Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.664 bài, trang 57 trên 234
Nhiều nghiên cứu ống nghiệm và trên chuột ghi nhận nấm hầu não có hoạt tính ức chế vi khuẩn HP, giảm viêm và bảo vệ tế bào dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn sơ khai, người bệnh tuyệt đối không dùng nấm để thay thế phác đồ kháng sinh chuẩn y khoa.
Honokiol từ vỏ cây hậu phác được chứng minh có khả năng gắn vào thụ thể GABA-A để thúc đẩy giấc ngủ NREM trong các nghiên cứu trên động vật và tế bào. Tuy nhiên, hoạt chất này có độ hấp thu đường uống rất thấp và hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người để chứng minh hiệu quả điều trị mất ngủ.
Hải kim sa thường được dân gian dùng trị tiểu buốt, tiểu rắt, nhưng nghiên cứu khoa học cho thấy thảo dược này không có hoạt tính kháng khuẩn thay thế thuốc trị viêm tiết niệu. Tác dụng chính của cây đến từ hàm lượng flavonoid dồi dào, giúp chống viêm, giảm stress oxy hóa và hỗ trợ kiểm soát sỏi niệu.
Nghiên cứu trên động vật ghi nhận chiết xuất lá hương nhu trắng có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết và chống oxy hóa. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người xác thực tác dụng này; người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng thảo mộc thay thế.
Chiết xuất hạt Griffonia chứa hàm lượng cao 5-HTP, tiền chất giúp nâng mức serotonin và tăng ngưỡng chịu đau của hệ thần kinh. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy hoạt chất này giúp giảm cường độ và thời gian đau nửa đầu ở mức độ vừa phải, nhưng không phải thuốc đặc trị thay thế phác đồ y khoa.
Hải phong đằng chứa hoạt chất kadsurenone có khả năng ức chế cạnh tranh thụ thể PAF trên tế bào và mô hình động vật, mở ra tiềm năng giảm phản ứng viêm và co thắt đường thở. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; bệnh nhân hen suyễn không được tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Người có nguy cơ sỏi thận không nên ăn quá nhiều hạt bí ngô cùng lúc. Dù nghiên cứu cho thấy hạt bí giúp giảm kết tinh canxi oxalat trong nước tiểu, nhưng hàm lượng phốt pho dồi dào trong loại hạt này có thể làm tăng gánh nặng bài tiết khoáng chất nếu tiêu thụ mất kiểm soát.
Hạt gấc chứa hoạt chất kháng viêm và hỗ trợ tái sinh mô trong các thí nghiệm phòng lab, nhưng chưa từng có nghiên cứu chứng minh hiệu quả chữa trĩ ở người. Tự ý đắp bã hoặc rượu gấc lên niêm mạc búi trĩ có thể gây bỏng rát, kích ứng và nhiễm trùng mô nghiêm trọng.
Chiết xuất hạt Griffonia rất giàu 5-HTP, tiền chất tự nhiên giúp cơ thể tổng hợp serotonin và melatonin để điều hòa nhịp thức ngủ. Mặc dù các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận khả năng giảm lo âu và hỗ trợ thư giãn, dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trên người mất ngủ vẫn còn khá khiêm tốn.
Hạt diêm mạch (quinoa) tự nhiên không chứa gluten, là nguồn bổ sung dinh dưỡng an toàn cho người mắc bệnh Celiac. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất đến từ nguy cơ nhiễm chéo gluten trong chuỗi thu hoạch, xay xát và đóng gói công nghiệp, đòi hỏi người bệnh phải thận trọng lựa chọn sản phẩm có nhãn kiểm định rõ ràng.
Hạt carom (ajwain) chứa hàm lượng thymol dồi dào với hoạt tính sinh học mạnh mẽ, mang lại nhiều giá trị trong ẩm thực. Tuy nhiên, việc lạm dụng hạt carom quá liều hoặc dùng tinh dầu đậm đặc có thể dẫn tới ngộ độc tế bào, ức chế enzyme, kích ứng niêm mạc miệng và gây ợ nóng dữ dội.
Hạt diêm mạch (quinoa) là ngũ cốc giàu dinh dưỡng nhưng chứa oxalate hòa tan mà người có cơ địa sỏi canxi oxalate cần lưu tâm. Dù oxalate thực phẩm đóng góp một phần vào oxalate niệu, người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nếu biết chế biến đúng cách và cân bằng canxi khẩu phần.
Ăn hạt dẻ cười mỗi ngày không làm tăng đường huyết mà còn hỗ trợ cải thiện chỉ số HbA1c và đường huyết đói ở người tiền tiểu đường. Nhiều thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên khẳng định tiêu thụ 50-60 g hạt dẻ cười giúp giảm dao động đường huyết sau ăn và tối ưu hóa chuyển hóa mỡ máu.
Cây hướng dương có đặc tính sinh học hút kim loại nặng từ đất, khiến nhiều người lo ngại nguy cơ nhiễm độc cadmium. Tuy nhiên, kim loại chủ yếu đọng lại ở rễ và thân cây. Mối lo này chỉ trở thành nguy cơ thực tế nếu bạn tiêu thụ lượng lớn hạt từ vùng đất ô nhiễm nặng.
Ngộ độc gossypol từ hạt bông thô chưa qua khử độc là mối nguy y tế nghiêm trọng. Hợp chất polyphenol tự nhiên này có thể gây tổn thương gan, hạ kali máu dẫn đến yếu cơ, suy hô hấp, tan máu và chán ăn kéo dài do ức chế enzym màng tế bào và phá hủy chức năng ty thể.
Nhiều người tìm đến trà hương nhu tía (Tulsi) với hy vọng giảm căng thẳng và hạ mức cortisol. Tuy nhiên, các bằng chứng lâm sàng trên người hiện nay còn rất khiêm tốn, tác dụng điều hòa hormone stress và giảm lo âu chủ yếu mới được ghi nhận trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật.
Nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy chiết xuất húng chanh có khả năng kích thích tiết insulin, phục hồi mô tụy và hạ đường huyết rõ rệt. Tuy nhiên, do chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc điều trị nhằm tránh nguy cơ tụt đường huyết quá mức.
Người trào ngược dạ dày thực quản (GERD) thường thắc mắc có nên ăn rau húng dũi sống. Sự suy yếu của cơ thắt thực quản dưới là yếu tố bệnh sinh cốt lõi gây trào ngược. Tinh dầu chứa các hoạt chất làm giãn cơ vòng, khiến van ngăn axit lỏng lẻo hơn. Người bệnh cần cẩn trọng và kiểm soát lượng dùng.
Hạnh nhân có thể làm giảm đáng kể đường huyết sau ăn và hỗ trợ đảo ngược tiền đái tháo đường nếu dùng khoảng 20 g trước bữa chính 30 phút. Tuy nhiên, nếu ăn tự do mà không cắt giảm khẩu phần khác, lượng calo dồi dào trong hạt có thể gây tăng cân và làm suy giảm độ nhạy insulin.
Nhung hươu chứa nhiều peptide sinh học giúp kháng viêm và kích thích tế bào sụn trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, các nghiên cứu lâm sàng chặt chẽ trên người bị thoái hóa khớp còn rất ít và chưa đủ bằng chứng thuyết phục để khẳng định tác dụng chữa bệnh hay thay thế thuốc điều trị.
