Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1068 trên 1.483
Chất xơ hòa tan trong đậu ngự giúp giảm mỡ máu nhờ khả năng tạo khối gel nhớt trong ruột non, liên kết chặt chẽ với acid mật và đào thải chúng qua phân. Quá trình này buộc gan phải tiêu tốn cholesterol dự trữ để tổng hợp acid mật mới, từ đó giúp hạ đáng kể nồng độ cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol trong huyết tương.
Người có tiền sử đau dạ dày hoàn toàn có thể bị cồn cào, xót ruột khi uống nước sắc thóc lép có đuôi, nhất là khi uống lúc đói hoặc sắc quá đặc. Dược liệu thô chưa tinh chế dễ kích thích bài tiết acid và tác động lên lớp niêm mạc đang suy yếu.
Dịch chiết rễ cây thường sơn có khả năng ức chế một số ký sinh trùng đơn bào gây bệnh đường ruột trên động vật như cầu trùng ở gà. Tuy nhiên, hoạt chất tự nhiên của cây này gây kích ứng tiêu hóa và nhiều tác dụng phụ nặng, không an toàn để con người tự sắc uống trị bệnh tại nhà.
Uống nước sắc rễ cây thường sơn thường gây nôn ói dữ dội do chứa các alkaloid tự nhiên febrifugine và isofebrifugine. Các hợp chất này gây kích ứng đường tiêu hóa mạnh, đồng thời mang độc tính cao trên gan, khiến việc dùng thảo dược thô tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Dân gian thường truyền tai mẹo sao thường sơn với rượu hoặc giấm để giảm tác dụng phụ gây nôn. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chỉ mới chứng minh kỹ thuật sao giấm giúp giảm độc tính trên một số dược liệu khác, còn với thường sơn, việc giảm độc đòi hỏi quá trình biến đổi cấu trúc hóa học chuyên sâu.
Hạt kiều mạch chứa hàm lượng dồi dào flavonoid rutin, hoạt chất đã chứng minh khả năng giảm mỡ và chống oxy hóa tế bào gan trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, chưa có bằng chứng lâm sàng khẳng định ăn kiều mạch chữa khỏi gan nhiễm mỡ, người bệnh vẫn cần duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ tư vấn y khoa.
Đậu nành biến đổi gen (GMO) không làm gia tăng nguy cơ dị ứng so với đậu nành truyền thống theo các đánh giá an toàn sinh học quốc tế. Bản thân đậu nành tự nhiên đã chứa sẵn các protein dễ gây dị ứng, và các biến đổi di truyền hiện nay không làm thay đổi tính sinh dị ứng tổng thể của hạt đậu.
Hạt kê vàng là thực phẩm lý tưởng cho người mới ốm dậy nhờ đặc tính dễ tiêu hóa, không chứa gluten và giàu tinh bột tiêu hóa chậm. Nguồn chất xơ hòa tan cùng khoáng chất dồi dào trong kê giúp làm dịu niêm mạc ruột, nuôi dưỡng hệ vi sinh và phục hồi thể trạng nhanh chóng mà không gây đầy bụng.
Ăn đậu phụ cùng rau muống không gây kết tủa sỏi trong bụng. Ngược lại, canxi từ đậu phụ sẽ liên kết với oxalate trong rau ngay tại lòng ruột, tạo thành hợp chất không hòa tan đào thải ra ngoài theo phân, từ đó giúp ngăn ngừa hình thành sỏi thận.
Phụ nữ tiền mãn kinh thường tìm đến đậu phụ như một liệu pháp tự nhiên để làm dịu cơn bốc hỏa. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy lượng isoflavone có tác dụng cải thiện triệu chứng vận mạch thường nằm trong khoảng 35–100 mg mỗi ngày, tương đương việc bổ sung khoảng 1–2 bìa đậu phụ trong bữa ăn hàng ngày.
Ngâm đậu qua đêm rồi đổ bỏ nước ngâm có làm thất thoát một phần nhỏ khoáng chất hòa tan, nhưng bù lại giúp loại bỏ đáng kể axit phytic – hợp chất cản trở hấp thu sắt và kẽm. Nhờ đó, lượng vi chất cơ thể thực tế hấp thu được từ hạt đậu lại tăng lên rõ rệt.
Người bị sỏi thận canxi oxalat không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối hạt điều và hạnh nhân, nhưng cần hạn chế ăn lượng lớn. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, mấu chốt an toàn là kiểm soát khẩu phần, uống đủ nước và kết hợp ăn cùng thực phẩm giàu canxi để ngăn oxalat hấp thu vào máu.
Dẫn xuất halofuginone từ thảo dược thường sơn có khả năng ức chế chọn lọc sự biệt hóa của tế bào gây viêm Th17 thông qua cơ chế kích hoạt phản ứng thiếu hụt axit amin. Khám phá khoa học này mở ra hướng tiếp cận mới trong kiểm soát các bệnh tự miễn như viêm khớp và đa xơ cứng mà không gây ức chế miễn dịch toàn thân.
Chiết xuất thạch tùng chứa các alkaloid có khả năng ức chế enzym acetylcholinesterase, từ đó làm chậm quá trình thoái hóa của chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine. Tác động này mở ra tiềm năng bảo vệ tín hiệu thần kinh và hỗ trợ trí nhớ, song đòi hỏi việc sử dụng thận trọng để tránh nguy cơ ngộ độc.
Thái tử sâm có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng mệt mỏi kéo dài nhờ khả năng điều hòa hệ thần kinh nội tiết và hệ miễn dịch, nhưng không có tác dụng an thần gây ngủ trực tiếp. Người bị mất ngủ mạn tính có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ gián tiếp khi thể lực và trục thần kinh phục hồi.
Ăn khoảng 48 g đến 64 g hạt óc chó mỗi ngày (tương đương 1-2 nắm tay) đã được khoa học chứng minh giúp giảm đáng kể cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol và triglyceride mà không gây tăng cân. Bổ sung hạt óc chó hợp lý là giải pháp tự nhiên hỗ trợ huyết áp và tăng cường sức khỏe tim mạch.
Nghiên cứu cho thấy thái tử sâm chứa polysaccharide và oligopeptide giúp cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ hạ đường huyết và giảm viêm trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, người bệnh tiểu đường không nên tự ý bỏ thuốc điều trị và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Cây thường sơn chứa hàm lượng lớn alkaloid độc hại, có thể gây tổn thương gan, thận, tim và kích thích nôn mửa dữ dội. Do đó, thảo dược này tuyệt đối không an toàn cho phụ nữ mang thai vì tiềm ẩn nguy cơ cao gây co thắt tử cung, sảy thai và ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi.
Quá liều alkaloid từ thạch tùng có thể gây ra hội chứng ngộ độc cholinergic cấp tính với biểu hiện điển hình trên đường tiêu hóa như nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy dữ dội kèm tăng tiết nước bọt, cùng dấu hiệu thần kinh vận động như giật rung cơ, co thắt cơ bắp và co nhỏ đồng tử. Nhận diện sớm các dấu hiệu này giúp cấp cứu kịp thời, tránh nguy cơ suy hô hấp đe dọa tính mạng.
Người có hệ miễn dịch suy yếu tuyệt đối không nên ăn rau sống do bề mặt rau tươi tiềm ẩn nhiều ký sinh trùng, vi khuẩn và nấm cơ hội. Khi hàng rào phòng thủ cơ thể bị tổn thương, những mầm bệnh này dễ dàng xâm nhập gây nhiễm trùng đường ruột, nhiễm khuẩn huyết và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
