16835 bài viết
Lá dong và lá chuối là hai loại lá gói thực phẩm truyền thống quen thuộc, nhưng khoa học hiện chưa có dữ liệu trực tiếp so sánh sự khác biệt về độ bền nhiệt hay lượng vi chất ngấm vào thức ăn giữa hai loại lá này. Lợi ích lớn nhất của chúng nằm ở khả năng giữ ẩm, tạo mùi thơm tự nhiên và hỗ trợ làm chín đồng đều cấu trúc tinh bột.
Uống nước lá diễn không thể thay thế thuốc hạ huyết áp vì chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả điều trị bệnh. Dù các chiết xuất thảo mộc thực nghiệm trên chuột và chó ghi nhận khả năng lợi tiểu và hỗ trợ mạch máu, việc tự ý dùng nước lá có thể gây nguy cơ rối loạn điện giải.
Nhai lá khát làm huyết áp và nhịp tim tăng vọt do hoạt chất cathinone gây co thắt mạch máu ngoại vi. Bằng chứng y học cho thấy loại lá này làm tăng tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp mạn tính, đồng thời làm tăng rõ rệt nguy cơ biến cố mạch vành và nhồi máu cơ tim nguy hiểm.
Cây lành ngạnh chứa nhiều hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa mạnh trong ống nghiệm, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng bảo vệ gan. Người bệnh không nên tự ý dùng nước lá này thay thế thuốc điều trị.
Chiết xuất polysaccharide từ lá diễn cho thấy tác dụng giảm viêm, hạ men gan và hạn chế xơ hóa trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Lá lành ngạnh nam chứa nhiều xanthone và hoạt chất sinh học mạnh nhưng chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bị hạ huyết áp, viêm loét dạ dày, suy thận cùng phụ nữ mang thai cần hết sức thận trọng, tránh tự ý đun nước uống hàng ngày thay nước lọc để phòng ngừa kích ứng và tác dụng phụ bất lợi.
Nhiều lời đồn cho rằng chiết xuất lá dong giúp hạ đường huyết nhờ ức chế enzyme tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về cơ chế này chủ yếu dừng lại ở các nghiên cứu tiền lâm sàng trên nhiều loại thực vật, hoàn toàn chưa có đủ thử nghiệm trên người để khẳng định tác dụng của lá dong.
Nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất forsythoside A từ cây liên kiều có khả năng cản trở virus cúm A nảy chồi và giảm viêm phổi thông qua con đường tín hiệu TLR7 và RLRs trên chuột. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được thử nghiệm lâm sàng trên người, không thể thay thế phác đồ điều trị cúm chuẩn.
Nhiều người tin rằng sắc xanh từ lá dong ngấm vào bánh chưng mang theo lượng lớn polyphenol và flavonoid chống oxy hóa. Tuy nhiên, khoa học hiện chưa có nghiên cứu trực tiếp chứng minh các chất này truyền vào gạo nếp và giữ được hoạt tính sau hàng chục giờ luộc.
Uống nước lá khôi thay trà mỗi ngày là thói quen sai lầm và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Do chứa các hợp chất hoạt tính sinh học mạnh, việc lạm dụng lá khôi liều cao liên tục có thể gây ức chế tiêu hóa, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, sụt cân và suy nhược cơ thể kéo dài.
Rửa lá dong gói bánh chưng tưởng chừng đơn giản nhưng nếu làm sai cách có thể giữ lại nấm mốc và tàn dư thuốc bảo vệ thực vật. Áp dụng 3 lưu ý khoa học gồm rửa cơ học dưới vòi nước chảy, ngâm dung dịch muối loãng tự nhiên và chần nhiệt đúng cách sẽ giúp bề mặt lá sạch bóng, an toàn tuyệt đối cho món bánh ngày Tết.
Nước sắc lá dong giã rượu là mẹo dân gian quen thuộc, nhưng bằng chứng y học hiện nay cho thấy thảo dược này chưa có dữ liệu thực nghiệm về khả năng chuyển hóa cồn. Lợi ích thực tế của nước lá dong chủ yếu nằm ở việc hỗ trợ bù nước, làm dịu cảm giác háo khát và mệt mỏi sau khi uống rượu bia.