Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 103 trên 192
Chiết xuất từ lá cỏ lào chứa các hoạt chất có khả năng hỗ trợ đông máu và kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc giã nát lá tươi đắp trực tiếp lên vết rách da tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng, uốn ván và hoại tử do tạp chất chưa qua xử lý.
Cỏ mần trầu chứa nhiều polyphenol chống oxy hóa giúp giảm men gan và bảo vệ tế bào gan trong các nghiên cứu trên chuột cống. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng nước cỏ thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Nghiên cứu cho thấy cỏ chân vịt ấn chứa các hợp chất có khả năng ức chế enzym gây viêm COX-2 và phân tử NO trong ống nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người hiện vẫn chưa có, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm da hay đau họng.
Các nghiên cứu nuôi cấy tế bào cho thấy hoạt chất diterpene trong cẩm địa có khả năng kháng viêm và kích thích tế bào da, niêm mạc phát triển. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người.
Chiết xuất từ lá cỏ lạc (*Arachis pintoi*) chứa hàm lượng polyphenol dồi dào, cho thấy khả năng chống oxy hóa mạnh trong thử nghiệm ống nghiệm. Dù vậy, hiện vẫn chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả chống viêm trên người, do đó người dân không nên tự ý hái lá đun nước uống trị bệnh.
Chiết xuất cỏ lào chứa các hợp chất flavonoid cho thấy hoạt tính ức chế vi khuẩn như tụ cầu vàng trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại hoàn toàn dừng ở mức thử nghiệm in vitro, chưa có dữ liệu lâm sàng trên người và người dân tuyệt đối không tự đắp lá tươi lên vết thương hở.
Dầu cọ chứa hàm lượng axit palmitic cao có thể làm tăng nhẹ nồng độ cholesterol xấu (LDL-C) khi so với dầu thực vật giàu chất béo chưa bão hòa. Dù vậy, tác động này ở mức vừa phải và có lợi hơn đáng kể so với dầu dừa hay chất béo chuyển hóa.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất lá cậy giàu flavonoid quý như rutin, isoquercitrin và myricitrin, có hoạt tính chống oxy hóa và can thiệp nhiều con đường tín hiệu liên quan đến đái tháo đường. Tuy nhiên, bằng chứng mới dừng ở mức thực nghiệm in vitro và dược lý mạng lưới, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Cần tây chứa hoạt chất 3-n-butylphthalide có tiềm năng giãn mạch, hạ huyết áp trong các thử nghiệm dùng viên chiết xuất hạt liều cao. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học đối với nước ép cần tây tươi trên người còn rất khiêm tốn. Người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc điều trị để thay bằng nước ép.
Cẩm cù (*Hoya carnosa*) là loài cây cảnh phổ biến, không có bằng chứng khoa học chứng minh khả năng tiêu diệt tế bào lạ hay trị ung thư trên người. Các dữ liệu hiện có về loài cây này chỉ tập trung vào sinh lý ty thể thực vật, việc gán ghép tác dụng trị bệnh xuất phát từ sự nhầm lẫn tai hại.
Nghiên cứu thực nghiệm xác nhận cẩu tích chứa nhiều hoạt chất giúp giảm viêm, kích thích tế bào sụn và ngăn ngừa mất xương hiệu quả. Dù vậy, thảo dược này hiện vẫn thiếu các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất từ thân cây cẩm cù chứa các hợp chất steroid glycoside có khả năng ức chế phản ứng viêm trên tế bào thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở mức in vitro, chưa có thử nghiệm trên người và người dân tuyệt đối không nên tự ý dùng cây tươi chữa bệnh.
Xạ cầy hương lâu nay được đồn thổi có công dụng an thần, trị mất ngủ và chống co giật. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả này; việc lạm dụng dược liệu truyền khẩu tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng cẩm xà lặc có thể trị dứt điểm bệnh viêm khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm của chi thảo dược này trên mô hình nuôi cấy tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể người.
Các nghiên cứu nuôi cấy đĩa thạch cho thấy chiết xuất lá cẩm xà lặc có khả năng ức chế nhiều vi khuẩn Gram âm và Gram dương gây bệnh. Dù vậy, hiệu quả thực tế trên vết thương người hoàn toàn chưa được kiểm chứng lâm sàng, việc tự ý đắp lá tươi tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất từ chiết xuất thực vật chi Cẩm Lai có khả năng ức chế các chất gây viêm và bảo vệ tế bào. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện tại mới dừng ở mức tế bào nuôi cấy và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Các nghiên cứu sơ bộ trên động vật cho thấy chiết xuất vỏ Cẩm Lai (*Dalbergia latifolia*) không gây độc cấp tính và thậm chí hỗ trợ giảm men gan AST, ALT ở chuột béo phì. Tuy nhiên, bằng chứng an toàn trên người hiện hoàn toàn còn bỏ ngỏ do thiếu dữ liệu lâm sàng.
Các hợp chất Neoflavonoid từ lõi thân gỗ Cẩm Lai ghi nhận khả năng chống oxy hóa, dọn gốc tự do và bảo vệ tế bào mạnh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng mới dừng ở ống nghiệm và mô hình động vật, người dân không nên tự ý ngâm uống mùn gỗ làm dược liệu.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận dịch chiết từ vỏ và quả cần thăng có khả năng ức chế enzyme tiêu hóa carbohydrate, làm giảm đường huyết trên chuột đái tháo đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học mới dừng ở động vật, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị.
Trà hoa cẩm quỳ giúp làm dịu cơn ho khan nhờ chứa lượng chất nhầy tự nhiên dồi dào, tạo lớp màng sinh học che chắn niêm mạc hầu họng bị kích ứng. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy thảo dược này hỗ trợ giảm đáng kể tần suất ho và cải thiện tình trạng khô rát cổ họng an toàn.
