Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.286 bài, trang 1323 trên 1.465
Đường lỏng Fructose (HFCS) trong đồ uống công nghiệp kích thích gan tân tạo mỡ nhanh hơn nhiều so với glucose, làm cạn kiệt năng lượng tế bào và gia tăng tích tụ triglyceride. Việc tiêu thụ quá mức loại đường này là nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy gan nhiễm mỡ, rối loạn lipid máu và đề kháng insulin.
Củ cải trắng chứa hợp chất goitrogen có thể chuyển hóa thành thiocyanate, làm cản trở quá trình hấp thu i-ốt và giảm sản xuất hormone tuyến giáp nếu ăn liên tục kéo dài. Tuy nhiên, người bệnh tuyến giáp không cần kiêng tuyệt đối mà chỉ nên ăn lượng vừa phải, chế biến kỹ và đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ i-ốt.
Vỏ mã đề cung cấp lượng chất xơ hòa tan dồi dào giúp gắn kết dịch mật trong ruột, qua đó kéo giảm đáng kể chỉ số cholesterol toàn phần và mỡ xấu LDL-C. Sử dụng từ 10 đến 20 g mỗi ngày kết hợp chế độ ăn lành mạnh hoặc thuốc điều trị giúp kiểm soát mỡ máu an toàn.
Silymarin từ cây kế sữa có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm mạnh, giúp hạ men gan, cải thiện chuyển hóa lipid và giảm mức độ tích tụ mỡ ở gan. Tuy nhiên, hoạt chất này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể chữa khỏi gan nhiễm mỡ nếu thiếu chế độ ăn giảm calo và tập luyện thể chất.
Trẻ em thừa cân béo phì bị gan nhiễm mỡ cần can thiệp dinh dưỡng bằng việc cắt giảm triệt để nước ngọt công nghiệp, hạn chế đường tự do và chất béo. Thay đổi khẩu phần ăn lành mạnh kết hợp tập thể lực đều đặn là giải pháp hàng đầu giúp giảm lượng mỡ trong gan và kiểm soát men gan hiệu quả.
Muốn thoái lui viêm gan thoái hóa mỡ (NASH) và đảo ngược xơ hóa gan, người bệnh cần giảm tối thiểu 7% đến 10% trọng lượng cơ thể thông qua thay đổi lối sống. Mức giảm nhẹ hơn từ 3% đến 5% chỉ đủ để hạ lượng mỡ tích tụ ban đầu trong tế bào gan.
Xông hơi bằng lá cúc tần là phương pháp dân gian quen thuộc giúp giảm nghẹt mũi, hạ nhiệt và dịu cổ họng khi cảm sốt. Nghiên cứu khoa học cho thấy các hoạt chất tinh dầu bay hơi trong lá cúc tần có đặc tính kháng viêm, ức chế vi sinh vật gây hại, hỗ trợ làm thông thoáng đường thở tự nhiên mà người bệnh có thể thực hiện đúng cách tại nhà.
Ăn khoảng 20 đến 43 gam hạt óc chó mỗi ngày (tương đương một nắm tay nhỏ) giúp hạ cholesterol toàn phần, mỡ máu xấu LDL-C và triglyceride. Bổ sung đều đặn hạt óc chó hỗ trợ cải thiện lipid máu và sức khỏe tim mạch hiệu quả mà không làm tăng cân.
Nhiều người mắc gan nhiễm mỡ thường chỉ chọn đi bộ hoặc chạy bộ mà bỏ qua việc nâng tạ vì sợ chấn thương. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tập luyện kháng lực giúp cải thiện độ nhạy insulin, giảm đáng kể lượng mỡ tích tụ trong gan và hạ men gan hiệu quả tương đương các bài tập hiếu khí.
Chiết xuất cúc tần chứa nhiều flavonoid và tinh dầu có khả năng ức chế tế bào khối u trong ống nghiệm. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh đây mới là thử nghiệm tiền lâm sàng, người dân tuyệt đối không dùng cúc tần thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Hút thuốc lá làm giảm trực tiếp nồng độ mỡ máu tốt HDL và thay đổi các enzym chuyển hóa lipid quan trọng. Khói thuốc còn gây oxy hóa khiến hạt HDL bị biến tính, mất hoàn toàn chức năng chống viêm và dọn dẹp mỡ thừa, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch,.
Nước củ cải trắng thường được truyền tai như bài thuốc dân gian giúp đánh tan sỏi thận. Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận dịch chiết vỏ củ cải có tác dụng lợi tiểu và giảm kích thước sỏi trên động vật, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh khả năng làm tan sỏi trên người.
Chiết xuất từ rễ cúc tần bước đầu cho thấy khả năng giảm tiết acid và bảo vệ niêm mạc dạ dày trước tác hại của cồn và thuốc giảm đau trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh lá cúc tần làm lành vết loét ở người, do đó người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nhiều cha mẹ ưu ái kem chiết xuất cúc tâm tư vì cho rằng thảo dược lành tính hơn kem chứa kẽm oxit. Thực tế, các nghiên cứu lâm sàng khẳng định cả hai hoạt chất này đều rất an toàn cho trẻ nhỏ. Mỗi loại có ưu thế riêng trong việc tạo màng chắn bảo vệ da và làm dịu vết hăm tã.
Chiết xuất cúc tâm tư giúp giảm mảng bám, sưng viêm và chảy máu chân răng nhờ đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên. Tuy nhiên, lợi ích này đến từ các chế phẩm chiết xuất chuẩn hóa dùng kèm vệ sinh răng miệng cơ học, không phải từ nước hoa cúc tự đun tại nhà và không thay thế được việc lấy cao răng.
Chiết xuất cúc mâm xôi đã được các nghiên cứu thực nghiệm chứng minh có khả năng bảo vệ tế bào sừng, giảm gốc tự do và hạn chế phản ứng viêm do tia UVB gây ra. Mỹ phẩm chứa thành phần này hỗ trợ làm dịu cảm giác nóng rát, cải thiện độ ẩm cho làn da cháy nắng nhẹ nhưng không thể thay thế kem chống nắng hay điều trị y tế.
Nước sắc lá cúc tần được khuyên dùng cho người cao huyết áp nhờ tác dụng lợi tiểu nhẹ, hỗ trợ đào thải dịch thừa và axit uric, đồng thời kháng viêm mạch máu. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tự nhiên bổ trợ lối sống, không thay thế thuốc kê đơn.
Uống trà cúc tâm tư trước kỳ kinh có thể hỗ trợ làm dịu cơn đau nhờ đặc tính chống co thắt cơ trơn tự nhiên của loài thảo dược này. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, vì vậy chị em chỉ nên sử dụng trà như một giải pháp thư giãn bổ trợ, không thay thế thuốc điều trị y khoa.
Bổ sung vitamin E liều cao (800 IU/ngày) đã được chứng minh giúp hạ men gan và cải thiện viêm thoái hóa mỡ ở bệnh nhân chưa mắc đái tháo đường. Tuy nhiên, liệu pháp này không thể thay thế thay đổi lối sống và tiềm ẩn rủi ro khi dùng kéo dài, đòi hỏi người bệnh phải có chỉ định từ bác sĩ.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu dầu ô liu, rau xanh và các loại hạt đã được chứng minh lâm sàng giúp giảm đáng kể hàm lượng mỡ tích tụ trong gan và mỡ nội tạng, cải thiện độ nhạy insulin và men gan mà không cần kiêng khem chất béo khắt khe.
