2657 bài viết
Ngọc vạn vàng (Dendrobium chrysotoxum) là loài thảo dược thuộc chi Thạch hộc thường được dùng pha trà hoặc bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, các nhóm đối tượng như người tụt huyết áp, phụ nữ mang thai, người chuẩn bị phẫu thuật và người có cơ địa tỳ vị hư hàn tuyệt đối không nên tự ý dùng để tránh rủi ro sức khỏe.
Ngọc vạn vàng và thạch hộc thiết bì cùng thuộc chi Thạch hộc nhưng khác nhau rõ rệt về tỷ lệ liên kết đường đa polysaccharide, cấu trúc thành phần hoạt chất và mức độ bằng chứng khoa học. Trong khi thạch hộc thiết bì được nghiên cứu sâu rộng về cơ chế sinh học, ngọc vạn vàng hiện chủ yếu dừng ở dữ liệu định danh hóa học.
Rễ ngấy tía tuy được ghi nhận có độc tính thấp trên động vật nhưng lại sở hữu các hoạt tính sinh học tác động mạnh đến tuần hoàn và đông máu. Phụ nữ có thai, người tỳ vị hư hàn và đối tượng đang dùng thuốc tây chuyển hóa qua gan cần hết sức thận trọng trước khi sắc uống loại thảo dược này.
Bột ngọc trai được biết đến với tiềm năng chống oxy hóa, nhưng chưa có dữ liệu khoa học nào xác nhận độ an toàn khi uống đối với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người sỏi thận và người tỳ vị hư hàn. Thử nghiệm lâm sàng hiện mới chỉ ghi nhận trên người khỏe mạnh ngắn ngày, do đó các nhóm nhạy cảm không nên tự ý dùng.
Ngọc nữ lá chân vịt (chi *Clerodendrum*) thường được truyền tai trong dân gian, nhưng thiếu dữ liệu an toàn trên người. Bốn nhóm gồm phụ nữ mang thai, mẹ cho con bú, trẻ nhỏ và người có bệnh nền cần tuyệt đối thận trọng, không tự ý sử dụng vì nguy cơ độc tính tiềm ẩn.
Quả ngấy lá hồng hoàn toàn ăn được, không chứa độc tố tự nhiên và rất giàu dinh dưỡng với hàm lượng chất xơ, protein thực vật cùng các chất chống oxy hóa anthocyanin dồi dào. Rủi ro ngộ độc chủ yếu đến từ việc hái nhầm quả lạ có độc hoặc quả dại bị nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật.
Ngấy hương là dược liệu dân gian quen thuộc nhưng không an toàn tuyệt đối cho tất cả mọi người. Phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp và người rối loạn tiêu hóa cần thận trọng, tránh dùng liều cao do chứa nhiều hoạt chất sinh học và hiện chưa có thử nghiệm an toàn trên người.
Phụ nữ mang thai không nên uống ngọc nữ biển do dược liệu này hoàn toàn thiếu nghiên cứu lâm sàng về độ an toàn trên thai kỳ. Các hợp chất glucoside tự nhiên trong cây có thể tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung, gây hại cho phôi thai và đe dọa sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi.
Ngải đắng, ngải cứu và thanh hao đều thuộc chi *Artemisia* nhưng khác biệt hoàn toàn về độc tính và hoạt chất. Ngải đắng chứa lượng lớn beta-thujone có nguy cơ gây độc thần kinh, trong khi ngải cứu giàu polyphenol chống oxy hóa và thanh hao chứa artemisinin, do đó tuyệt đối không nên dùng lẫn lộn.
Nhiều người tin ngẩu pín giúp tăng cường sinh lực, nhưng đây lại là món ăn giàu năng lượng và purin. Tiêu thụ nhiều purin làm tăng nồng độ axit uric máu, gia tăng gánh nặng tim mạch và chuyển hóa. Bệnh nhân gút, mỡ máu cao, xơ vữa động mạch và suy thận tuyệt đối nên tránh xa món này.
Ngải thơm Pháp và ngải thơm Nga thuộc cùng chi thực vật nhưng khác biệt rõ rệt về hương vị và ứng dụng. Giống Pháp giàu estragole với vị hồi nồng nàn, chuyên dùng trong ẩm thực cao cấp, trong khi giống Nga sinh trưởng khỏe, mùi hương nhạt hơn và thường được nghiên cứu cho mục đích y học.
Acanthoic acid là một hợp chất diterpene tự nhiên phân lập từ cây ngũ gia bì, nổi bật với tiềm năng kháng viêm thông qua can thiệp các con đường tín hiệu tế bào. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng và mô hình thực nghiệm, người dùng cần thận trọng khi ứng dụng.