Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 277 trên 369
Uống kẽm liều cao cùng lúc với các khoáng chất khác có thể làm giảm hiệu quả hấp thu do cạnh tranh chất vận chuyển tại ruột non. Nghiên cứu chỉ ra kẽm ở liều dược lý 140 mg/ngày làm giảm đáng kể khả năng hấp thu canxi khi khẩu phần ăn thiếu chất, đồng thời tương tác bất lợi với sắt và đồng.
Nhiều người tin rằng ăn vỏ tôm giúp xương chắc khỏe nhờ lượng canxi dồi dào. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy canxi trong vỏ tôm tồn tại dưới dạng canxi cacbonat liên kết chặt với mạng lưới chitin khó phân hủy, khiến hệ tiêu hóa của con người gần như không thể hấp thu.
Kết quả xét nghiệm magie máu bình thường không chắc chắn cơ thể bạn có đủ magie, bởi huyết thanh chỉ chứa dưới 1% tổng lượng khoáng chất này. Phần lớn magie nằm sâu trong tế bào và xương, khiến xét nghiệm máu thông thường dễ che giấu tình trạng thiếu hụt magie nội bào.
Luộc rau quá kỹ trong lượng nước lớn có thể làm thất thoát từ 30% đến 40% lượng khoáng chất tự nhiên, khiến hàm lượng magie giữ lại trong rau chỉ còn khoảng 60% đến 70%. Việc kiểm soát thời gian đun nấu và tận dụng nước luộc là chìa khóa để bảo toàn trọn vẹn vi chất quý giá này.
Caffeine trong cà phê thực sự làm tăng bài tiết magie qua nước tiểu trong vài giờ sau khi uống do tác động lên thận. Tuy nhiên, lượng khoáng chất thất thoát ròng ở người khỏe mạnh là rất nhỏ, hoàn toàn có thể bù đắp qua chế độ ăn uống hàng ngày mà không gây thiếu hụt magie.
Đường chỉ đen trên lưng tôm là ống ruột chứa chất thải và thức ăn thừa, có thể mang nhiều loại vi khuẩn đường ruột gây hại. Dù lượng nhỏ không gây độc tức thì, việc loại bỏ đường chỉ này và nấu chín kỹ là điều cần thiết để ngăn ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn tiêu hóa và bảo đảm hương vị món ăn.
Axit phytic trong ngũ cốc và các loại hạt liên kết chặt chẽ với magie, làm giảm đáng kể khả năng hấp thu khoáng chất này tại ruột. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định bạn hoàn toàn có thể khắc phục bằng cách ngâm hạt từ 12–24 giờ hoặc ủ nảy mầm trước khi nấu.
Rau bina chứa hàm lượng canxi dồi dào nhưng lại không phải nguồn cung cấp tốt cho cơ thể. Thủ phạm chính là nồng độ axit oxalic tự nhiên rất cao, kết tủa cùng canxi thành hợp chất canxi oxalat khó tan, ức chế quá trình hấp thu ion canxi qua niêm mạc ruột.
Tập quán giã nát lá nhũ cúc tươi đắp lên vết thương chưa có cơ sở khoa học xác thực và tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng. Dù dịch chiết nhũ cúc thể hiện tính kháng viêm trên động vật thí nghiệm, việc tự ý đắp lá thô lên da rách có thể gây viêm mô tế bào, hoại tử mô và biến chứng sẹo xấu.
Rau tục đoạn ăn sống giữ được nhiều vitamin C và acid chicoric nhạy cảm nhiệt, nhưng luộc chín tới lại bảo toàn trọn vẹn các carotenoid (lutein, beta-carotene) và vitamin E. Việc luộc rau có thể làm hao hụt khoáng chất và vitamin nhóm B vào nước luộc, do đó ăn sống rửa sạch hoặc luộc nhanh và dùng cả nước là cách tối ưu vi chất.
