Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 98 trên 369
Hoa móng rồng (*Artabotrys hexapetalus*) và hoàng lan (*Cananga odorata*) thường bị nhầm lẫn do hình dáng và mùi thơm tương đồng. Dù cùng thuộc họ Na và có vai trò lớn trong ngành hương liệu, chi móng rồng chứa các alkaloid và terpenoid đặc thù với hoạt tính gây độc tế bào nổi bật, đòi hỏi người dùng phải cẩn trọng, tránh bôi trực tiếp lên da.
Quả mùng quân thường có vị chát gắt và dễ gây cồn cào dạ dày do chứa lượng lớn tannin tự do. Để thưởng thức trọn vẹn vị ngọt thơm tự nhiên mà không hại hệ tiêu hóa, người ăn cần áp dụng kỹ thuật vò mềm quả trước khi ăn và lựa chọn thời điểm thưởng thức sau bữa ăn chính.
Chiết xuất vỏ măng cụt chứa nhiều chất chống oxy hóa và cho thấy tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa lipid, nhưng các bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận hiệu quả giảm cân khiêm tốn trong các công thức phối hợp đi kèm ăn kiêng và tập luyện, không thể thay thế cho lối sống lành mạnh.
Lời đồn uống móng bò tai voi trị đau dạ dày có cơ sở thực nghiệm khi các chiết xuất từ chi cây này giúp bảo vệ niêm mạc, kháng viêm và tăng tiết chất nhầy trên chuột. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhiều người tin rằng ăn nhiều đậu bắp giúp bổ sung chất nhầy bôi trơn dịch khớp gối. Tuy nhiên, y học xác nhận chất nhầy thực vật bị tiêu hóa hoàn toàn tại ruột chứ không thể đi vào bao khớp. Lợi ích tiềm năng thực sự của loại quả này đến từ các hợp chất chống oxy hóa giúp giảm nhẹ phản ứng viêm.
Nhiều người ngậm ô mai mơ để giảm ho rát họng tức thì. Tuy nhiên, y học hiện đại chỉ ra rằng ô mai chỉ hỗ trợ làm dịu niêm mạc tạm thời qua phản xạ tiết nước bọt và các hoạt chất kháng viêm thực vật, hoàn toàn không thể tiêu diệt mầm bệnh để điều trị dứt điểm nhiễm trùng hô hấp.
Bài thuốc dùng lá mơ tam thể tẩy giun kim lưu truyền trong dân gian hiện chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền miệng. Dù khoa học ghi nhận cây có hoạt tính kháng giun sán sơ bộ, việc tự ý dùng lá mơ không thể thay thế các thuốc tẩy giun y khoa đã được kiểm chứng.
Mướp khía là món ăn quen thuộc mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng. Dù vậy, người đang dùng thuốc hạ đường huyết, người huyết áp thấp hoặc người có hệ tiêu hóa yếu cần ăn mức độ vừa phải để tránh nguy cơ tụt đường huyết quá mức, hạ huyết áp đột ngột và rối loạn tiêu hóa.
Mùi hăng nồng của lá mơ lông bắt nguồn từ hệ tinh dầu tự nhiên gồm 77 cấu tử bay hơi đặc trưng giải phóng khi vò nát lá. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh chiết xuất lá mơ không gây độc tính cấp và bán cấp, đồng thời chứa nhiều chất chống oxy hóa quý, an toàn cho việc ăn sống ở lượng vừa phải.
Lá mơ ăn sống hay nấu chín đều mang lại lợi ích cho sức khỏe. Ăn sống giúp giữ trọn vẹn tinh dầu và hoạt chất nhưng cần đảm bảo vệ sinh, trong khi nấu chín tới giúp an toàn cho hệ tiêu hóa dù có thể làm hao hụt một phần dưỡng chất nhạy cảm với nhiệt độ.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo ăn măng tây để giải rượu và chống độc gan sau các bữa tiệc. Khoa học xác nhận chiết xuất măng tây có thể kích hoạt enzym chuyển hóa cồn và bảo vệ tế bào gan, nhưng bằng chứng hiện mới dừng ở mức thử nghiệm tế bào, chưa được chứng minh trên người.
Lá mùi tàu (ngò gai) giàu các aldehyde béo tạo mùi đặc trưng nhưng những hợp chất này lại rất dễ bay hơi khi gặp nhiệt độ sôi của nước. Nắm vững 4 lưu ý về thời điểm nêm sau khi tắt bếp, cách thái lá và tận dụng phần rễ sẽ giúp bạn bảo toàn trọn vẹn hương vị món ăn.
Hoa móng rồng tươi thường được ưa chuộng để ướp trà nhờ hương thơm đậm đà, nhưng tinh dầu nồng và phấn hoa có thể gây kích ứng đường thở cùng tiêu hóa. Nắm vững 3 lưu ý an toàn về liều lượng, sơ chế và thời gian hãm sẽ giúp bạn thưởng trà trọn vẹn mà vẫn bảo vệ sức khỏe.
Gỏi gà măng cụt xanh hấp dẫn bởi độ giòn ngọt, nhưng vị chát và lượng tannin dồi dào trong quả chưa chín có thể làm se niêm mạc, gây co thắt dạ dày và dẫn đến táo bón ở người có đường tiêu hóa kém.
Mùi tàu là loại rau gia vị quen thuộc nhưng dùng chiết xuất đậm đặc hoặc bôi ngoài da có thể gây kích ứng, nhạy cảm ánh sáng. Người có bệnh thận mạn, người đang dùng thuốc quang hóa trị liệu hoặc phụ nữ mang thai cần cẩn trọng, tránh lạm dụng liều cao.
Uống nước mùi tàu không thể làm tan sỏi thận như lời đồn dân gian. Lợi ích nếu có chỉ đến từ tác dụng lợi tiểu nhẹ và việc bổ sung nhiều nước giúp tăng lượng nước tiểu, không có bằng chứng khoa học chuẩn hóa nào chứng minh mùi tàu làm tiêu biến khối sỏi đã hình thành.
Nước tiểu có mùi lạ sau khi ăn măng tây là hiện tượng sinh lý hoàn toàn bình thường do cơ thể phân giải axit asparagusic thành các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi. Việc bạn có ngửi thấy mùi hăng nồng này hay không phụ thuộc vào yếu tố di truyền của thụ thể khứu giác.
Mùi tây giàu chất chống oxy hóa apigenin và vitamin, nhưng nhiệt độ nấu nướng có thể gây hao hụt đáng kể các flavonoid này. Tuy vậy, việc nấu chín mùi tây cùng món ăn giàu chất béo lại giúp ức chế hơn 81% các sản phẩm oxy hóa cholesterol độc hại, mở ra cách ứng dụng linh hoạt cho bữa ăn gia đình.
Nhai lá mùi tây khử mùi hôi miệng do tỏi là kinh nghiệm dân gian phổ biến nhưng chưa có bằng chứng khoa học xác nhận. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy lá bạc hà tươi, táo sống và xà lách sống mới là những thực phẩm khử sạch các hợp chất lưu huỳnh gây mùi nhờ enzyme polyphenol oxidase và hợp chất phenolic.
Nhiều người có thói quen uống trà mã biên thảo đậm đặc mỗi ngày để giải độc, nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn trên thận ở người. Việc nạp lượng lớn tannin ngưng tụ kéo dài có thể gây quá tải chuyển hóa cho gan và thận, cản trở hấp thu vi chất và tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
