Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.834 bài, trang 229 trên 242
Trà atiso nổi tiếng giúp mát gan, giảm mỡ máu nhưng lại có thể gây hoa mắt, bủn rủn ở người có cơ địa huyết áp thấp. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong atiso có khả năng làm giảm nhẹ cả huyết áp lẫn đường huyết sau ăn, đòi hỏi người dùng phải biết điều chỉnh độ đặc và thời điểm uống hợp lý.
Ba kích chứa các polysaccharide có hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ điều hòa miễn dịch và giảm mệt mỏi thể chất trên mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này không thể thay thế điều trị y khoa; người bị suy nhược kéo dài cần thăm khám sớm và tránh lạm dụng rượu ngâm ba kích gây hại sức khỏe.
Đau mặt ngoài đầu gối do hội chứng dải chậu chày khiến nhiều người chạy bộ phân vân giữa việc nghỉ ngơi hoàn toàn hay tập bổ trợ. Các nghiên cứu cơ sinh học cho thấy chỉ nghỉ ngơi không giải quyết được gốc rễ, mà cần kết hợp tập mạnh cơ hông, kiểm soát trục chân và điều chỉnh tần số bước chạy.
Nhiều nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất lá atiso giúp giảm đáng kể cholesterol xấu (LDL-C) và triglyceride máu. Dù vậy, hiệu quả này chủ yếu ghi nhận từ dạng chiết xuất chuẩn hóa, không thể xem nước atiso đun uống hàng ngày là phương thuốc thay thế hoàn toàn chỉ định điều trị y khoa.
Đau gót chân sau chạy bộ phần lớn là dấu hiệu của viêm cân gan chân do quá tải cơ học. Tuy nhiên, tình trạng này còn có thể bắt nguồn từ gãy xương mỏi, chèn ép thần kinh hoặc lỗi giày chạy. Nhận diện đúng nguyên nhân giúp người chạy điều trị bảo tồn hiệu quả và tránh biến chứng mạn tính.
Chạy bộ cường độ cao sát giờ ngủ có thể làm chậm pha tiết hormone melatonin và làm trễ nhịp sinh học, khiến bạn khó đi vào giấc ngủ tự nhiên. Lựa chọn thời điểm tập luyện hợp lý cùng điều kiện ánh sáng phù hợp là chìa khóa để bảo vệ giấc ngủ trọn vẹn.
Chạy bộ dưới trời nắng gắt mà không đội mũ khiến vùng đầu hứng trọn bức xạ nhiệt mặt trời, làm gia tăng nhanh chóng nhiệt độ màng nhĩ, gây quá tải hệ thống điều nhiệt, đẩy nhịp tim lên cao và làm tăng nguy cơ kiệt sức cũng như sốc nhiệt tổn thương não bộ.
Uống chiết xuất nhân sâm đều đặn giúp kích hoạt miễn dịch tự nhiên, tăng lượng kháng thể sau tiêm vắc xin cúm và giảm tần suất mắc cảm lạnh. Tuy nhiên, thảo dược này đóng vai trò hỗ trợ dự phòng chứ không thay thế vắc xin hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) thường được dùng để giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, dược liệu này có hoạt tính an thần, hạ huyết áp, hạ đường huyết và tác động lên tim mạch tương tự thuốc điều trị. Tự ý uống chung với thuốc Tây y có thể gây tương tác bất lợi nguy hiểm.
Nghiên cứu khoa học cho thấy hoàng kỳ có khả năng hỗ trợ làm giảm triệu chứng chảy nước mũi và ức chế các chất gây viêm ở biểu mô đường hô hấp. Tuy nhiên, thảo dược này đóng vai trò hỗ trợ điều hòa miễn dịch chứ không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị y khoa.
Tập luyện trong thời tiết lạnh khô có thể khiến đường thở bị kích ứng, mất nước và co thắt cấp tính do phản ứng của cơ trơn phế quản. Hiện tượng này làm suy giảm chức năng phổi tạm thời và gây ho, khó thở, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng các biện pháp giữ ấm và điều chỉnh cường độ phù hợp.
Nhân sâm châu Á có thể hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết lúc đói, cải thiện độ nhạy insulin và giảm chỉ số HbA1c ở người mắc tiểu đường tuýp 2 khi dùng đều đặn. Tuy nhiên, thảo dược này không có tác dụng hạ đường huyết tức thì và chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy Ashwagandha an toàn và duy trì hiệu quả tốt trong các đợt dùng liên tục từ 4 đến 12 tuần. Để ngăn ngừa hiện tượng lờn thụ thể thần kinh và tạo thời gian cho các cơ quan tự điều hòa, người dùng nên áp dụng chu kỳ nghỉ từ 2 đến 4 tuần sau mỗi đợt sử dụng.
Đau xóc hông là tình trạng đau nhói hoặc quặn thắt vùng bụng khi vận động mạnh, thường liên quan đến hiện tượng thiếu máu cục bộ cơ hoành, kích thích phúc mạc thành và căng dây chằng nội tạng. Cơn đau thường lành tính, giảm nhanh khi giảm tốc độ, điều hòa nhịp thở hoặc nén ép cơ hoành.
Căng thẳng tâm lý tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương và trục nội tiết, làm chậm quá trình tổng hợp protein, ức chế phản ứng viêm có lợi và làm suy giảm khả năng phát lực cơ bắp. Giữ tinh thần thư giãn và ngủ đủ giấc là điều kiện thiết yếu để sợi cơ phục hồi hoàn toàn.
Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận chiết xuất polysaccharide từ hoàng kỳ có khả năng làm giảm tình trạng mệt mỏi kiệt quệ, giảm nôn ói và hạn chế biến chứng giảm bạch cầu ở bệnh nhân hóa trị ung thư. Dù vậy, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và cần có sự đồng thuận từ bác sĩ điều trị.
Uống nước hoàng kỳ có thể hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết nhờ các hoạt chất sinh học quý. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện chủ yếu ở mức tiền lâm sàng, người bệnh đái tháo đường không thể dùng loại nước này để thay thế thuốc điều trị y khoa.
Nước ép anh đào chua được nhiều người thoái hóa khớp gối tìm dùng nhờ khả năng kháng viêm tự nhiên. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy thức uống này giúp hạ chỉ số viêm trong máu và làm dịu triệu chứng đau, cứng khớp mức độ nhẹ đến trung bình, nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ điều trị.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) được khoa học ghi nhận có khả năng hỗ trợ cải thiện nồng độ testosterone và nâng cao chất lượng tinh trùng ở nam giới gặp vấn đề hiếm muộn hoặc chịu căng thẳng. Tuy nhiên, đây là liệu pháp thảo dược hỗ trợ điều hòa lâu dài chứ không phải thuốc kích dục cấp tốc.
Quả acai giàu chất polyphenol chống oxy hóa và cải thiện chuyển hóa mỡ trong các thử nghiệm động vật, nhưng bằng chứng trên người cho thấy loại quả này không làm hạ cholesterol xấu hay triglycerides. Acai hỗ trợ bảo vệ mạch máu trước tổn thương oxy hóa nhưng không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu.
