16853 bài viết
Các hợp chất naphthoquinone trong chi cây mun (*Diospyros*) thể hiện khả năng tiêu diệt tế bào ung thư và kháng khuẩn mạnh trong ống nghiệm nhưng đồng thời mang độc tính tế bào rất cao. Việc tự ý sắc uống vỏ hoặc rễ cây mun theo lời đồn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, không có tác dụng chữa bệnh trên cơ thể sống.
Gừng gió chứa hoạt chất zerumbone có đặc tính kháng viêm, giảm đau trong các mô hình thí nghiệm thoái hóa khớp và đau thần kinh. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện tại mới dừng ở mức tiền lâm sàng trên động vật và tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người; gừng gió không thể thay thế thuốc kê đơn.
Nhiều người đi rừng băn khoăn về mức độ độc tính giữa han tía và han trắng. Hiện chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp độc tính tiếp xúc da của hai loại này; các bằng chứng khoa học cho thấy các loài chi han có biến dị hình thái phức tạp và rất dễ nhầm lẫn.
Nhiều người truyền tai nhau thảo dược Hawthorn (chi Sơn tra) giúp hạ huyết áp nhanh chóng, nhưng đây là hiểu lầm nguy hiểm. Các bằng chứng khoa học khẳng định Hawthorn chỉ có tác dụng hỗ trợ hạ áp từ từ sau nhiều tuần đến nhiều tháng sử dụng liên tục, hoàn toàn không thể thay thế thuốc cấp cứu trong cơn tăng huyết áp đột ngột.
Thạch lá găng từ lâu được ưa chuộng nhờ vị thanh mát và lời truyền miệng giúp giải nhiệt, giải độc gan. Dưới góc độ khoa học, chất nhầy tạo đông tự nhiên của lá chứa nhiều pectin thực vật tốt cho tiêu hóa, nhưng bằng chứng lâm sàng về khả năng giải độc trực tiếp trên người hiện vẫn còn rất hạn chế.
Han tía từ lâu được dân gian truyền miệng có công dụng chữa đau nhức xương khớp hiệu quả. Dù các nghiên cứu phòng thí nghiệm bước đầu ghi nhận chiết xuất từ chi thảo dược này có hoạt tính kháng viêm và giảm đau, hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào được thực hiện trên người để chứng minh công dụng chữa bệnh thực tế.
Chiết xuất gừng đường uống và bôi ngoài da cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm đau thoái hóa khớp gối ở mức độ nhẹ đến trung bình qua các thử nghiệm lâm sàng. Dù vậy, bằng chứng tổng thể hiện còn nhiều ý kiến trái chiều, hiệu quả chỉ ở mức khiêm tốn và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy bột gừng có khả năng giảm đau bụng kinh nguyên phát rõ rệt so với giả dược. Đáng chú ý, các phân tích tổng hợp ghi nhận gừng mang lại hiệu quả xoa dịu mức độ đau tương đương nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID), mở ra giải pháp hỗ trợ tự nhiên lành tính cho phụ nữ.
Nhựa gừa thường được truyền tai dùng bôi mụn nhọt, vết trầy xước nhờ đặc tính săn se. Tuy nhiên, các nghiên cứu miễn dịch học cho thấy nhựa mủ tươi chứa dị nguyên protein gây kích ứng mô, viêm da tiếp xúc dị ứng và phản ứng chéo nguy hiểm với người mẫn cảm cao su.
Cây gừa chứa nhiều flavonoid và triterpenoid quý như ficuflavoside hay axit plectranthoic với hoạt tính chống oxy hóa và ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm. Tuy nhiên, dữ liệu hiện tại mới dừng ở mức tế bào và chuột bạch, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa bệnh trên người.
Gừng dại chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh an toàn cho thai phụ, dù các hợp chất họ Gừng cho thấy tiềm năng bảo vệ cơ quan ở động vật. Do nguy cơ kích thích co thắt tử cung khi dùng dạng đậm đặc, thai phụ không nên tự ý sử dụng.
Găng trắng là vị thuốc dân gian quen thuộc thường truyền tai nhau trị đau lưng, mỏi gối và viêm khớp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các thử nghiệm tiền lâm sàng trên chuột nhằm ghi nhận đặc tính giảm đau ngoại biên, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn trên người.