Nhiều người dù uống vitamin D liều cao nhưng xét nghiệm vẫn thiếu hụt hoặc không thấy sức khỏe cải thiện. Nguyên nhân trực tiếp thường do thiếu magie – khoáng chất đóng vai trò đồng yếu tố bắt buộc để vận chuyển và kích hoạt vitamin D thành dạng hormon có hoạt tính trong cơ thể.
Vitamin B12 dạng xịt qua niêm mạc miệng là lựa chọn phù hợp, tiện lợi và an toàn cho trẻ nhỏ cùng người khó nuốt, giúp hấp thu trực tiếp qua hệ mao mạch mà không cần dùng kim tiêm hay nuốt viên nén lớn.
Nước hầm xương từ lâu được coi là món ăn giàu canxi giúp chắc khỏe xương khớp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy lượng canxi hòa tan từ xương vào nước hầm rất thấp, không thể đáp ứng nhu cầu phát triển chiều cao hay phòng ngừa loãng xương nếu không có các nguồn dinh dưỡng bổ trợ chuẩn mực.
Chế độ ăn nhiều đạm không hề làm toan hóa máu hay rút canxi từ xương như nhiều lời đồn đại. Các nghiên cứu hiện đại khẳng định đạm kích thích ruột tăng hấp thu canxi để bù trừ lượng bài tiết qua thận, giúp bảo vệ mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương nếu cơ thể được cung cấp đủ canxi.
Người đang dùng thuốc chống đông máu warfarin ăn nhiều tỏi hoặc uống thực phẩm bổ sung từ tỏi liều cao có thể đối mặt với nguy cơ xuất huyết. Tỏi làm giảm ngưng tập tiểu cầu, khuếch đại tác dụng của thuốc dù chỉ số đông máu không đổi. Bệnh nhân cần thận trọng và không tự ý dùng tỏi đậm đặc.
Tía tô đất (*Melissa officinalis*) và tía tô Việt Nam (*Perilla frutescens*) cùng họ nhưng khác loài. Tía tô Việt Nam giàu perillaldehyde, axit rosmarinic và omega-3, nổi bật với tác dụng chống dị ứng mũi, kháng khuẩn, kháng virus và hạ mỡ máu; trong khi tía tô đất chủ yếu chứa citral, hướng tới an thần và cải thiện giấc ngủ.
Uống dồn toàn bộ liều canxi trong một lần duy nhất khiến các thụ thể vận chuyển tại ruột non dễ bị quá tải, làm giảm sút hiệu quả hấp thu thực tế. Việc chia nhỏ liều thành nhiều lần trong ngày giúp đường ruột tiếp nhận canxi tối ưu, hạn chế lắng đọng và giảm thiểu các tác dụng phụ tiêu hóa.
Uống canxi cùng lúc với sắt sẽ kích hoạt sự cạnh tranh hấp thu trực tiếp trên kênh vận chuyển màng ruột DMT1, khiến tỷ lệ hấp thu sắt ngắn hạn sụt giảm và làm hao hụt nguồn dự trữ ferritin huyết thanh. Người dùng nên uống hai loại vi chất này cách nhau tối thiểu 2 giờ để tối ưu hóa hiệu quả bổ sung.
Bổ sung canxi và kẽm cùng lúc có thể làm giảm khả năng hấp thu của nhau do cạnh tranh thụ thể vận chuyển ở ruột non khi dùng liều cao hoặc tỷ lệ lệch. Để cơ thể hấp thu tối ưu, bạn nên uống hai loại vi chất này cách nhau ít nhất 2-3 giờ trong ngày.
Nhiều người có thói quen uống nước sắc tía tô giới để thanh nhiệt, nhưng việc dùng chung với thuốc tây là không an toàn. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong tía tô giới ức chế mạnh các enzyme gan chủ chốt, có thể làm biến đổi nồng độ thuốc và gây ngộ độc nguy hiểm.
