Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.325 bài, trang 9 trên 367
Nhiều người lo sợ nhịn ăn hay cắt giảm calo quá sâu sẽ kích hoạt "chế độ sinh tồn", làm ngưng trệ hoàn toàn quá trình giảm cân. Thực tế khoa học cho thấy cơ thể có phản ứng thích ứng chuyển hóa để tiết kiệm năng lượng, nhưng mức độ sụt giảm chỉ ở mức vừa phải chứ không thể làm đảo ngược việc đốt mỡ.
Tình trạng "ăn mãi không béo" thường không bắt nguồn từ một cơ địa chuyển hóa cơ bản siêu tốc, mà chủ yếu do việc ước tính thiếu lượng calo nạp vào kết hợp với phản ứng tự động gia tăng tiêu hao năng lượng ngoài tập luyện (NEAT) khiến phần năng lượng dư thừa bị triệt tiêu hoàn toàn.
Nhiều người tin rằng tự nấu ăn luôn ít muối hơn ăn ngoài, nhưng thực tế phần lớn lượng natri hàng ngày tại các nước đang phát triển lại đến từ gia vị nêm trong gian bếp. Hiểu rõ 4 sai lầm thường gặp khi nấu nướng giúp bạn kiểm soát muối hiệu quả và bảo vệ huyết áp.
Bảo quản dầu olive ở nơi có ánh sáng, nhiệt độ cao hoặc hở nắp sẽ kích hoạt phản ứng tự oxy hóa, phân hủy chất béo thành hydroperoxide và các aldehyde bay hơi gây mùi ôi khét. Nắm rõ cơ chế biến chất giúp nhận biết dầu hỏng và bảo quản đúng cách để bảo vệ sức khỏe.
Uống nước ép thay bữa ăn làm tăng vọt nồng độ axit béo tự do, gây biến động đường huyết và suy giảm insulin nghiêm trọng. Biện pháp nhịn ăn cực đoan này không giúp thanh lọc cơ thể mà còn kích hoạt quá trình dị hóa protein, làm tiêu hao khối cơ và gây căng thẳng cho hệ thống chuyển hóa.
Canxi liều cao có thể gây ức chế hấp thu sắt trong ngắn hạn, nhưng sự cạnh tranh này hiếm khi gây suy giảm huyết sắc tố ở người bình thường. Việc tách riêng thời điểm bổ sung chỉ thực sự cần thiết đối với người bị thiếu máu thiếu sắt hoặc khi dùng viên vi chất liều cao.
Để thịt rã đông ở nhiệt độ phòng hoặc xối dưới vòi nước là cách khiến vi khuẩn sinh sôi nhanh nhất do bề mặt ngoài ấm lên tạo điều kiện thuận lợi. Nghiên cứu chỉ ra rã đông trong ngăn mát tủ lạnh hoặc lò vi sóng giúp kiểm soát vi sinh vật và giữ an toàn thực phẩm hiệu quả nhất.
Nồi chiên không dầu giúp giảm bớt dầu mỡ bổ sung nhưng nhiệt độ khô kéo dài vẫn thúc đẩy quá trình oxy hóa cholesterol, tạo ra các oxysterol gây hại cho sức khỏe tim mạch. Bổ sung thảo mộc tự nhiên khi nấu và ưu tiên phương pháp luộc có thể giảm thiểu rủi ro này.
Nấu sẵn thức ăn cho cả tuần giúp tiết kiệm thời gian, nhưng bảo quản nhiều ngày tiềm ẩn rủi ro vi khuẩn sinh bào tử như *Bacillus cereus* và vi khuẩn chịu lạnh *Listeria monocytogenes*. Để ngăn ngừa nguy cơ ngộ độc, người dùng cần kiểm soát nhiệt độ tủ lạnh dưới 4 độ C và đun nóng lại thức ăn đúng cách trước khi ăn.
Nhiều người có thói quen rửa thịt gà sống dưới vòi nước để làm sạch, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy hành động này làm tăng nguy cơ phát tán vi khuẩn qua giọt bắn. Giải pháp an toàn nhất là nấu chín kỹ để diệt khuẩn hoàn toàn.
