1299 bài viết
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy việt quất giúp cải thiện chức năng nội mô và tăng tính linh hoạt của thành mạch rõ rệt. Tuy nhiên, tác dụng hạ huyết áp chỉ ở mức khiêm tốn từ 2-4 mmHg, đóng vai trò hỗ trợ lối sống chứ không thể thay thế thuốc điều trị y khoa.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh uy linh tiên giúp hạ axit uric ở người bệnh gút. Các dữ liệu y học hiện nay mới dừng ở mức tiền lâm sàng trên một số hợp chất và thảo dược khác nhằm ức chế enzym xanthine oxidase, người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc điều trị.
Dịch chiết vỏ cây *Voacanga africana* chứa các alkaloid tác động mạnh lên hệ tim mạch và thần kinh. Các bằng chứng dược lý ghi nhận hoạt chất voacangine có khả năng ức chế kênh hERG, làm tăng nguy cơ kéo dài khoảng QT gây loạn nhịp tim nguy hiểm và tương tác bất lợi trên người có bệnh lý tim mạch nền.
Tỳ giải (chi *Dioscorea*) thường được truyền tai như vị thuốc giúp hạ mỡ máu và ngừa xơ vữa mạch. Dù vậy, dữ liệu khoa học thực tế hiện nay chỉ dừng lại ở các thử nghiệm trên thỏ và chuột lang; chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận tác dụng điều trị mỡ máu của thảo dược này.
Tục đoạn và đỗ trọng là cặp thảo dược bổ can thận quen thuộc, nhưng sở hữu cơ chế khác biệt: tục đoạn thể hiện hoạt tính giống progesterone và kích hoạt tế bào tạo xương, trong khi đỗ trọng kháng progesterone, tập trung tăng mật độ khoáng và tái tạo vi cấu trúc bè xương.
Valerian (cây nữ lang) thường được truyền tai như giải pháp tự nhiên giúp xoa dịu căng thẳng thần kinh và cải thiện giấc ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa hiện nay cho thấy hiệu quả giảm lo âu của dược liệu này vẫn còn hạn chế, chưa đủ độ tin cậy khoa học để thay thế cho các phác đồ điều trị chuẩn.
Tử hà sa (nhau thai người) thường được truyền tai như vị thuốc bổ, nhưng việc tự chế biến tiềm ẩn hiểm họa nhiễm trùng máu nghiêm trọng. Các bằng chứng y khoa cho thấy nhau thai có thể chứa nhiều vi khuẩn nguy hiểm như liên cầu khuẩn nhóm B, có thể dẫn đến viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết.
Uy linh tiên tươi chứa ranunculin, khi dập nát sẽ giải phóng protoanemonin và chuyển hóa thành anemonin gây bỏng rát, kích ứng niêm mạc tiêu hóa nghiêm trọng. Do hợp chất kích ứng này kém bền nhiệt, việc phơi sấy và nấu chín kỹ là bắt buộc để phân hủy độc tính, giúp dược liệu an toàn hơn khi dùng.
Tần giao chứa hoạt chất secoiridoid glycoside được chứng minh có khả năng bảo vệ gan và giảm men gan trên mô hình động vật. Tuy nhiên, hiện chưa có dữ liệu thử nghiệm lâm sàng xác lập liều dùng an toàn ở người, do đó người dân tuyệt đối không tự ý dùng liều cao để hạ men gan nhằm tránh nguy cơ ngộ độc.
Nhiều lời đồn cho rằng tần giao hạ huyết áp nhanh chóng, có thể thay thuốc tây. Nghiên cứu thực nghiệm xác nhận chiết xuất dược liệu làm giãn mạch trên động vật qua cơ chế ức chế canxi, song chưa có bằng chứng lâm sàng trên người; người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ phác đồ điều trị tim mạch.
Tế tân chứa các dẫn xuất của axit aristolochic – nhóm độc chất có khả năng làm tổn thương thận và gây xơ hóa kẽ thận không thể hồi phục. Dù hàm lượng độc tố chính trong rễ tế tân thấp hơn nhiều so với các thảo dược cùng họ, người dùng cần nắm vững cách chọn phần rễ, loại bỏ phần ngọn và kiểm soát thời gian sử dụng để bảo vệ sức khỏe.
Chiết xuất vỏ cây tếch được y học cổ truyền sử dụng và ghi nhận khả năng hạ đường huyết rõ rệt trong các thử nghiệm trên chuột. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh tính an toàn và hiệu quả trên người bệnh đái tháo đường.