Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1178 trên 1.483
Nhiều lời đồn cho rằng sữa dê gần như không chứa đường lactose và là giải pháp hoàn hảo thay thế sữa bò. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy sữa dê chỉ chứa ít hơn khoảng 8,7% lactose so với sữa bò. Lượng đường này vẫn dao động ở mức 4,2% đến 5%, đòi hỏi người dùng phải hiểu đúng bản chất để sử dụng an toàn.
Bơ động vật chứa hàm lượng đường lactose cực thấp do phần lớn đã bị loại bỏ trong quá trình tách béo. Nhờ nằm sâu dưới ngưỡng gây triệu chứng của ruột, đa số người không dung nạp sữa tươi vẫn có thể ăn bơ bình thường mà không bị đầy hơi hay rối loạn tiêu hóa.
Người đang dùng thuốc chống đông máu có thể ăn một lượng nhỏ măng cụt tươi nhưng cần hết sức cẩn trọng. Do chứa các hoạt chất tự nhiên có khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu, măng cụt có thể tương tác hiệp đồng với thuốc, làm tăng nguy cơ xuất huyết khó cầm.
Nhiều người có thói quen nhai hoặc nuốt hạt khi ăn các loại quả hạch như mận gai mà không biết rằng nhân hạt chứa amygdalin, một hợp chất có khả năng giải phóng chất độc xyanua khi bị nghiền nát. Việc vô tình ăn nhầm hoặc cố tình sử dụng hạt với số lượng lớn có thể dẫn đến nguy cơ ngộ độc cấp tính nguy hiểm đến tính mạng.
Bất dung nạp lactose hoàn toàn có thể gây táo bón thay vì tiêu chảy ở một số người. Nguyên nhân xuất phát từ hệ vi sinh đường ruột lên men đường chưa hấp thu thành khí mê-tan, hoạt động như chất ức chế thần kinh cơ làm chậm nhu động ruột và giữ phân ứ trệ lâu ngày.
Để nhận biết thực phẩm không chứa lactose, người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào quảng cáo mặt trước mà cần kiểm tra kỹ danh sách thành phần ở mặt sau bao bì. Hãy chủ động tìm và tránh các từ khóa phụ gia nguồn gốc từ sữa như whey, curds, milk by-products hay dry milk solids.
Uống thuốc kháng histamine trước khi ăn không thể ngăn chặn được sốc phản vệ do hải sản. Việc này chỉ làm mờ các triệu chứng cảnh báo ngoài da, tạo cảm giác an toàn giả tạo và làm chậm trễ thời gian vàng cấp cứu bằng epinephrine khi biến cố nguy kịch xảy ra.
Người hay bị lạnh bụng, tiêu chảy không nên uống trà mẫu đơn tử ban tùy tiện hoặc dùng đậm đặc. Dược liệu họ mẫu đơn có tính hàn lương và chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh, dễ gây kích ứng đường ruột và làm tăng nặng triệu chứng đi ngoài ở người có hệ tiêu hóa yếu.
Nhiệt độ sữa nóng hay lạnh chỉ làm thay đổi tốc độ co bóp dạ dày và cảm giác đau tức thời chứ không thay đổi bản chất thiếu hụt men lactase của cơ thể. Để tránh chướng bụng, tiêu chảy, người bất dung nạp đường sữa cần chú trọng kiểm soát liều lượng, dùng kèm thức ăn hoặc chọn sản phẩm lên men thay vì chỉ đổi nhiệt độ.
Cắt bỏ hoàn toàn sữa và thực phẩm động vật trong chế độ thực dưỡng khiến cơ thể mất nguồn vitamin B12 tự nhiên, làm tăng nguy cơ tổn thương thần kinh và thiếu máu. Người theo chế độ này bắt buộc phải bù đắp vi chất thông qua thực phẩm tăng cường hoặc viên uống bổ sung định kỳ.
