16865 bài viết
Chiết xuất lá thường xuân chứa các saponin như hederacoside C và alpha-hederin thường được biết đến với tác dụng hỗ trợ hô hấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu sinh học cho thấy alpha-hederin thực tế kích thích co thắt cơ trơn dạ dày qua cơ chế không phụ thuộc cholinergic, chứ chưa có bằng chứng xác nhận việc kích thích thụ thể beta-2 làm loãng đờm.
Cây dó hẹp chứa nhiều hoạt chất sinh học tiềm năng như triterpenoid và phenolic, có khả năng kháng viêm và giảm tổn thương gan trên mô hình tế bào và động vật gặm nhấm. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo dùng dây đồng tiền đắp trị viêm da, ngứa ngáy. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả này; các bằng chứng kháng viêm, kháng khuẩn hiện mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và tế bào.
Tắm lá dã quỳ là mẹo dân gian phổ biến giúp giảm ngứa ngoài da. Thực nghiệm cho thấy dịch chiết dã quỳ có khả năng kháng tụ cầu khuẩn và ức chế phản ứng viêm, song không có tác dụng tiêu diệt ký sinh trùng cái ghẻ. Việc tự ý tắm nước lá có thể gây kích ứng và làm chậm trễ điều trị y khoa.
Dù dây nôi (*Cissus adnata*) thể hiện một số hoạt tính giảm đau, kháng khuẩn trên động vật thí nghiệm, hiện hoàn toàn chưa có dữ liệu nghiên cứu về độc tính sinh sản của cây này. Phụ nữ mang thai và đang cho con bú được khuyến cáo tuyệt đối tránh dùng để ngăn ngừa nguy cơ tổn hại thai nhi.
Chiết xuất từ chi Clematis (dây ông lão) thể hiện hoạt tính giảm đau, kháng viêm và giảm tổn thương sụn trên mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện vẫn chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao trên người để khẳng định hiệu quả điều trị đau xương khớp an toàn.
Dây tơ mành (Hiptage benghalensis) là dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền châu Á. Các phân tích phòng thí nghiệm bước đầu ghi nhận loài cây này chứa lượng lớn axit ricinoleic trong hạt và chiết xuất vỏ rễ thể hiện hoạt tính sinh học rõ rệt, mở ra tiềm năng nghiên cứu dược liệu sâu rộng.
Dã chi ma trắng chứa nhiều hoạt chất có khả năng kháng khuẩn, kháng viêm trong các thử nghiệm tế bào và ống nghiệm. Tuy nhiên, y học hiện đại vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người chứng minh loài cây này trị khỏi viêm phụ khoa; chị em không nên tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Tự ý hái lá dây đồng tiền giã nát đắp lên mụn nhọt là mẹo dân gian nguy hiểm. Các nghiên cứu cảnh báo việc đắp thảo dược thô chưa qua vô trùng rất dễ gây bội nhiễm vi sinh vật và kích ứng viêm da tiếp xúc tương tự như bỏng hóa chất, làm tổn thương mô sâu nghiêm trọng.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy dây đau xương chứa nhiều alkaloid và glycoside có khả năng ức chế các cytokine gây viêm như TNF-alpha, IL-1beta và điều hòa con đường truyền tín hiệu tế bào. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng ở mức tiền lâm sàng và người bệnh cần thận trọng khi sử dụng.
Chi Tetrastigma, tiêu biểu là dây quai bị (*Tetrastigma hemsleyanum*), chứa nguồn flavonoid dồi dào với nhiều tiềm năng chống oxy hóa, kháng viêm và ức chế virus trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn thiếu hụt, người dân không nên xem thảo dược này là thuốc chữa bách bệnh.
Nhiều lời đồn thổi xem dây thuốc cá (Millettia pachyloba) như phương thuốc thần kỳ tiêu diệt ung thư. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học đến nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính độc tế bào của một số hợp chất trong phòng thí nghiệm (in vitro), chưa từng thử nghiệm lâm sàng trên người bệnh.