Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.340 bài, trang 337 trên 367
Người loãng xương không nên kiêng hoàn toàn dầu mỡ vì chất béo là dung môi thiết yếu giúp tạo hạt micelle để hòa tan và hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin D và K. Việc loại bỏ hoàn toàn chất béo có thể cản trở hấp thu vi chất, gây hại cho quá trình khoáng hóa xương.
Người mắc cường giáp nên tạm kiêng caffeine trong giai đoạn bệnh tiến triển nhằm tránh tác động cộng gộp kích thích hệ thần kinh giao cảm gây tăng nhịp tim và hồi hộp. Khi tuyến giáp được điều trị ổn định về mức bình giáp, người bệnh có thể sử dụng lại với lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ.
Người mắc bệnh tự miễn không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng từ quả cơm cháy (elderberry). Các hoạt chất trong dược liệu này có thể kích thích cytokine gây viêm, làm bùng phát đợt cấp của bệnh tự miễn và tương tác làm giảm hiệu lực của các thuốc ức chế miễn dịch.
Nhiều người lo ngại việc dùng quả cơm cháy để tăng đề kháng mùa dịch sẽ kích thích miễn dịch quá mức, dẫn đến "bão cytokine" nguy hiểm. Tuy nhiên, các phân tích y khoa khẳng định chưa có đủ bằng chứng cho tin đồn này, đồng thời chỉ ra thảo dược này giúp điều hòa phản ứng viêm khi dùng đúng thời điểm.
Nhiều người quen hãm trà hoa, rễ cúc tím với nước sôi để phòng cảm cúm, nhưng các dữ liệu khoa học cho thấy dung môi cồn mới kéo được tối đa hoạt chất kích thích miễn dịch. Giữa dạng cồn thuốc lỏng và viên nén chiết xuất, mỗi loại lại có tốc độ hấp thu riêng.
Uống canxi trọn gói vào buổi sáng không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả cao nhất. Các nghiên cứu nhịp sinh học chỉ ra việc chia liều vào buổi sáng và buổi tối giúp kiểm soát đợt tiêu xương mạnh mẽ về đêm, duy trì nồng độ khoáng chất ổn định suốt 24 giờ và hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ sỏi thận hiệu quả.
Kháng sinh nhóm fluoroquinolone có thể gây độc tính cho tế bào sụn và làm suy giảm quá trình liền xương thông qua ức chế tăng sinh tế bào, biến đổi tín hiệu và giảm nồng độ magie nội bào. Người bệnh cần hiểu rõ các nguy cơ trên hệ vận động để sử dụng thuốc an toàn dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ.
Nhiều người e ngại đạm động vật gây toan hóa máu và làm mục xương, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy tiêu thụ đủ đạm giúp tăng mật độ xương và giảm nguy cơ gãy xương. Đạm chỉ gây bất lợi khi ăn quá nhiều mà thiếu canxi; kết hợp thịt nạc, sữa, rau củ và canxi mới là chìa khóa giúp xương chắc khỏe.
Nhiều người tin rằng dầu dừa có thể kích thích tế bào nang giáp hoạt động tốt hơn nhờ chứa các axit béo chuỗi trung bình (MCT). Tuy nhiên, khoa học hiện đại xác nhận dầu dừa không hề tác động lên tuyến giáp; cảm giác ấm người và tăng năng lượng thực chất chỉ là phản ứng sinh nhiệt tại gan và mô mỡ.
Sữa đậu nành và các sản phẩm chứa đạm đậu nành làm giảm khả năng hấp thu thuốc điều trị suy giáp levothyroxine nếu uống sát giờ nhau. Để thuốc giải phóng và hấp thu trọn vẹn qua đường tiêu hóa, người bệnh nên uống thuốc khi bụng đói và lùi thời점 uống sữa đậu nành cách xa từ 4 đến 6 giờ.
Việc sử dụng thực phẩm bổ sung chứa biotin hoàn toàn có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm tuyến giáp. Nồng độ biotin cao trong máu gây nhiễu các xét nghiệm miễn dịch tự động, dẫn tới kết quả tăng giả hormon FT4, FT3 và giảm giả chỉ số TSH, khiến người bình thường dễ bị chẩn đoán nhầm thành bệnh cường giáp.
Người bệnh suy giáp đang dùng thuốc levothyroxine cần uống viên bổ sung sắt hoặc canxi cách xa thời điểm uống thuốc tuyến giáp từ 3 đến 4 giờ. Khoảng cách này giúp thuốc kịp hấp thu hoàn toàn tại ruột non, tránh bị các khoáng chất giữ lại làm mất tác dụng điều trị.
Cả rễ, lá và hoa cúc tím đều chứa các hoạt chất tăng cường miễn dịch quý giá nhưng theo những cơ chế khác nhau. Rễ giàu polysaccharide kích hoạt tế bào phòng vệ, trong khi lá và hoa chứa nhiều dẫn xuất phenolic và alkamide giúp điều hòa phản ứng viêm.
Quả cơm cháy sống chứa các hợp chất sinh xyanua có thể gây ngộ độc đường tiêu hóa cấp tính. Tuy nhiên, độc tố tập trung nhiều nhất ở cuống, lá và quả xanh, trong khi quả chín chứa lượng rất thấp. Người dùng hoàn toàn có thể loại bỏ mối nguy này bằng cách nhặt sạch cuống và nấu chín kỹ.
Đọt choại trộn gỏi là món ăn dân dã được nhiều người ưa chuộng nhờ độ giòn ngọt tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cảnh báo việc ăn sống các loài dương xỉ mọc hoang ở đầm lầy tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tiêu hóa cấp tính và nhiễm ký sinh trùng bền bỉ từ môi trường nước bẩn.
Uống chiết xuất cúc dại tím (Echinacea) cùng lúc với cà phê buổi sáng có thể làm giảm tốc độ đào thải caffeine của gan, khiến lượng chất kích thích này tích tụ trong máu tăng cao và kéo dài hơn. Tình trạng quá tải caffeine gián tiếp này là thủ phạm kích hoạt cảm giác bồn chồn, run rẩy và tim đập thình thịch.
Canxi cacbonat làm giảm đáng kể khả năng hấp thu của levothyroxine do phản ứng tạo phức chất khó tan ngay tại dạ dày. Để đảm bảo hiệu quả điều trị suy giáp và hấp thu canxi trọn vẹn, người bệnh cần uống hai loại thuốc này cách nhau tối thiểu từ 3 đến 4 giờ.
Uống chung kháng sinh nhóm tetracycline với viên sắt sẽ kích hoạt phản ứng chelate hóa trong dạ dày, tạo ra các phức hợp trơ không thể hòa tan. Tương tác này làm sụt giảm nghiêm trọng khả năng hấp thu của kháng sinh vào máu cũng như làm mất hoạt tính diệt khuẩn, khiến quá trình điều trị nhiễm trùng thất bại.
Nước dừa là thức uống giàu kali, có thể khiến người bệnh thận mạn tính đối mặt với nguy cơ tăng kali máu cấp tính do suy giảm khả năng bài tiết. Tình trạng này làm khởi phát các rối loạn nhịp tim nguy hiểm, yếu liệt cơ và làm tăng tỷ lệ tử vong nếu không được kiểm soát kịp thời.
Người đang uống thuốc điều trị tiểu đường không nên tự ý dùng thêm cây dừa cạn dưới bất kỳ hình thức nào. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất dừa cạn hạ đường huyết rất mạnh, thậm chí ngang ngửa hoặc vượt một số tân dược, nên việc kết hợp dễ gây hạ đường huyết quá mức và tiềm ẩn độc tính.
