Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.370 bài, trang 66 trên 369
Người đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường không nên ăn một lượng lớn rau sao nhái cùng lúc. Dù chứa hoạt chất hỗ trợ giảm đường huyết, việc tiêu thụ thảo dược này quá nhiều có thể gây tương tác cộng gộp với thuốc Tây, làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức nguy hiểm cho sức khỏe.
Ngậm vỏ sao đen có thể giảm đau răng tạm thời nhờ đặc tính săn se và kháng viêm tự nhiên. Tuy nhiên, bài thuốc dân gian này hoàn toàn không thể diệt sạch vi khuẩn hay phục hồi men răng hỏng. Người bệnh không nên lầm tưởng cơn đau dịu đi là đã khỏi bệnh mà trì hoãn việc điều trị nha khoa.
Rượu sao biển thường được đồn thổi là bài thuốc quý chữa dứt điểm thoái hóa và đau nhức khớp. Dù vậy, khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm của các hợp chất tinh khiết chiết từ sao biển trên tế bào và động vật thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh rượu sao biển có tác dụng điều trị bệnh khớp trên người.
Sa nhân trắng và thảo quả cùng thuộc họ Gừng nhưng khác biệt lớn về thành phần hoạt chất và công dụng trị bệnh tỳ vị. Trong khi sa nhân trắng chuyên điều hòa rối loạn tiêu hóa do thấp trệ, thảo quả lại sở hữu hàm lượng tinh dầu hạt vượt trội cùng hợp chất diarylheptanoid đặc trưng, giúp làm ấm bụng, giảm đầy trướng và chống nôn mửa.
Nhiều lời đồn cho rằng cây tóc thần vệ nữ (ráng trắc) ức chế enzym gây rụng tóc mạnh tương đương minoxidil. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ ghi nhận dịch chiết ráng trắc cải thiện mật độ nang tóc trên chuột tiêm testosterone, chưa có nghiên cứu nào chứng minh tác dụng ức chế 5-alpha reductase hay so sánh với minoxidil.
Sam hoa nách và xuyên tâm liên là hai loại cây hoàn toàn khác nhau dù cùng có vị đắng đặc trưng. Xuyên tâm liên chứa hoạt chất diterpenoid lactone đã được khoa học chứng minh hiệu quả giảm triệu chứng viêm họng, viêm đường hô hấp, trong khi sam hoa nách không có bằng chứng tương tự và không thể tự ý dùng thay thế.
Uống bột canxi san hô để kiềm hóa máu chống ung thư là quan niệm hoàn toàn sai lầm. Khoa học xác định canxi san hô chứa 24% canxi và 12% magie, chủ yếu nghiên cứu trong ghép xương hoặc làm nguồn bổ sung khoáng chất, không thể thay đổi độ pH máu hay điều trị bệnh nan y.
Nước súc miệng chiết xuất lá xô thơm được khoa học chứng minh có khả năng ức chế mạnh mẽ vi khuẩn gây mảng bám răng, giúp giảm thiểu nguy cơ phát sinh viêm nướu. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ vệ sinh tại chỗ, không thể thay thế việc chải răng hàng ngày hay chữa khỏi các bệnh nha chu tiến triển.
Sa sâm nam là thảo dược giàu hoạt chất chống viêm, chống oxy hóa nhưng có thể gây tương tác bất lợi khi dùng chung với thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc chống đông máu. Người bệnh mạn tính tuyệt đối không tự ý phối hợp để tránh biến chứng xuất huyết nguy hiểm hoặc rối loạn chỉ số chuyển hóa.
Xô thơm chứa nhiều hoạt chất sinh học hỗ trợ hạ đường huyết sau ăn và kích hoạt thụ thể chuyển hóa. Tuy nhiên, việc tự ý phối hợp chiết xuất xô thơm cùng thuốc tiểu đường có thể tạo ra tương tác hiệp đồng, làm tụt đường huyết quá mức và gây nguy hiểm cho người bệnh.
Chiết xuất từ các loài rau sam cho thấy tiềm năng hỗ trợ tái tạo mô trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc tự ý giã nát cây sam nhỏ tươi đắp lên vết loét làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử mô do vi khuẩn và bụi bẩn bám trên cây.
Quan niệm uống lá sam hạt đỏ (thông đỏ) giúp ngừa và trị ung thư là hoàn toàn sai lầm. Dù cây chứa hoạt chất để tinh chế thuốc Taxol, việc tự ý sắc lá thô uống không mang lại hiệu quả diệt khối u trên người mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do các độc chất tự nhiên chưa qua tinh chế.
Sam biển là món ăn quen thuộc nhưng rất dễ bị nhầm lẫn với con so biển chứa độc tố thần kinh tetrodotoxin chết người. Nhận biết chính xác hình dạng đuôi và kích thước cá thể giúp ngăn ngừa hiểm họa ngộ độc khó lường.
Nhiều người tin rằng ăn sam biển và trứng sam giúp tăng cường sinh lý nam nhờ tập tính ghép đôi bền chặt của chúng. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định chưa có bất kỳ bằng chứng khoa học nào chứng minh sam biển có tác dụng bổ dương, trong khi việc tiêu thụ sai lầm còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc chết người.
Nước lá sa kê được nhiều người nấu uống để hỗ trợ sức khỏe, nhưng hiện chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp hàm lượng polyphenol giữa lá tươi và lá khô qua các mức nhiệt sấy. Dữ liệu phòng thí nghiệm cho thấy lá sa kê giàu chất chống oxy hóa và hỗ trợ giãn mạch, song cần dùng thận trọng.
Lá sa kê chứa các hoạt chất có khả năng làm giãn mạch và chậm nhịp tim qua cơ chế chẹn kênh canxi trên mô hình thực nghiệm. Việc tự ý kết hợp nước lá sa kê với thuốc hạ áp có thể gây tương tác hiệp đồng, dẫn đến nguy cơ tụt huyết áp quá mức nguy hiểm cho người bệnh.
Nhiều người dùng lá sa mộc tươi chữa nấm da theo truyền miệng nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh hiệu quả lâm sàng của phương pháp này. Việc tự ý bôi đắp nhựa hoặc dịch chiết sa mộc tươi tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc kích ứng và dị ứng, khiến tổn thương da thêm trầm trọng.
Uống mật rắn hổ mang hạ sốt, trị viêm là quan niệm dân gian sai lầm, tiềm ẩn rủi ro tử vong cao. Nuốt mật rắn tươi không mang lại tác dụng hạ sốt hay kháng viêm được kiểm chứng, ngược lại còn trực tiếp gây ngộ độc, suy gan cấp tính và hoại tử ống thận tiến triển.
Hiện chưa có bằng chứng nghiên cứu trực tiếp chứng minh sa nhân tím hay tinh dầu của nó gây tương tác nguy hiểm với thuốc chống đông máu hoặc thuốc kháng tiểu cầu. Dù vậy, người đang dùng thuốc điều trị huyết khối cần thận trọng, tránh tự ý dùng chế phẩm sa nhân liều cao để phòng ngừa nguy cơ xuất huyết.
Sa nhân là vị thuốc quý giúp cải thiện tiêu hóa, giảm đầy trướng bụng nhờ chứa hàm lượng tinh dầu dồi dào. Tuy nhiên, việc đun nấu quá lâu ở nhiệt độ cao sẽ khiến các hoạt chất bay hơi nhanh chóng mất đi, làm giảm đáng kể hiệu quả dược liệu.