Chuyển sang ăn thuần chay có thể gây mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa và suy nhược nếu mắc phải các sai lầm như lạm dụng đồ giả chay, thiếu năng lượng, tăng xơ đột ngột và bỏ quên vi chất. Nắm rõ nguyên tắc dinh dưỡng sẽ giúp bạn chuyển đổi an toàn và khỏe mạnh.
Gọt vỏ trái cây giúp loại bỏ hơn 90% lượng thuốc trừ sâu tồn dư trên bề mặt nhưng lại làm mất đi nguồn chất chống oxy hóa dồi dào nhất. Người tiêu dùng cần cân đối giữa rủi ro hóa chất và lợi ích dinh dưỡng tùy theo nguồn gốc sản phẩm và từng loại quả cụ thể.
Nhiều người lo ngại việc bảo quản và hâm lại rau thừa qua đêm tích tụ nitrit độc hại gây ung thư. Thực tế, nitrit chỉ tăng vọt khi rau bị nghiền nát hoặc lưu trữ sai cách ở nhiệt độ phòng. Rau nguyên cọng, nấu chín và bảo quản lạnh đúng quy chuẩn vẫn kiểm soát được lượng nitrit an toàn.
Đếm calo bằng cân tiểu ly dễ gây căng thẳng và khó duy trì lâu dài. Áp dụng quy tắc bàn tay với 4 bước ước tính lòng bàn tay, nắm tay, bàn tay khum và đốt ngón tay giúp bạn kiểm soát khẩu phần đạm, xơ, tinh bột và chất béo dễ dàng mọi lúc mọi nơi.
Nhãn "không thêm đường" trên thực phẩm chế biến không đồng nghĩa với việc sản phẩm không chứa đường hay không làm tăng đường huyết. Người tiêu dùng cần phân biệt rõ giữa đường tự nhiên, tinh bột chuyển hóa nhanh và chất làm ngọt thay thế để tránh nguy cơ rối loạn chuyển hóa ngầm.
Rã đông thịt cá bằng lò vi sóng an toàn và ít vi khuẩn hơn đáng kể so với việc ngâm trong nước ấm. Nước ấm tạo điều kiện nhiệt độ thuận lợi kích thích vi khuẩn gây bệnh bùng phát trên dịch rỉ giàu dinh dưỡng của thịt, trong khi lò vi sóng rút ngắn thời gian làm tan đá, giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn trước khi nấu.
Quan niệm ăn sạch bắt buộc phải cắt bỏ hoàn toàn gia vị và tinh bột là hoàn toàn sai lầm. Chế độ ăn lành mạnh hướng đến thực phẩm tự nhiên, chưa qua tinh chế chứ không bài trừ dưỡng chất thiết yếu; việc kiêng khem cực đoan dễ dẫn tới thiếu hụt năng lượng và rối loạn ăn uống.
Nhiều người nghĩ để thức ăn chín 4-5 ngày trong tủ lạnh vẫn an toàn nếu không bốc mùi. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy nhiệt độ tủ lạnh gia đình không tiêu diệt được mầm bệnh; vi khuẩn chịu lạnh và vi khuẩn sinh độc tố vẫn có thể âm thầm tăng sinh tới ngưỡng gây hại trước khi thực phẩm ôi thiu.
Nhiều người lầm tưởng đầy hơi sau khi ăn lúa mì là do dị ứng gluten, nhưng thủ phạm thực sự thường là fructan - một loại đường lên men FODMAP. Hiểu rõ sự khác biệt giữa phản ứng miễn dịch với đạm gluten và quá trình lên men sinh hơi của fructan giúp bạn chọn đúng chế độ ăn, tránh kiêng khem sai lầm gây tốn kém và thiếu chất.
Nghiên cứu khoa học xác nhận việc ăn rau xanh trước, tiếp đến chất đạm và để tinh bột sau cùng là giải pháp hiệu quả giúp làm chậm hấp thu đường, hạn chế tăng đột biến đường huyết và insulin sau ăn, đồng thời kích thích hormone no tốt hơn so với cách ăn truyền thống.
