Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.663 bài, trang 52 trên 234
Tự ý hái lá hoặc rễ linh sam sắc nước uống hằng ngày tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe do dược tính chưa được kiểm chứng trên người. Việc sử dụng thảo mộc thô tự phát có thể dẫn đến quá liều chất độc tế bào, hạ đường huyết đột ngột và tương tác khó lường với thuốc điều trị nền.
Viên nang tinh dầu oải hương chuẩn hóa Silexan được chứng minh lâm sàng giúp giảm âu lo mức độ nhẹ và cải thiện giấc ngủ hiệu quả tương đương một số thuốc an thần thông thường mà không gây nghiện. Tuy nhiên, người dùng có thể gặp tác dụng phụ khó chịu ở đường tiêu hóa như ợ hơi mùi thảo dược.
Chiết xuất từ cây liễu bách cho thấy tiềm năng hạ men gan, giảm viêm và ức chế stress oxy hóa trong các mô hình thực nghiệm tổn thương gan do cồn trên động vật. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người để chứng minh hiệu quả và độ an toàn thực tế.
Người tiểu đường hoàn toàn có thể ăn hạt sen nhờ chỉ số đường huyết thấp đến trung bình (GI dao động từ 21 đến 62) và khả năng giải phóng đường chậm. Tuy nhiên, người bệnh cần chú ý cách chế biến, tránh ninh quá nhừ hay nêm đường, đồng thời kiểm soát khẩu phần để ổn định đường huyết sau ăn.
Uống trà cam thảo mỗi ngày có thể kích hoạt các phản ứng sinh hóa nguy hiểm gây tăng huyết áp kịch phát và hạ kali máu nghiêm trọng. Thủ phạm là hoạt chất glycyrrhizin làm rối loạn cơ chế đào thải muối và nước tại thận, đe dọa trực tiếp đến hệ tim mạch và tính mạng người sử dụng nếu lạm dụng kéo dài.
Uống nước la hán nguyên chất không làm tăng đường huyết do vị ngọt đến từ các hợp chất mogroside hầu như không sinh calo và không hấp thu thành glucose tự do. Các nghiên cứu tiền lâm sàng còn cho thấy tiềm năng hỗ trợ kích thích tiết insulin và cải thiện tình trạng kháng insulin.
Nghiên cứu trên chuột cho thấy khói và tinh dầu kỳ nam có tác dụng an thần, giảm lo âu nhờ kích hoạt hệ GABA và gia tăng serotonin. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dữ liệu lâm sàng quy mô lớn trên người, người dùng không nên lạm dụng khói xông để thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Lan kiếm là loài hoa cảnh quý với hương thơm đặc trưng, thường được dân gian truyền tai về khả năng thư giãn tinh thần. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền học hiện tại về lan kiếm mới chỉ dừng lại ở phân tích hệ gen, phiên mã hoa và chưa hề có thử nghiệm dược lý trên hệ thần kinh động vật hay người.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy dịch chiết kiến kỳ nam có khả năng ức chế một số chủng vi khuẩn nhờ chứa các hợp chất flavonoid, phenolic và stigmasterol. Tuy nhiên, hiệu lực này chưa được kiểm chứng qua thử nghiệm lâm sàng, người bệnh không thể tự ý dùng để thay thế kháng sinh điều trị nhiễm trùng.
Thịt kỳ đà tiềm ẩn nguy cơ cao lây nhiễm ấu trùng sán Sparganum nằm sâu trong thớ cơ cùng các ký sinh trùng đường ruột khác. Việc ăn thịt chưa nấu chín kỹ hoặc uống tiết sống có thể khiến mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể, gây tổn thương mô nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dùng.
Nhiều người truyền tai nhau uống mật kỳ đà để bồi bổ sức khỏe và chữa hen suyễn, nhưng y học cảnh báo đây là thói quen nguy hiểm. Dịch mật chứa các thành phần có thể gây độc trực tiếp cho ống thận, dẫn đến suy thận cấp và tổn thương niêm mạc ruột nghiêm trọng.
Tác dụng kháng viêm của ké hoa đào (*Urena lobata*) là có cơ sở khi các hợp chất lignan glycoside của cây ức chế chất trung gian gây viêm trên tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, nhận định cây có thể thay thế thuốc điều trị là phóng đại, bởi bằng chứng mới dừng ở ống nghiệm và chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Hạt kê là loại ngũ cốc lành mạnh mà người bệnh gút có thể đưa vào thực đơn với lượng vừa phải. Dù chưa có con số purin phân tích riêng biệt cho hạt kê, dữ liệu khoa học cho thấy các loại ngũ cốc và hạt thực vật chỉ chứa lượng purin thấp đến trung bình, an toàn hơn nhiều so với đạm động vật.
Chiết xuất Labisia pumila (Kacip Fatimah) cho thấy tiềm năng kích hoạt thụ thể PPAR-gamma và tăng hấp thu glucose trên tế bào và mô hình chuột mắc PCOS. Dù vậy, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên phụ nữ tiền mãn kinh hay bệnh nhân nữ để khẳng định công dụng điều trị đề kháng insulin.
Ké đầu ngựa chứa hoạt chất có khả năng kháng viêm và chống dị ứng trên mô hình thực nghiệm, nhưng bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người bệnh viêm xoang còn rất hạn chế. Người bệnh cần thận trọng với độc tính tự nhiên và không nên tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ y khoa.
Hạt kê chứa nhiều dưỡng chất quý nhưng các hợp chất C-glycosylflavone tự nhiên trong loại hạt này đã được chứng minh có khả năng ức chế enzyme tuyến giáp và cản trở tổng hợp hormone T3, T4 trên động vật. Người mắc bệnh suy giáp, bướu cổ hoặc sống tại vùng thiếu iod cần đặc biệt cẩn trọng khi dùng.
Lá kẹn và lá chẹo thuộc họ Hồ đào có hình thái lá kép rất dễ gây nhầm lẫn khi thu hái thủ công bằng mắt thường. Nghiên cứu thực vật học cho thấy các loài thuộc chi này sở hữu sự biến thiên hình thái phức tạp và cơ chế phòng vệ tự nhiên riêng biệt. Sự nhầm lẫn có thể khiến người dùng nạp phải lượng tannin quá cao, gây kích ứng tiêu hóa và cản trở hấp thu vi chất.
Củ kiệu muối là món ăn giải ngấy quen thuộc nhưng tiềm ẩn lượng natri lớn từ quá trình ngâm mặn. Người tăng huyết áp nếu ăn nhiều đồ ngâm mặn có nguy cơ nạp thừa muối, gây ảnh hưởng xấu đến huyết áp; do đó cần ăn lượng rất hạn chế và áp dụng các mẹo giảm mặn.
Thịt kỳ nhông khổng lồ nuôi thương phẩm tiềm ẩn các rủi ro an toàn thực phẩm thực tế như nguy cơ nhiễm khuẩn tụ cầu vàng sau chế biến và nguy cơ tích lũy kim loại nặng từ môi trường. Hiểu rõ các bằng chứng khoa học giúp người tiêu dùng chủ động phòng tránh ngộ độc và chế biến an toàn.
Ké đầu ngựa là vị thuốc dân gian quen thuộc trị viêm mũi xoang hay mẩn ngứa, nhưng chứa độc tố carboxyatractyloside cực mạnh. Nếu dùng sai cách, không qua sao chế hoặc quá liều, dược liệu này có thể gây tổn thương tế bào gan, suy gan cấp và suy đa tạng nguy hiểm tính mạng.
