Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 357 trên 548
Chỉ số TSH thấp trong máu dù chưa gây triệu chứng rõ rệt vẫn làm tăng đáng kể nguy cơ rối loạn nhịp tim (rung nhĩ), tử vong tim mạch và làm nặng thêm di chứng sau đột quỵ ở người cao tuổi. Nhận diện sớm cường giáp dưới lâm sàng giúp người già chủ động bảo vệ tim mạch.
Bệnh nhân dùng glucocorticoid ức chế miễn dịch sau ghép tạng có nguy cơ loãng xương và gãy xương rất cao do thuốc ức chế tạo xương và tăng đào thải canxi. Việc chủ động bổ sung canxi, vitamin D cùng thuốc chống tiêu xương bisphosphonate từ sớm là chìa khóa then chốt giúp bảo vệ hệ xương vững chắc.
Quả tầm gửi châu Âu chứa các protein độc tế bào và mô dịch nhầy đặc thù, tuyệt đối không thể ăn tươi vì có thể gây bỏng rát miệng họng, buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy; khi vô tình nuốt phải, cần nhanh chóng làm sạch khoang miệng và đến ngay cơ sở y tế.
Nhiều người tin rằng uống nước kiềm ion hóa giúp trung hòa axit dư thừa từ thức ăn để chống loãng xương. Tuy nhiên, các phân tích gộp và nghiên cứu đoàn hệ lớn chứng minh độ axit nước tiểu không quyết định nguy cơ gãy xương, và nước kiềm không thể thay thế các liệu pháp bảo vệ xương chuẩn y khoa.
Tinh dầu hoa anh thảo giàu axit béo GLA thường được chị em truyền tai nhau để giảm đau tức ngực tiền kinh nguyệt. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa hiện hành cho thấy hiệu quả của loại thảo dược này còn nhiều mâu thuẫn, chưa đủ bằng chứng để khẳng định tác dụng vượt trội so với giả dược.
Chiết xuất cây cẩu tích bước đầu được chứng minh có khả năng ức chế hình thành hủy cốt bào và làm chậm sụt giảm mật độ xương trên mô hình động vật thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng lâm sàng trên người hiện chưa đầy đủ, người bệnh tuyệt đối không tự ý thay thế thuốc điều trị loãng xương chính thống.
Rau bina chứa lượng canxi khá cao trên bảng thành phần nhưng cơ thể chỉ hấp thu được khoảng 5% do bị hợp chất oxalate giữ lại trong ruột. Để bảo vệ mật độ xương và tránh nguy cơ tích tụ oxalate, người tiêu dùng không nên xem loại rau này là nguồn bổ sung canxi chính mỗi ngày.
Chiết xuất quả cơm cháy đen (elderberry) có khả năng ức chế sự gắn kết và nhân lên của virus cúm A và B, giúp hỗ trợ hạ sốt và giảm triệu chứng nếu dùng sớm trong 48 giờ đầu, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Người loãng xương không nên kiêng hoàn toàn dầu mỡ vì chất béo là dung môi thiết yếu giúp tạo hạt micelle để hòa tan và hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin D và K. Việc loại bỏ hoàn toàn chất béo có thể cản trở hấp thu vi chất, gây hại cho quá trình khoáng hóa xương.
Các nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất dừa cạn có thể giúp hạ đường huyết và kích thích tiết insulin. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường không nên tự ý nấu nước lá dừa cạn uống tại nhà vì tiềm ẩn độc tính alkaloid, thiếu thử nghiệm trên người và nguy cơ tụt đường huyết nguy hiểm khi kết hợp thuốc điều trị.
Cả bệnh lý suy giáp lẫn một số thuốc điều trị đều có thể đẩy nang tóc vào pha nghỉ ngơi sớm, gây rụng tóc hàng loạt sau 2 đến 4 tháng. Phân biệt đúng nguyên nhân qua mốc thời gian và xét nghiệm máu giúp người bệnh điều chỉnh phác đồ an toàn, phục hồi mái tóc mà không cần tự ý bỏ thuốc.
Chiết xuất quả và hoa cơm cháy thường được dùng để bồi bổ sức khỏe, nhưng việc lạm dụng liều cao hoặc chế biến sai cách dễ gây kích ứng tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy. Hiểu rõ ngưỡng an toàn và nguy cơ tương tác thuốc từ các nghiên cứu khoa học giúp bạn sử dụng thảo dược này hiệu quả.
Cả quả cơm cháy và vitamin C đều hỗ trợ tốt khi bị ốm nhưng theo cơ chế khác nhau. Vitamin C giúp chống oxy hóa và rút ngắn thời gian nhiễm trùng hô hấp, trong khi chiết xuất cơm cháy ngăn virus xâm nhập tế bào. Lựa chọn phụ thuộc vào việc bạn cần kháng virus trực tiếp hay hỗ trợ miễn dịch tổng thể.
Dừa cạn thường được trồng làm cảnh và truyền miệng dùng sắc uống trị bệnh. Tuy nhiên, nghiên cứu y khoa cảnh báo việc tự ý uống nước ép loài cây này có thể gây nhiễm độc gan cấp tính, vàng da ứ mật, loét dạ dày và tê bì chân tay do chứa hàng chục hợp chất alkaloid hoạt tính mạnh.
Trà xanh không gây hại cho xương mà chứa nhiều catechin giúp ức chế hủy cốt bào và giảm tiêu xương do viêm. Nguy cơ cản trở hấp thu canxi hay sắt chỉ xảy ra khi dùng trà quá đặc ngay trong bữa ăn do tannin liên kết với khoáng chất; uống cách bữa ăn 1-2 giờ sẽ giải quyết trọn vẹn vấn đề này.
Người mắc cường giáp nên tạm kiêng caffeine trong giai đoạn bệnh tiến triển nhằm tránh tác động cộng gộp kích thích hệ thần kinh giao cảm gây tăng nhịp tim và hồi hộp. Khi tuyến giáp được điều trị ổn định về mức bình giáp, người bệnh có thể sử dụng lại với lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ.
Người mắc bệnh tự miễn không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng từ quả cơm cháy (elderberry). Các hoạt chất trong dược liệu này có thể kích thích cytokine gây viêm, làm bùng phát đợt cấp của bệnh tự miễn và tương tác làm giảm hiệu lực của các thuốc ức chế miễn dịch.
Nhiều người lo ngại việc dùng quả cơm cháy để tăng đề kháng mùa dịch sẽ kích thích miễn dịch quá mức, dẫn đến "bão cytokine" nguy hiểm. Tuy nhiên, các phân tích y khoa khẳng định chưa có đủ bằng chứng cho tin đồn này, đồng thời chỉ ra thảo dược này giúp điều hòa phản ứng viêm khi dùng đúng thời điểm.
Nhiều người quen hãm trà hoa, rễ cúc tím với nước sôi để phòng cảm cúm, nhưng các dữ liệu khoa học cho thấy dung môi cồn mới kéo được tối đa hoạt chất kích thích miễn dịch. Giữa dạng cồn thuốc lỏng và viên nén chiết xuất, mỗi loại lại có tốc độ hấp thu riêng.
Bệnh cường giáp, điển hình là bệnh Basedow, hầu như không thể tự khỏi nếu không có can thiệp y tế. Việc trì hoãn điều trị hoặc tự ý ngưng thuốc khiến bệnh tiến triển mạn tính, làm tăng nguy cơ bùng phát cơn bão giáp đe dọa tính mạng với tỷ lệ tử vong cao.
