Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 127 trên 234
Thêm dầu mè vào canh không trực tiếp sinh khí nhưng lượng chất béo đậm đặc có thể kích hoạt phản xạ dạ dày - đại tràng quá mức và giải phóng hormone CCK kéo dài. Ở người mắc hội chứng ruột kích thích, cơ chế này dễ dẫn đến co thắt ruột dữ dội, làm chậm tháo rỗng dạ dày và gây tức trướng bụng khó chịu.
Người có men gan cao có thể dùng dầu mè vào khẩu phần ăn hàng ngày. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng 30 gam dầu mè mỗi ngày kết hợp giảm calo giúp hạ rõ rệt men gan ALT, AST và giảm mức độ thoái hóa mỡ gan so với dầu hướng dương.
Tổn thương thoái hóa tủy sống kết hợp bán cấp do thiếu vitamin B12 ở người ăn thực dưỡng có thể cải thiện sau khi bổ sung cobalamin, nhưng can thiệp muộn thường chỉ phục hồi một phần chức năng và nguy cơ cao để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn.
Chế độ ăn giàu thực vật lành mạnh và mô hình DASH giúp giảm đáng kể nguy cơ tiền sản giật và tăng huyết áp thai kỳ. Tuy nhiên, việc ăn chay khắt khe thiếu hụt chất đạm có thể làm tăng tỷ lệ mắc bệnh và khiến thai nhi nhẹ cân.
Người thiếu máu không nên theo thực dưỡng địa phương thuần thực vật hoàn toàn. Sắt non-heme từ cây cỏ bản địa có sinh khả dụng rất thấp (chỉ 1-5%) và bị ức chế mạnh bởi phytate hay tannin, dễ gây sụt giảm huyết sắc tố nghiêm trọng nếu không có thịt cá hoặc vitamin C hỗ trợ.
Thực dưỡng dựa trên ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt cung cấp nhiều chất xơ giúp làm chậm hấp thu đường, cải thiện độ nhạy insulin. Tuy nhiên, chế độ này chứa lượng carbohydrate rất cao; nếu mẹ bầu ăn quá mức mà không kiểm soát tổng năng lượng, đường huyết thai kỳ vẫn tăng vọt và có nguy cơ thiếu vi chất.
Hiện chưa có bằng chứng khẳng định thực dưỡng Ohsawa giúp ngăn ngừa tái phát ung thư. Thử nghiệm ngẫu nhiên lớn nhất cho thấy chế độ ăn này không làm giảm nguy cơ tái phát so với đối chứng, dù việc duy trì thói quen ăn ít chất béo, nhiều rau củ và phytoestrogen giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.
Cắt bỏ đường tinh luyện thực sự giúp giảm bồn chồn và lo âu. Chế độ ăn nhiều đường bổ sung và carbohydrate tinh chế làm rối loạn chuyển hóa serotonin, gia tăng tính dễ tổn thương trước căng thẳng. Ngừng nạp đường đơn giúp ổn định cảm xúc, ngắt vòng lặp lo âu và cải thiện tâm trạng bền vững.
Cắt giảm đường tinh luyện và giữ lượng đường tự do dưới mức khuyến nghị giúp giảm thiểu rõ rệt nguy cơ sâu răng và tổn thương ngà răng. Các bằng chứng nha khoa khẳng định việc kiểm soát tần suất ăn ngọt, kết hợp sử dụng sản phẩm không đường, là biện pháp then chốt để bảo vệ cấu trúc men răng suốt đời.
Cắt giảm đường tinh luyện giúp hạ acid uric máu nhờ ngăn fructose thúc đẩy thoái giáng năng lượng ATP thành acid uric tại gan. Nghiên cứu xác nhận đồ uống ngọt làm tăng rõ rệt nồng độ acid uric và nguy cơ mắc bệnh gút, đặc biệt ở nam giới và qua các dạng đường lỏng hấp thu nhanh.
Nồi áp suất chống dính PTFE tiện lợi nhưng tiềm ẩn nguy cơ giải phóng khí độc và vi hạt gây viêm khi đun khô hạt ở nhiệt độ cao. Người ăn thực dưỡng nên tránh rang khô hạt trong nồi chống dính và ưu tiên sử dụng lòng nồi inox để bảo vệ sức khỏe.
Ăn thực dưỡng bằng các loại rau củ đậm màu bản địa tiềm ẩn nguy cơ tăng kali máu nghiêm trọng ở người bệnh thận mạn. Khi thận suy giảm khả năng đào thải, lượng kali dư thừa có thể kích hoạt loạn nhịp tim ác tính và đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không kiểm soát đúng cách.
Nấu ngũ cốc bằng nồi áp suất không tạo ra lượng acrylamide đáng kể nhờ môi trường nước và hơi ẩm bão hòa dồi dào, ngăn chặn triệt để phản ứng Maillard sinh độc chất nhiệt vốn chỉ bùng phát ở nhiệt độ cao trong điều kiện nướng khô hoặc chiên ngập dầu.
Nghiên cứu dịch tễ cho thấy tiêu thụ thực phẩm hữu cơ thường xuyên liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng riêng cho nông sản địa phương, và chế độ ăn này không thay thế được lối sống lành mạnh hay phác đồ điều trị y khoa.
Nghiên cứu cho thấy thay thế dầu ăn thông thường bằng dầu mè hoặc hỗn hợp dầu mè có thể hỗ trợ giảm đường huyết lúc đói và HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Hấp cách thủy gạo lứt giúp bảo tồn cấu trúc hạt tự nhiên, làm chậm tốc độ tiêu hóa tinh bột và hạn chế tăng nhanh đường huyết sau ăn tốt hơn so với việc nấu nhừ bằng nồi áp suất cao vốn dễ phá vỡ vi cấu trúc tế bào.
Người bệnh suy thận mạn đối mặt nguy cơ tăng kali máu nguy hiểm khi ăn rau củ mùa lạnh. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng bỏ hoàn toàn mà nên giảm dần khẩu phần, loại bỏ nguồn kali ẩn và áp dụng các biện pháp chế biến như luộc nhiều nước, nấu áp suất để giảm tải lượng kali.
Ăn rau củ theo mùa cung cấp nguồn hợp chất sinh học và chất chống oxy hóa tự nhiên dồi dào, hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm tại sụn khớp. Xây dựng thực đơn giàu rau củ quả tươi, ít thịt đỏ theo phong cách Địa Trung Hải giúp làm dịu sưng đau và nâng cao hiệu quả bảo vệ xương khớp mạn tính.
Mơ muối umeboshi thường được thực dưỡng dùng để trị tiêu chảy nhờ chứa tannin giúp làm se niêm mạc ruột và muối khoáng bù dịch nhẹ. Dù nghiên cứu cho thấy tannin giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy, umeboshi chỉ hỗ trợ rối loạn nhẹ và không thể thay thế oresol hay phác đồ y khoa.
Nấu gạo lứt bằng nồi áp suất nhiệt độ cao làm tinh bột hồ hóa triệt để và phá vỡ cấu trúc hạt, khiến men tiêu hóa phân giải nhanh hơn. Điều này làm tăng chỉ số đường huyết sau ăn so với các phương pháp nấu thông thường giữ được độ săn của hạt.
