Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 174 trên 242
Người lớn tuổi cắt giảm hoàn toàn thịt đỏ có thể đối mặt với nguy cơ mất cơ bắp nhanh hơn do thiếu hụt acid amin thiết yếu và vi chất kích hoạt tổng hợp cơ. Bổ sung thịt nạc đỏ điều độ kết hợp vận động là chìa khóa giúp phòng ngừa hiệu quả hội chứng teo cơ (sarcopenia).
Hải sản không làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá ở phần lớn mọi người, bởi lượng i-ốt hấp thu từ khẩu phần ăn thông thường không đủ để kích ứng bã nhờn nang lông. Ngược lại, nguồn axit béo omega-3 dồi dào trong cá biển còn hỗ trợ ức chế phản ứng viêm và điều hòa sản xuất bã nhờn hiệu quả.
Ăn cá trích ở mức độ vừa phải giúp hỗ trợ giảm viêm và xoa dịu triệu chứng đau khớp nhờ hàm lượng axit béo omega-3 dồi dào. Tuy nhiên, cá trích đóng vai trò như một liệu pháp dinh dưỡng bổ trợ chứ không thể thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị y khoa.
Sâm cau chứa nhóm hợp chất tự nhiên quý giá gồm polysaccharide, saponin cycloartane và polyphenol. Các hoạt chất này hỗ trợ hệ thống miễn dịch nhờ cơ chế kép: trung hòa các gốc tự do gây hại, bảo vệ tế bào miễn dịch, đồng thời ức chế các chất gây viêm như NO, TNF-alpha và IL-6 nhằm ngăn ngừa phản ứng viêm mạn tính quá mức.
Sâm Tây Bá Lợi Á chứa các hoạt chất có khả năng làm giảm và cải thiện chỉ số đường huyết. Khi dùng chung dược liệu này với thuốc điều trị tiểu đường, tác dụng cộng gộp có thể xảy ra và làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người đang dùng nhiều loại thuốc.
Nhiều người thường đánh đồng thịt đỏ tươi và thịt chế biến sẵn, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy xúc xích, thịt xông khói làm tăng vọt nguy cơ suy tim và tử vong tim mạch. Trong khi đó, thịt đỏ tươi ăn điều độ lại an toàn hơn nhiều cho sức khỏe.
Người suy thận mạn tính không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn hải sản tươi sống. Điều cốt lõi là kiểm soát tổng lượng protein vừa phải và cắt giảm triệt để các loại hải sản chế biến sẵn chứa phụ gia phốt pho vô cơ vốn hấp thu gần 100% vào máu, gây hại thận và tim mạch.
Sâm Ngọc Linh chứa nhóm hoạt chất ginsenoside và saponin có vai trò hỗ trợ hệ tim mạch và thần kinh. Tuy nhiên, người bệnh tăng huyết áp không nên tự ý sử dụng mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị, chọn đúng nguồn sâm chuẩn xác và theo dõi sát chỉ số huyết áp để đảm bảo an toàn.
Người bị huyết áp cao có thể sử dụng sâm Tây Bá Lợi Á ở liều lượng thích hợp, bởi nghiên cứu lâm sàng cho thấy thảo dược này không làm biến động huyết áp hay ảnh hưởng đến thuốc tim mạch. Tuy nhiên, người bệnh cần tuân thủ liều chuẩn và không dùng thay thế thuốc điều trị.
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể dùng sâm Ngọc Linh như một liệu pháp hỗ trợ sức khỏe nhưng không được thay thế thuốc điều trị. Các nghiên cứu về chi Nhân sâm cho thấy hoạt chất saponin giúp tăng độ nhạy insulin, bảo vệ tế bào tụy và giảm đường huyết lúc đói khi dùng đều đặn, song cần tránh chế phẩm tẩm đường.
Nhiều người tin rằng thịt đỏ băm nhỏ sẽ được dạ dày tiêu hóa và làm rỗng nhanh hơn nhiều so với thịt nguyên miếng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy tốc độ làm rỗng dạ dày của hai dạng thịt này gần như tương đương nhau, do cơ chế nghiền nát nội tại của dạ dày và sự điều tiết khắt khe từ cơ thắt môn vị.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất curculigoside trong sâm cau có tiềm năng nâng cao mật độ xương và giảm mất xương do thiếu hụt estrogen. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới dừng lại ở cấp độ tiền lâm sàng trên động vật, phụ nữ tiền mãn kinh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Người bệnh đái tháo đường dùng sâm Lai Châu cùng thuốc điều trị có nguy cơ gặp tương tác dược lực học tạo tác dụng cộng gộp gây hạ đường huyết quá mức. Rủi ro này đặc biệt cao ở người cao tuổi, người mắc bệnh trên một năm và người đang dùng phối hợp nhiều loại thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc huyết áp.
Người đang điều trị ung thư không nên tự ý dùng sâm Ngọc Linh. Các hoạt chất trong sâm có thể gây tương tác dược động học, làm thay đổi thời gian đào thải của thuốc hóa trị và tăng nguy cơ độc tính nguy hiểm. Bệnh nhân bắt buộc phải hỏi ý kiến bác sĩ điều trị trước khi sử dụng.
Chiết xuất cây ban âu chứa hoạt chất hypericin có khả năng kích hoạt phản ứng gây hại tế bào da khi tiếp xúc với tia cực tím và ánh sáng. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng trên người cho thấy việc uống thảo dược này ở liều điều trị thông thường không gây đỏ da hay bỏng nắng rõ rệt như nhiều người lo ngại.
Sâm Ngọc Linh hỗ trợ giảm căng thẳng do stress mạn tính nhờ hợp chất majonoside-R2. Hoạt chất này giúp điều hòa hệ thụ thể GABA-A, giảm tổn thương oxy hóa ở mô não, phục hồi thời gian ngủ tự nhiên và bảo vệ niêm mạc dạ dày trước những tác động tiêu cực của áp lực tâm lý kéo dài.
Nhiều bệnh nhân ung thư truyền tai nhau dùng sâm Lai Châu để bồi bổ và đẩy lùi khối u. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định nhân sâm không thể chữa khỏi ung thư, việc tự ý dùng khi đang hóa xạ trị còn tiềm ẩn nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm.
Trà xô thơm thường được ưa chuộng nhờ hương vị thư giãn và khả năng giảm bốc hỏa, đổ mồ hôi. Tuy nhiên, loại thảo mộc này chứa nhiều hoạt chất tác động trực tiếp lên hệ nội tiết và các thụ thể thần kinh điều khiển bài tiết dịch, có thể làm giảm nguồn sữa mẹ và không phù hợp cho phụ nữ đang nuôi con bú.
Nhiều người mất ngủ tìm đến trà cây ban âu (St. John’s Wort) như giải pháp an thần tự nhiên. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định thảo dược này thiếu bằng chứng cải thiện giấc ngủ, chủ yếu có tác dụng điều trị trầm cảm và tiềm ẩn nhiều nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất nhân sâm có tác dụng hỗ trợ cải thiện trí nhớ làm việc và khả năng nhớ lại hình ảnh ở người suy giảm nhận thức nhẹ hoặc bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, sâm chỉ đóng vai trò bổ trợ tạm thời, không thể chữa khỏi bệnh hay thay thế phác đồ điều trị y khoa.
