Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 397 trên 548
Uống viên canxi có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận nếu dùng sai cách hoặc uống lúc đói. Ngược lại, canxi tự nhiên từ thực phẩm giúp liên kết oxalat trong ruột, hỗ trợ đào thải chất cặn bã và làm giảm đáng kể nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat.
Cần núi là thảo dược thường được dùng làm gia vị và bài thuốc dân gian, nhưng lại nằm trong danh sách chống chỉ định đối với phụ nữ mang thai. Các nghiên cứu quốc tế cảnh báo nhóm thảo dược này có thể kích thích co thắt cơ tử cung và thúc đẩy kinh nguyệt, làm tăng nguy cơ dẫn đến kết cục thai kỳ bất lợi như sảy thai.
Nước chanh tươi chứa nồng độ citrate tự nhiên cao, giúp kiềm hóa nhẹ nước tiểu và ức chế quá trình kết tinh canxi oxalat – loại sỏi thận phổ biến nhất hiện nay. Đây là biện pháp hỗ trợ chế độ ăn uống tự nhiên, an toàn, đặc biệt phù hợp cho những người có tình trạng giảm nồng độ citrate trong nước tiểu.
Chế độ ăn thuần thực vật có thể hỗ trợ ngăn ngừa sỏi thận nhờ khả năng kiềm hóa nước tiểu từ rau củ tự nhiên. Tuy nhiên, nếu ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn hoặc nạp lượng lớn oxalate mà thiếu canxi đi kèm để trung hòa tại ruột, nguy cơ tạo sỏi canxi oxalat vẫn có thể gia tăng đáng kể.
Magiê hỗ trợ ngăn ngừa sỏi canxi oxalat nhờ cạnh tranh liên kết với oxalat trong đường tiêu hóa và ức chế tinh thể kết tinh tại thận. Tuy nhiên, magiê không phát huy hiệu quả khi nước tiểu cô đặc và dùng đơn độc thường không mang lại lợi ích vượt trội, đòi hỏi phải kết hợp uống đủ nước và dinh dưỡng cân bằng.
Thói quen nhịn tiểu kéo dài làm dòng nước tiểu bị ứ trệ, kéo dài thời gian lưu đọng các tinh thể khoáng chất trong hệ tiết niệu. Đây chính là điều kiện then chốt thúc đẩy các mầm tinh thể kết tụ, phát triển kích thước và biến thành sỏi thận nguy hiểm.
Nhiều người lo ngại chất kích thích trong cà phê sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng tăng axit uric máu. Tuy nhiên, các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy uống cà phê điều độ thực chất giúp tăng đào thải urate qua thận và giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh gout ở cả hai giới.
Các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn khẳng định uống cà phê mỗi ngày giúp giảm 10% đến hơn 30% nguy cơ mắc sỏi thận mới ở người bình thường. Tác dụng này đến từ cơ chế lợi tiểu, làm giảm độ bão hòa tinh thể khoáng chất của caffeine và các chất chống oxy hóa tự nhiên.
Cần núi thường được truyền tai giúp lợi tiểu nhẹ và giảm sưng chân mà không gây mất khoáng chất. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy phù nề liên quan mật thiết đến cơ chế giữ muối nước phức tạp của tim, gan, thận và phổi. Người bị phù chân cần hiểu rõ nguyên nhân trước khi tự ý dùng thảo dược.
Người mắc đồng thời bệnh gout và tiểu đường không nên kiêng đạm cực đoan rồi ăn bù cơm trắng, vì tinh bột tinh chế làm tăng kháng insulin và đẩy axit uric máu lên cao. Giải pháp an toàn là ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt có chỉ số đường huyết thấp theo chế độ ăn Địa Trung Hải hoặc DASH, kết hợp kiểm soát cân nặng.
Nước ép nam việt quất có thể hỗ trợ ức chế sỏi brushite nhờ làm giảm pH nước tiểu, nhưng lại làm tăng lượng canxi và oxalat bài tiết, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành sỏi canxi oxalat và sỏi axit uric. Người có tiền sử sỏi thận cần thận trọng khi sử dụng.
Chế độ ăn DASH giàu rau xanh, trái cây, sữa ít béo và hạn chế muối natri giúp kiềm hóa nước tiểu, tăng tiết citrate và giảm bão hòa canxi oxalate. Đây là giải pháp dinh dưỡng toàn diện hỗ trợ giảm đáng kể nguy cơ hình thành và tái phát sỏi thận.
Cần tây chứa hợp chất apigenin có khả năng đi qua hàng rào máu não và gắn vào thụ thể GABA, giúp làm dịu thần kinh và giảm lo âu tự nhiên. Tuy nhiên, thực phẩm này chỉ hỗ trợ thư giãn nhẹ trên thực nghiệm và không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ mạn tính ở người.
Các loại hạt dinh dưỡng, đặc biệt là hạnh nhân, chứa lượng oxalat cao có thể làm tăng oxalat niệu và thúc đẩy tái phát sỏi canxi oxalat. Người từng bị sỏi thận cần thận trọng về khẩu phần, bổ sung đủ canxi trong bữa ăn để ngăn hấp thu oxalat, và nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Để ngăn ngừa biến chứng sỏi thận do axit uric, bệnh nhân gút cần kết hợp uống đủ lượng nước dồi dào, điều chỉnh chế độ ăn giảm các yếu tố thúc đẩy hội chứng chuyển hóa và kiềm hóa nước tiểu để duy trì độ pH tối ưu trong khoảng 6,0 đến 6,5, giúp axit uric dễ hòa tan và tránh kết tinh thành sỏi.
Người đang dùng thuốc huyết áp hoặc thuốc chống đông máu không nên tự ý uống nước ép cần tây đậm đặc hay dùng chiết xuất liều cao. Hoạt chất trong cần tây có thể làm tăng nồng độ thuốc hạ áp trong máu, gây tụt huyết áp quá mức và làm tăng nguy cơ xuất huyết do đặc tính chống đông tự nhiên.
Hạt chuối hột rừng chưa được khoa học chứng minh có khả năng làm tan sỏi thận ở người. Các nghiên cứu hiện tại mới ghi nhận khả năng ức chế kết tinh khoáng chất của thân giả chuối trong ống nghiệm cùng tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ mô thận của hạt trên mô hình động vật.
Nhiều người sau phẫu thuật cắt dạ dày giảm béo bất ngờ đối mặt với những cơn đau quặn thận do sỏi canxi oxalate hình thành âm thầm. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ hội chứng kém hấp thu chất béo ở ruột non, vô tình giải phóng một lượng lớn oxalate tự do để cơ thể hấp thu ồ ạt vào máu rồi đào thải qua thận.
Giấm táo hoàn toàn không có khả năng làm tan những viên sỏi thận đã hình thành. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học xác nhận axit axetic trong giấm giúp tăng bài tiết citrat và giảm canxi qua nước tiểu, từ đó hỗ trợ ngăn ngừa hình thành và tái phát sỏi canxi oxalat hiệu quả.
Nước ép cần tây thường được ca tụng là "thần dược" thải độc và thanh lọc gan cấp tốc. Tuy nhiên, dưới góc độ y học thực chứng, cơ thể tự đào thải độc tố qua gan và thận; cần tây chỉ chứa các chất chống oxy hóa hỗ trợ bảo vệ tế bào, hoàn toàn không có khả năng "rửa sạch" gan như lời đồn đại.
