612 bài viết
Quả và rễ dứa dại có thành phần hóa học khác nhau; khoa học hiện chứng minh quả dứa dại giàu flavonoid, polyphenol, vitamin và có hoạt tính sinh học rõ rệt, trong khi dữ liệu về hàm lượng hoạt chất cũng như độ an toàn của rễ còn rất hạn chế, người dùng không nên tự ý sử dụng thay thế lẫn nhau.
Dầu lai có củ (Jatropha podagrica) và dầu mè đỏ (Jatropha gossypiifolia) cùng thuộc chi Dầu mè nhưng khác nhau về đặc điểm di truyền, hình thái và hoạt tính sinh học. Dù chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên, cả hai loài đều tiềm ẩn độc tính sinh học cao, tuyệt đối không được tự ý sử dụng.
Chiết xuất dương xỉ (*Polypodium leucotomos*) được chứng minh an toàn và mang lại hiệu quả bảo vệ da tối ưu ở dải liều 240 mg đến 480 mg mỗi ngày. Hoạt chất này giúp giảm phản ứng cháy nắng và hỗ trợ điều trị nám da, nhưng người dùng vẫn cần kết hợp bôi kem chống nắng đầy đủ.
Các dẫn xuất chalcone và flavonoid từ dướng nhỏ bước đầu cho thấy khả năng ức chế men tổng hợp acid uric trong ống nghiệm và trên chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người bệnh gút hiện vẫn chưa có, do đó người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị.
Củ dưa leo dại được dân gian truyền tai nhau về công dụng chữa đau dạ dày, nhưng khoa học thực nghiệm chỉ ghi nhận dịch chiết củ có hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm nhẹ và có độc tính ở mức vừa phải trên động vật, hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh khả năng kháng tiết acid hay chữa viêm loét ở người.
Nước sắc từ rễ dó hẹp khô được nhiều người sử dụng nhờ đặc tính chống oxy hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, việc đun sắc dược liệu gỗ cứng đòi hỏi kiểm soát kỹ nhiệt độ đun sôi từ 15 đến 30 phút, lọc sạch cặn thô và kiên quyết loại bỏ thảo mộc mốc để tránh gây ngộ độc đường tiêu hóa.
Nhiều người có thói quen uống dây thìa canh hằng ngày để ổn định đường huyết nhưng băn khoăn về nguy cơ tổn thương gan khi dùng kéo dài. Dù các thử nghiệm ghi nhận độ an toàn tương đối tốt, y văn thế giới đã ghi nhận ca tổn thương gan cấp tính do thảo dược này. Người bệnh nên kiểm tra men gan trước khi dùng và định kỳ sau 1 đến 3 tháng.
Dây thần thông và dây cóc là hai loài thảo dược thuộc chi *Tinospora* rất dễ bị nhầm lẫn do hình thái tương đồng. Dây cóc chứa hoạt chất furano-diterpenoid có nguy cơ gây độc trực tiếp cho gan, trong khi dây thần thông dù có tiềm năng bảo vệ gan nhưng vẫn có thể kích hoạt tổn thương gan đặc ứng ở người mẫn cảm.
Dù dây toàn (*Solanum lyratum*) chứa nhiều hợp chất alkaloid steroid có tiềm năng chống viêm và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm, độc tính solanine tự nhiên trong thảo dược họ Cà này có thể gây rối loạn tiêu hóa và biến đổi chức năng cơ thể nếu tự ý sử dụng kéo dài hay dùng sai liều.
Cao thường xuân và thuốc giảm ho hóa dược trung ương khác nhau cơ bản về cơ chế: một bên hỗ trợ long đờm và làm dịu đường thở, một bên ức chế trực tiếp phản xạ ho ở não bộ. Nghiên cứu cho thấy chiết xuất thường xuân mang lại hiệu quả tương đương hoạt chất hóa dược trong việc cải thiện viêm phế quản.
Dầu hạt dây săng máu được truyền tụng với công dụng bổ não, hỗ trợ giảm lo âu và bảo vệ dạ dày. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cảnh báo việc sử dụng quá liều dược liệu đậm đặc này có thể dẫn đến kích ứng tiêu hóa, nôn mửa, suy giảm khả năng sinh sản và tổn thương gan tạm thời.
Các hoạt chất chiết xuất từ dây quai bị đã ghi nhận khả năng hạ thân nhiệt trên mô hình chuột thí nghiệm, nhưng thảo dược này chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người. Việc tự ý dùng dây quai bị chữa sốt virus tiềm ẩn nhiều rủi ro và làm lỡ thời gian điều trị y khoa chuẩn.