Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.037 bài, trang 3 trên 152
Nhiều lời đồn cho rằng sâm bòng bong giúp tăng cường sinh lý nam và bổ thận tráng dương. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa và bảo vệ gan trên động vật, hoàn toàn không có bằng chứng nào xác nhận thảo dược này giúp cải thiện sinh lý phái mạnh.
Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên khẳng định sâm Maca không làm tăng nồng độ testosterone trong máu ở nam giới. Dù thảo dược này hỗ trợ cải thiện ham muốn tình dục, giảm lo âu và nâng cao chất lượng tinh dịch, các tác động tích cực này hoạt động thông qua cơ chế độc lập, hoàn toàn không làm thay đổi các hormone sinh dục.
Nghiên cứu cho thấy sâm Siberia có thể ức chế sự nhân lên của một số virus RNA trong phòng thí nghiệm và hỗ trợ rút ngắn thời gian hồi phục hô hấp khi phối hợp đa thảo dược. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học nào cho thấy dược liệu này kích thích tế bào lympho T hay ngăn ngừa virus lây nhiễm từ trước.
Nghiên cứu khoa học xác nhận cây Sâm Bòi Vịt (*Galeola nudifolia*) tại Việt Nam chứa dẫn xuất phenolic mới galeomalate A cùng 5 hợp chất liên quan, có khả năng ức chế enzyme acetylcholinesterase trong phòng thí nghiệm, mở ra tiềm năng nghiên cứu hoạt chất hỗ trợ nhận thức nhưng chưa có thử nghiệm trên người.
Ăn củ sen sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm sán lá ruột lớn *Fasciolopsis buski* sống ký sinh trên thực vật thủy sinh. Nang trùng sán bám chặt vào củ sen có thể gây đau bụng dữ dội, chướng bụng và viêm loét tá tràng. Chuyên gia khuyến cáo bắt buộc phải nấu chín kỹ củ sen trước khi ăn.
Sâm Siberia thường được quảng cáo giúp phục hồi sinh lực và xua tan kiệt sức, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy hiệu quả trên người còn nhiều mâu thuẫn. Nghiên cứu lâm sàng ghi nhận thảo dược này đóng góp rất ít vào việc giảm mệt mỏi mạn tính so với các liệu pháp quản lý căng thẳng.
Nước sài đất được truyền miệng là bài thuốc giải độc gan hiệu quả, nhưng các nghiên cứu hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính bảo vệ tế bào gan của các chiết xuất thảo mộc này trên động vật thí nghiệm. Việc tự ý sắc uống quá đặc tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và gây quá tải cho gan.
Dù bột sâm Bố Chính được truyền miệng nhiều về tác dụng bồi bổ thể lực, các trích đoạn dữ liệu khoa học thực nghiệm hiện tại không có bất kỳ nghiên cứu nào trên sâm Bố Chính. Các bằng chứng được cung cấp thực chất thuộc về máu hươu đỏ, nhuyễn thể Nam Cực, củ Maca và bài tập sức bền trên chuột. Do đó, tuyên bố sâm Bố Chính giúp chống mệt mỏi chưa có cơ sở thực nghiệm xác thực từ dữ liệu này.
Các nghiên cứu thực nghiệm trên động vật ghi nhận sâm Việt Nam và hoạt chất majonoside-R2 giúp giảm tổn thương dạ dày và phục hồi rối loạn giấc ngủ do stress tâm lý. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có đủ dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người dùng không nên xem đây là phương thuốc thay thế điều trị y khoa.
Sài hồ bắc và sài hồ nam là hai loài thực vật thuộc hai họ hoàn toàn khác biệt, sở hữu hệ hoạt chất hóa sinh riêng rẽ. Việc nhầm lẫn giữa chi *Bupleurum* giàu saikosaponin và chi *Pluchea* họ Cúc có thể làm suy giảm nghiêm trọng hiệu quả điều trị của bài thuốc.
Cát sâm từ lâu được dân gian tin dùng để bồi bổ phổi và xương khớp. Dù vậy, các nghiên cứu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và kháng viêm của rễ cát sâm trên mô hình tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định hiệu quả trực tiếp trên phổi và khớp ở người.
Sài hồ nam thường được dùng hạ sốt và kháng viêm trong dân gian. Tuy nhiên, việc tự ý kết hợp vị thuốc này với thuốc tân dược, đặc biệt là nhóm kháng viêm NSAIDs hay thuốc chuyển hóa qua gan, tiềm ẩn nguy cơ thay đổi nồng độ thuốc trong máu và tăng nguy cơ tác dụng phụ nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai không nên dùng sài hồ nam. Dù là dược liệu hạ sốt quen thuộc trong dân gian, sài hồ nam hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn trên thai kỳ. Nhiều loài cùng chi đã được ghi nhận có độc tính tế bào, tiềm ẩn nguy cơ gây co bóp tử cung và ảnh hưởng xấu tới thai nhi.
Chiết xuất cây sàn xạt (*Humulus japonicus*) được đồn đoán giúp trị dứt điểm viêm da cơ địa, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mô hình tế bào và chuột bị viêm da tiếp xúc kích ứng. Chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả của loài cây này trên bệnh nhân viêm da cơ địa.
Rễ sài hồ nam (cây lức) chứa lượng tinh dầu dồi dào dễ gây nôn nao, kích ứng niêm mạc dạ dày nếu dùng tươi. Thao tác thái mỏng và sao vàng giúp làm bay hơi bớt các thành phần tinh dầu cay nóng, hạn chế tác dụng phụ khó tiêu mà vẫn bảo tồn hiệu quả giải cảm.
Rễ sài hồ nam là vị thuốc dân gian quen thuộc dùng để giải nhiệt, hạ sốt, nhưng các dữ liệu khoa học về độc tính cấp và bán trường diễn hiện vẫn chưa được làm rõ đầy đủ. Để đảm bảo an toàn cho cơ thể, người dùng chỉ nên sử dụng ở lượng vừa phải và cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của thầy thuốc.
Ssanghwa-tang là bài thuốc thảo dược truyền thống nổi tiếng, nhưng các bằng chứng khoa học về hiệu quả giảm mệt mỏi thể chất hiện nay ra sao? Nghiên cứu lâm sàng bước đầu cho thấy bài thuốc có thể cải thiện chức năng thể chất và cảm xúc ở người mệt mỏi mạn tính, song người dùng vẫn cần hiểu đúng giới hạn để áp dụng an toàn.
Vị cay nồng đặc trưng của sen cạn và cải xoong đến từ hai tiền chất glucosinolate khác nhau. Sen cạn chứa chủ yếu benzyl glucosinolate sinh ra benzyl isothiocyanate, trong khi cải xoong giàu phenethyl glucosinolate (gluconasturtiin), mang lại hương vị cũng như các đặc tính sinh học riêng biệt.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sài hồ nam (cây lức) giúp bảo vệ và giải độc gan. Thực tế, chi thực vật này chứa các chất chống oxy hóa tiềm năng, nhưng bằng chứng bảo vệ gan trực tiếp trên người còn rất hạn chế và chưa thể thay thế điều trị y khoa.
Cây sài hồ nam (cây lức) thường được truyền tai giúp lợi tiểu và hạ huyết áp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học thực nghiệm hiện nay mới chỉ dừng lại ở đặc điểm di truyền thực vật, tính kháng khuẩn và giải sốt; tác dụng giãn mạch hay lợi niệu của dược liệu này vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.
