Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 322 trên 548
Nhiều mẹ bầu chuyển sang uống sữa hạt hoàn toàn vì tin rằng đạm thực vật lành tính hơn sữa tươi. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy sữa hạt tự nhiên thiếu hụt nghiêm trọng canxi, đạm, vitamin B12 và i-ốt so với sữa bò. Thay thế tùy tiện không kèm bổ sung vi chất có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.
Nhiều người thường dùng cây hu đay theo kinh nghiệm dân gian nhưng lo ngại nguy cơ hại nội tạng. Nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất lá hu đay có độc tính cấp thấp ở liều đơn, song việc uống liên tục dài ngày ở liều cao có thể làm giảm đạm máu và ảnh hưởng đến mô thận.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy bổ sung axit folic hợp lý giúp giảm nguy cơ tự kỷ và dị tật ống thần kinh ở trẻ, không có bằng chứng liều chuẩn gây hại. Tuy nhiên, việc lạm dụng quá mức với liều trên 5 mg/ngày có thể tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển thần kinh.
Mẹ bầu ăn cay hoàn toàn không gây tổn thương hay ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa non nớt của thai nhi. Tuy nhiên, hoạt chất capsaicin trong ớt lại tác động mạnh lên chính dạ dày của mẹ, dễ kích hoạt trào ngược, ợ nóng và làm bùng phát các đợt viêm ruột nghiêm trọng.
Đun sắc quá lâu ở nhiệt độ quá cao hoặc rửa kỹ dược liệu khô trước khi nấu đều làm hao hụt hoạt chất quý trong hoàng liên bắc. Nghiên cứu cho thấy mức nhiệt vừa phải khoảng 60 độ C trong 30 phút (với thiết bị hỗ trợ) và thao tác sơ chế đúng cách giúp giữ tối đa lượng berberine, palmatine.
Mẹ bầu có thể uống nước dừa từ tháng thứ tư khi nhu cầu nước tăng dần theo tuổi thai và qua giai đoạn nghén. Để tránh nguy cơ rối loạn đường huyết, huyết áp hay ảnh hưởng nước ối, thai phụ chỉ nên uống lượng vừa phải, không thêm đường và ưu tiên nước lọc làm nguồn bù nước chính.
Thói quen nhai đá lạnh liên tục bất chấp thời tiết ở mẹ bầu không đơn thuần là sở thích ăn uống. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra đây là hội chứng Pagophagia — một phản xạ sinh học giúp tăng tưới máu não tạm thời, cảnh báo cơ thể đang rơi vào tình trạng thiếu hụt sắt hoặc thiếu máu thiếu sắt cần được bù đắp.
Thiếu kẽm trong thai kỳ có thể làm gián đoạn quá trình phân chia tế bào, khiến thai nhi chậm phát triển và tăng nguy cơ sinh non. Mẹ bầu cần nhận biết sớm các yếu tố nguy cơ, điều chỉnh bữa ăn giàu vi chất tự nhiên và tránh dùng sắt liều cao bừa bãi để bảo vệ sự phát triển toàn diện của con.
Đau mỏi vai gáy cấp tính ở học sinh lớp 12 thường do ngồi học sai tư thế, bàn ghế không chuẩn và căng thẳng mùa thi. Để khắc phục nhanh, học sinh cần chỉnh chiều cao bàn học ngang tầm khuỷu tay và dành 15 phút mỗi ngày tập kéo giãn cơ thang nhằm giải tỏa co thắt cơ hiệu quả.
Uống thảo dược huỳnh anh hiện chưa có bằng chứng lâm sàng gây suy giảm chức năng gan thận, nhưng nghiên cứu dài hạn về độc tính tích lũy vẫn còn thiếu. Chiết xuất huỳnh anh có thể chống oxy hóa mô gan ở chuột nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ độc tính sinh sản, do đó người dân tuyệt đối không tự ý sắc uống kéo dài.
