1580 bài viết
Chế độ ăn MIND kết hợp giữa Địa Trung Hải và DASH đã được chứng minh qua hình ảnh MRI giúp bảo tồn thể tích chất xám, hỗ trợ duy trì chất trắng và giảm thiểu tổn thương vi mạch máu não. Việc duy trì lối sống lành mạnh này đóng vai trò quan trọng trong việc làm chậm quá trình thoái hóa não bộ khi lớn tuổi.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định ăn low-carb cải thiện được gan nhiễm mỡ không cồn. Kỹ thuật chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy men gan ALT không phản ánh đúng lượng mỡ hay độ xơ hóa gan, do đó người bệnh không nên tự ý ăn kiêng mà cần thăm khám y khoa.
Chế độ ăn low-FODMAP được các nghiên cứu lâm sàng chứng minh giúp giảm rõ rệt triệu chứng đầy hơi, đau bụng và rối loạn đại tiện ở người mắc hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, chế độ này cần được áp dụng đúng giai đoạn và có kiểm soát để tránh thiếu hụt dinh dưỡng.
Chế độ ăn Paleo giúp giảm cân và cải thiện các chỉ số chuyển hóa nhanh chóng nhờ cắt bỏ thực phẩm chế biến sẵn. Tuy nhiên, việc kiêng hoàn toàn sữa khiến khẩu phần ăn thiếu hụt canxi nghiêm trọng, tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe xương nếu không được bù đắp đúng cách.
Chế độ ăn AIP được nhiều người kỳ vọng giúp đẩy lùi bệnh tự miễn, nhưng bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các nghiên cứu sơ bộ, cỡ mẫu nhỏ trên bệnh viêm ruột. Dù giúp cải thiện triệu chứng và chất lượng sống bước đầu, AIP vẫn tiềm ẩn rủi ro thiếu chất, tắc ruột và chưa thể thay thế điều trị y khoa chuẩn.
Chế độ ăn keto được nhiều người kỳ vọng có thể "bỏ đói" tế bào ung thư dựa trên hiệu ứng Warburg. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện nay cho thấy keto chỉ đóng vai trò hỗ trợ điều trị bổ trợ, không thể thay thế phác đồ chuẩn và hiệu quả phụ thuộc chặt chẽ vào từng dòng tế bào ác tính.
Chế độ ăn keto làm tăng nguy cơ toan hóa mạn tính, giảm hấp thu canxi và kích thích tiêu xương trong điều trị dài hạn. Dù dữ liệu giảm cân ngắn hạn ở người lớn chưa cho thấy giảm mật độ xương rõ rệt, rủi ro tăng canxi niệu và sỏi thận vẫn cần được theo dõi y tế chặt chẽ.
Tuân thủ chế độ ăn MIND ở mức độ trung bình vẫn mang lại lợi ích đo lường được cho não bộ, giúp cải thiện nhận thức tổng thể tương đương trẻ hơn khoảng 1 tuổi. Dù nhóm tuân thủ nghiêm ngặt đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất, việc áp dụng từng phần vẫn vượt trội hơn thói quen ăn uống kém lành mạnh.
Nhịn ăn 16:8 thường được quảng bá giúp kích hoạt tự thực bào (autophagy) để dọn dẹp tế bào cũ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học mạnh mẽ hiện chỉ ghi nhận trên động vật, trong khi dữ liệu thực tế trên người cho thấy phản ứng tự thực bào phức tạp hơn nhiều và chưa đủ cơ sở chứng minh hiệu quả này.
Nam việt quất chứa hoạt chất proanthocyanidin loại A giúp ngăn vi khuẩn bám vào niêm mạc niệu đạo, hỗ trợ giảm nguy cơ vi khuẩn ngược dòng lên đài bể thận. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chủ yếu hiệu quả ở phụ nữ tái phát bệnh, không thay thế được thuốc kháng sinh và việt quất thông thường chưa có bằng chứng rõ ràng.
Nhiều người có thói quen uống dầu cá Omega-3 để cải thiện tình trạng cộm rát mắt, nhưng thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên lớn nhất hiện nay (thử nghiệm DREAM) đã chứng minh viên uống Omega-3 liều cao không mang lại hiệu quả vượt trội hơn so với giả dược dầu ô liu trong điều trị khô mắt.
Nhiều người tin rằng uống vitamin C liều cao sẽ giúp phòng ngừa cảm cúm, nhưng các nghiên cứu khoa học quy mô lớn cho thấy vi chất này không giúp người bình thường tránh mắc bệnh. Tác dụng phòng bệnh chỉ được ghi nhận rõ rệt ở nhóm vận động viên cường độ cao hoặc người làm việc trong môi trường giá rét khắc nghiệt.