn chất xơ theo bã thải. Nếu mục tiêu là bổ sung chất xơ để ổn định đường huyết và nuôi dưỡng đường ruột, sinh tố là lựa chọn vượt trội so với nước ép.
Nhiều chị em lo lắng uống ích mẫu có thể làm mất tác dụng của thuốc tránh thai hàng ngày. Khoa học hiện ghi nhận các tương tác giảm hiệu lực ngừa thai chủ yếu đến từ một số thuốc chống động kinh và kháng sinh đặc hiệu, chưa có bằng chứng ích mẫu làm vô hiệu hóa thuốc, nhưng việc phối hợp vẫn cần thận trọng.
Thời điểm tốt nhất để uống nước xạ đen là sau bữa ăn sáng và bữa ăn trưa từ 30 đến 60 phút. Khung giờ này giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tối ưu, tránh kích ứng dạ dày khi đói và ngăn ngừa tình trạng mất ngủ do tiểu đêm.
