Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 134 trên 192
Cây an xoa được truyền tai như thảo dược cứu cánh cho lá gan, chữa đủ thứ bệnh từ viêm gan đến xơ gan. Bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy chiết xuất an xoa và hợp chất từ chi này có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan trên mô hình thí nghiệm ống nghiệm và động vật, nhưng hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Chiết xuất lá atiso đã được chứng minh qua các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có khả năng làm giảm triglyceride và cholesterol toàn phần, đồng thời hỗ trợ cải thiện men gan và kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, người dùng cần phân biệt giữa chiết xuất chuẩn hóa và trà hoa thông thường, đồng thời không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Các nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận hoạt chất trong an điền thảo (Oldenlandia) như quercetin, axit ferulic và axit p-coumaric có khả năng ức chế mạnh các chất trung gian gây viêm như TNF-alpha và IL-6, giúp bảo vệ mô khớp khỏi tổn thương.
Cây an xoa được chứng minh có tác dụng chống oxy hóa và giúp hạ men gan AST, ALT ở liều 500 mg/kg trên mô hình động vật ngộ độc paracetamol. Tuy nhiên, thảo dược này hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, mức độ tin cậy khoa học còn khoảng cách xa so với cà gai leo.
Uống trà atiso giúp giải độc gan là quan niệm phổ biến, nhưng khoa học cho thấy chỉ có chiết xuất atiso chuẩn hóa liều cao mới mang lại tác dụng bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ hạ men gan. Nước trà túi lọc thông thường chứa rất ít hoạt chất, chỉ có tác dụng giải khát chứ không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Gel nha đam tinh khiết được chứng minh giúp rút ngắn thời gian làm lành vết bỏng độ 1 và độ 2, nhưng không mang lại hiệu quả giảm đau rõ rệt. Đắp nhựa lá tươi trực tiếp còn tiềm ẩn nguy cơ viêm da dị ứng và nhiễm trùng nếu xử lý sai cách.
Chiết xuất vỏ anh đào châu Phi (*Pygeum africanum*) có thể hỗ trợ cải thiện rối loạn tiểu tiện do phì đại tuyến tiền liệt, giúp giảm tiểu đêm khoảng 19% và tăng lưu lượng nước tiểu. Tuy nhiên, mức độ cải thiện chỉ ở mức khiêm tốn và chất lượng các bằng chứng nghiên cứu hiện tại còn nhiều hạn chế.
A giao chứa các peptide collagen có khả năng kích thích tạo máu bằng cách thúc đẩy tế bào tiền thân tủy xương và điều hòa cytokine. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện nay chủ yếu đến từ nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật và thử nghiệm lâm sàng quy mô rất nhỏ, chưa đủ để thay thế thuốc điều trị thiếu máu.
Nghiên cứu khoa học xác nhận a giao chứa các peptid giúp kích thích tủy xương tăng sinh hồng cầu và bảo vệ tế bào máu. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện mới ghi nhận trên nhóm nhỏ 20 người, chưa đủ cơ sở khẳng định khả năng trị dứt điểm mọi dạng thiếu máu.
Nghiên cứu cho thấy polyphenol trong hạt nhãn có thể ức chế enzym xanthine oxidase và hạ axit uric trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng trên người chưa có, việc tự ý đun sắc hạt nhãn tại nhà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và không thể thay thế thuốc điều trị.
Cơm trắng không trực tiếp gây viêm cấp tính, nhưng là thực phẩm có chỉ số đường huyết cao khiến đường huyết tăng nhanh sau ăn. Ăn quá nhiều cơm trắng làm tăng tải lượng đường huyết khẩu phần, có mối liên hệ mật thiết với việc gia tăng các chỉ dấu viêm mạn tính như CRP trong máu.
Tập kháng lực buổi tối giúp kích thích cơ bắp tiêu thụ đường và làm chậm đà tăng glucose trong đêm. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tập tối không vượt trội hơn tập sáng về cải thiện độ nhạy insulin vào sáng hôm sau; yếu tố quyết định nằm ở sự đều đặn và việc kiểm soát carbohydrate sau tập.
Đi bộ nhanh đều đặn có thể giúp giảm độ cứng động mạch trung tâm thông qua việc giảm vận tốc sóng mạch (PWV) và kích thích sản sinh oxit nitric làm giãn mạch. Tuy nhiên, hiệu quả này đòi hỏi thời gian duy trì trên 8 tuần và thể hiện rõ rệt nhất ở người lớn tuổi khỏe mạnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy bromelain, enzym chiết xuất từ dứa, có khả năng kích hoạt cơ chế tự chết tế bào và ức chế tăng sinh ở nhiều dòng u trong ống nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới dừng lại ở mức tế bào và động vật, hoàn toàn chưa đủ bằng chứng để ứng dụng điều trị trên người.
Tập Power Yoga dựa vào tải trọng cơ thể và nhịp chuyển động nhanh giúp cải thiện sức bền, nhưng không thể kích thích tăng khối cơ bắp tối ưu tương đương bài tập kháng lực với tạ. Tạ ngoại sinh mang lại khả năng tăng tải lũy tiến rõ rệt, yếu tố quyết định để phì đại cơ bắp dài hạn.
Tư thế side plank giữ một bên từng được ghi nhận giúp cải thiện góc Cobb trong một số thử nghiệm yoga trị liệu, nhưng các nghiên cứu ngẫu nhiên đối chứng lại chưa thấy hiệu quả nắn chỉnh rõ rệt. Người bệnh không nên tự ý tập luyện mà cần thăm khám chuyên khoa để xác định chính xác hình thái đường cong.
Chiết xuất Boswellia serrata từng cho thấy hiệu quả giảm triệu chứng không thua kém mesalazine trong đợt Crohn hoạt động. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng dài hạn chỉ ra tỷ lệ duy trì thuyên giảm của thảo dược này (59,9%) không vượt trội so với giả dược (55,3%), đi kèm cảnh báo về nguy cơ độc tính trên gan.
Ở tư thế Cây cầu truyền thống, cơ mông lớn kích hoạt ở mức 32% - 34% MVIC, chủ yếu giúp tăng sức bền và ổn định xương chậu. Tuy nhiên, khi biến đổi góc gối sang 135 độ hoặc dùng thêm dây kháng lực, mức kích hoạt cơ mông có thể đạt từ 47% đến 90% MVIC.
Tập yoga và thiền định có hệ thống hỗ trợ gia tăng mật độ tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK), đồng thời điều hòa nồng độ interferon-gamma huyết thanh, giúp củng cố hệ miễn dịch bẩm sinh và bảo vệ cơ thể trước các tác động tiêu cực của căng thẳng kéo dài.
Cơn buồn ngủ díu mắt sau bữa trưa văn phòng bắt nguồn từ phản ứng đường huyết và insulin khi tiêu thụ lượng lớn carbohydrate giải phóng nhanh. Kết hợp lối sống ngồi nhiều, bữa trưa nhiều tinh bột khiến đường huyết dao động mạnh, thúc đẩy cảm giác mệt mỏi và nhu cầu nghỉ ngơi sinh lý.
