Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 72 trên 242
Nấm hầu não chứa các hoạt chất tự nhiên có khả năng làm giảm đường huyết và ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột. Khi dùng chung với thuốc điều trị đái tháo đường, tác động cộng dồn có thể khiến đường huyết hạ thấp quá mức, đòi hỏi người bệnh phải theo dõi chỉ số cẩn thận và hỏi ý kiến bác sĩ.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy chiết xuất vỏ hậu phác (khi phối hợp cùng hoàng bá) có thể hỗ trợ giảm lo âu tạm thời và hạ nồng độ cortisol ở người chịu căng thẳng vừa phải. Tuy nhiên, hiệu quả này đến từ dạng chiết xuất tiêu chuẩn hóa, không đồng nghĩa việc tự uống trà thô sẽ mang lại tác dụng điều trị tương đương.
Dầu hắc mai biển giàu omega-7 được chứng minh giúp giảm tăng áp suất thẩm thấu màng nước mắt và cải thiện niêm mạc âm đạo trong các thử nghiệm 3 tháng. Tuy nhiên, quy mô nghiên cứu còn hạn chế nên đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều lời đồn cho rằng rễ hải châu có thể hạ sốt nhanh, nhưng khoa học hiện chưa có bằng chứng nào chứng minh hiệu quả này trên người. Dữ liệu hạ sốt qua ức chế prostaglandin thực tế chỉ ghi nhận trên động vật với thảo dược khác, người dân không nên tự ý dùng rễ cây điều trị sốt.
Hắc sâm Hàn Quốc được quảng cáo rầm rộ như thần dược trị bách bệnh, chữa ung thư và ngừa đột quỵ. Thực tế, y học ghi nhận hắc sâm chỉ là thực phẩm hỗ trợ chống oxy hóa và bồi bổ thể lực, hoàn toàn không có khả năng thay thế thuốc chữa bệnh hay điều trị các tổn thương ác tính.
Hải phong đằng là vị thuốc cổ truyền dùng phổ biến trong điều trị phong thấp và đau mỏi khớp. Tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc dùng bài thuốc sắc kéo dài có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày do ức chế enzym bảo vệ, đòi hỏi người bệnh phải dùng đúng liều lượng chỉ định.
Nghiên cứu tiền lâm sàng mới chỉ ra hoạt chất polysaccharide trong hải kim sa có khả năng ức chế tinh thể canxi oxalat và bảo vệ tế bào thận. Tuy nhiên, thảo dược này chưa có thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị sỏi y khoa.
Dầu hắc mai biển được quảng bá rầm rộ với công dụng hạ mỡ máu và ổn định huyết áp nhanh chóng. Tuy nhiên, các tổng quan khoa học cho thấy tác động cải thiện chỉ ở mức khiêm tốn, phần lớn dữ liệu tích cực mới ghi nhận trên động vật và không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch chuẩn mực.
Cây hải sơn tùng gần đây được truyền miệng về công dụng sát khuẩn răng miệng, nhưng hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người xác nhận điều này. Các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và ức chế tế bào trong phòng nghiệm, người dân không nên tự ý dùng vỏ cây để chữa bệnh.
Nấm hầu não giàu hoạt chất sinh học giúp giảm viêm thần kinh và cải thiện tâm trạng nhẹ trong các can thiệp ngắn hạn. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng về điều trị mất ngủ và rối loạn lo âu vẫn còn hạn chế, chưa thể thay thế các phác đồ y khoa chính thống.
Hậu phác là vị thuốc dân gian nổi tiếng trị đầy trướng bụng, khó tiêu. Nghiên cứu dược lý hiện đại chứng minh các hoạt chất trong hậu phác giúp điều hòa nhu động ruột và bảo vệ dạ dày trên động vật, song hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng đầy đủ xác nhận hiệu quả này trên người.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy saponin trong hải sâm có hoạt tính sinh học đa dạng như kìm hãm khối u và điều hòa tế bào, nhưng hiện vẫn chưa đủ bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả tăng cường miễn dịch trực tiếp trên người.
Honokiol từ vỏ cây hậu phác được chứng minh có khả năng gắn vào thụ thể GABA-A để thúc đẩy giấc ngủ NREM trong các nghiên cứu trên động vật và tế bào. Tuy nhiên, hoạt chất này có độ hấp thu đường uống rất thấp và hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người để chứng minh hiệu quả điều trị mất ngủ.
Hải sơn tùng không có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư ở người. Mọi bằng chứng khoa học hiện nay về loài cây này mới dừng ở mức nghiên cứu chống oxy hóa và ức chế tạo sắc tố da trong phòng thí nghiệm, chưa từng được chứng minh hiệu quả điều trị lâm sàng.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất neolignan trong hải phong đằng có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh và giảm quá trình chết tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người bị tổn thương não do thiếu máu cục bộ hiện vẫn chưa có, do đó người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Hải phong đằng chứa các hoạt chất có tiềm năng kháng viêm trong nghiên cứu tế bào và động vật, nhưng hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị viêm khớp. Tự ý bỏ phác đồ chuẩn để dùng thảo mộc làm tăng nguy cơ biến dạng khớp vĩnh viễn và tàn phế.
Nghiên cứu trên động vật ghi nhận chiết xuất lá hương nhu trắng có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết và chống oxy hóa. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người xác thực tác dụng này; người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị để dùng thảo mộc thay thế.
Hải phong đằng chứa hoạt chất kadsurenone có khả năng ức chế cạnh tranh thụ thể PAF trên tế bào và mô hình động vật, mở ra tiềm năng giảm phản ứng viêm và co thắt đường thở. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; bệnh nhân hen suyễn không được tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Hạ khô thảo từ lâu được dân gian dùng để làm tan u bướu vùng cổ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận tiềm năng hỗ trợ điều trị khi kết hợp thuốc tây y hoặc trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa đủ độ tin cậy để tự ý thay thế phác đồ y khoa chuẩn hóa.
Ăn hạt bí ngô buổi tối hỗ trợ giấc ngủ nhờ chứa lượng tryptophan dồi dào – tiền chất tổng hợp melatonin điều hòa nhịp sinh học. Tuy nhiên, quan niệm ăn hạt bí giúp ngủ ngon ngay là chưa chính xác, bởi tryptophan cần kết hợp cùng carbohydrate để vượt qua hàng rào máu não hiệu quả.