Nhờ chứa hàm lượng tannin phong phú, nước sắc quả mận gai mang lại tác dụng làm se niêm mạc, kháng khuẩn và hỗ trợ giảm viêm tại chỗ khá tốt. Đây là giải pháp tự nhiên hữu ích giúp làm dịu cảm giác đau rát họng và sưng nướu, nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thay thế thuốc điều trị.
Sữa đặc có đường chứa nồng độ lactose trên mỗi khẩu phần cao gấp 2 đến gần 3 lần so với sữa tươi do quá trình rút bớt nước. Nồng độ đường sữa đậm đặc này dễ gây áp lực thẩm thấu lớn và lên men nhanh ở ruột già, dẫn đến hiện tượng sôi bụng, đầy hơi và tiêu chảy cấp.
Hiện tượng ngứa ngáy, đỏ mặt sau khi ăn cá ngừ hay cá thu phần lớn không phải do cơ địa dị ứng mà bắt nguồn từ ngộ độc histamine do cá bảo quản kém chất lượng. Khi cá bị ươn, vi khuẩn chuyển hóa axit amin thành histamine bền nhiệt, gây phản ứng dị ứng giả dù đã nấu chín.
Nhờ tỷ lệ chất béo cao và phần nước sữa thấp, kem tươi (whipping cream) và kem béo (heavy cream) chứa rất ít đường lactose so với sữa nguyên kem. Phần lớn người bất dung nạp lactose có thể thưởng thức các loại kem này ở lượng vừa phải mà không lo ngại triệu chứng tiêu hóa.
Tình trạng đau quặn bụng sau ly cà phê sữa sáng có thể do hai nguyên nhân độc lập: caffeine cùng các hoạt chất trong cà phê kích hoạt phản xạ co bóp nhu động đại tràng cơ học, hoặc hệ tiêu hóa thiếu hụt men lactase dẫn đến lên men đường lactose trong sữa gây sình hơi, tiêu chảy.
Bất dung nạp lactose bẩm sinh là rối loạn di truyền cực hiếm khiến trẻ hoàn toàn không có men lactase từ lúc sinh và phải kiêng sữa trọn đời. Ngược lại, bất dung nạp thứ phát chỉ là tổn thương tạm thời ở nhung mao ruột sau đợt tiêu chảy hoặc nhiễm trùng và sẽ hồi phục khi đường ruột lành lặn.
Nhiều người bất dung nạp lactose vẫn bị đầy bụng, tiêu chảy dù đã kiêng sữa hoàn toàn. Nguyên nhân là đường lactose thường được dùng làm phụ gia trong xúc xích, bánh mì, sốt trộn và khoai tây chiên đông lạnh, trong khi nhãn mác dinh dưỡng hiếm khi ghi rõ hàm lượng này.
Hội chứng ruột kích thích và bất dung nạp lactose thường bị nhầm lẫn do đều gây đầy hơi, đau quặn bụng và tiêu chảy sau ăn. Tuy nhiên, bất dung nạp đường sữa là tình trạng thiếu hụt men tiêu hóa thực thể, trong khi ruột kích thích là rối loạn nhu động gắn liền với tính nhạy cảm nội tạng của đường ruột.
Bổ sung một số chủng men vi sinh thuộc nhóm *Lactobacillus* và *Bifidobacterium* giúp cung cấp enzyme lactase tự nhiên và điều hòa đường ruột, hỗ trợ giảm hiệu quả các triệu chứng đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy cho người lớn bất dung nạp đường lactose.
Ăn mận lúc đói gây hại trực tiếp cho người bị viêm loét dạ dày do lượng acid hữu cơ tự nhiên kích thích tăng tiết dịch vị, làm mất cân bằng hàng rào bảo vệ niêm mạc. Người bệnh chỉ nên ăn mận chín sau bữa ăn chính khoảng 30-45 phút với lượng vừa phải để tránh bùng phát cơn đau.