Dùng nghệ như gia vị nấu ăn hoặc pha sữa nghệ loãng nhìn chung an toàn cho bà bầu vì hoạt chất hấp thu vào máu rất ít. Tuy nhiên, thai phụ và người đang chờ chuyển phôi không nên tự ý uống viên chiết xuất curcumin liều cao do nguy cơ gây độc tế bào phôi và ảnh hưởng niêm mạc tử cung.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy việc bổ sung một số chủng men vi sinh đặc hiệu từ 2 đến 6 tuần trước kỳ thi có thể giúp sinh viên giảm hoặc ổn định nồng độ hormone căng thẳng cortisol trong máu và nước bọt. Tuy nhiên, hiệu quả giảm lo âu không đồng nhất ở mọi sản phẩm mà phụ thuộc chặt chẽ vào chủng lợi khuẩn và liều lượng sử dụng.
Cả hạt chia và hạt é đều tạo gel giữ nước giúp làm mềm phân, nhưng hạt chia được đánh giá cao hơn về độ an toàn và giá trị dinh dưỡng cho thai phụ. Hạt é có tính hàn mạnh và ít dữ liệu lâm sàng hơn, do đó mẹ bầu nên ưu tiên hạt chia đã ngâm nở kết hợp uống đủ nước.
Hoàng liên bắc chứa nhiều hoạt chất alcaloid như berberine, palmatine, coptisine và jatrorrhizine có khả năng giảm cholesterol xấu (LDL-C), hạ triglyceride và hỗ trợ giảm cân trên các mô hình thực nghiệm. Tuy nhiên, người thừa cân không nên tự ý sắc uống mà cần tham khảo bác sĩ để sử dụng đúng cách và an toàn.
Nghiên cứu cho thấy dạng bột hoặc dịch chiết hoàng liên bắc giúp cơ thể hấp thu lượng berberine cao hơn và mang lại tác dụng sinh học mạnh hơn viên berberine đơn lẻ. Điều này nhờ vào sự hiệp đồng tự nhiên giữa berberine cùng các ancaloit coptisine và palmatine có sẵn trong thân rễ cây.
Uống nước mía mỗi ngày không giúp trắng da hay lợi sữa như truyền miệng mà làm tăng tải lượng đường nạp vào cơ thể. Thói quen này khiến đường huyết thai phụ dao động mạnh, làm tăng nguy cơ tiểu đường thai kỳ, thai to quá mức và kéo theo nhiều biến chứng chuyển hóa cho cả mẹ lẫn con.
Ăn một bữa cơm trắng quá no trước giờ thi có thể kích hoạt phản ứng tiết insulin ồ ạt, dẫn đến hiện tượng tụt đường huyết phản ứng. Nồng độ glucose trong máu sụt giảm nhanh chóng sau đỉnh tăng vọt ban đầu là nguyên nhân sinh lý khiến não bộ thiếu hụt năng lượng duy trì, gây buồn ngủ, mệt mỏi và làm chậm phản xạ tư duy của sĩ tử.
Phù chân ở những tháng cuối thai kỳ phần lớn là hiện tượng tích nước sinh lý lành tính khi thể tích máu người mẹ tăng lên. Tuy nhiên, nếu sưng phù xuất hiện sớm trước tuần 28 hoặc đi kèm tăng huyết áp, đạm niệu, đau đầu, mờ mắt và khó thở, đó là cảnh báo tiền sản giật nguy hiểm.
Gan động vật chứa lượng vitamin A cao gấp 10-20 lần ngưỡng nghi ngờ gây dị tật thai nhi. Dù cơ thể chuyển hóa vitamin A từ gan ít tạo ra chất gây quái thai hơn so với uống viên bổ sung liều cao, các nghiên cứu vẫn khuyến cáo thai phụ cần thận trọng và hạn chế món ăn này.
Chế độ ăn chay hoặc thuần chay vẫn có thể đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh nếu mẹ bầu được đánh giá dinh dưỡng sớm và bổ sung vi chất đúng cách. Để tránh biến chứng thiếu máu hay tổn thương thần kinh ở trẻ, thai phụ bắt buộc phải bổ sung vitamin B12 và biết cách tối ưu hấp thu sắt từ thực vật.
