Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.271 bài, trang 1327 trên 1.464
Tăng huyết áp áo choàng trắng là tình trạng huyết áp tăng cao tại phòng khám nhưng bình thường khi đo tại nhà. Đây không phải bệnh tim mạch nguy hiểm tức thì nhưng cũng không hoàn toàn vô hại, bởi người mắc có nguy cơ tiến triển thành bệnh tăng huyết áp mạn tính và cần được theo dõi định kỳ.
Chiết xuất từ hoa cúc mâm xôi chứa các hợp chất flavonoid tự nhiên có khả năng ức chế trực tiếp enzyme xanthine oxidase – tác nhân chính tổng hợp axit uric trong cơ thể. Nhờ cơ chế kép vừa giảm sản sinh vừa hỗ trợ thận bài tiết, thảo dược này mở ra tiềm năng hỗ trợ cải thiện cho người bị tăng axit uric máu.
Tỏi tươi chứa hợp chất allicin được chứng minh có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol, đồng thời làm chậm tổn thương mạch máu. Tuy nhiên, hiệu quả hạ mỡ máu của tỏi ở mức khiêm tốn, không đồng nhất giữa các nghiên cứu và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu theo chỉ định y khoa.
Người đang dùng thuốc hạ huyết áp không nên tự ý uống chung cúc chỉ thiên. Sự kết hợp giữa các hoạt chất trong thảo mộc này với thuốc tây có thể tạo ra tương tác dược lực học cộng gộp, làm tăng tác dụng hạ áp và khiến huyết áp tụt sâu ngoài ý muốn, gây hoa mắt, ngất xỉu nguy hiểm.
Thấy chỉ số huyết áp về mức ổn định, nhiều người lập tức tự ý ngưng uống thuốc vì nghĩ bệnh đã khỏi. Các nghiên cứu y khoa cảnh báo thói quen này có thể gây hiện tượng tăng huyết áp dội ngược, dẫn đến kháng thuốc và làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch, đột quỵ.
Uống 250 mL nước ép củ dền mỗi ngày giúp giảm huyết áp nhờ lượng nitrat vô cơ chuyển hóa thành nitric oxide làm giãn mạch máu. Tác dụng hạ áp bắt đầu xuất hiện sau 30 phút đến 3 giờ uống, nhưng hiệu quả này ngắn hạn và không thể thay thế thuốc điều trị ở người bệnh mạn tính.
Nhiều người tin rằng uống trà hoa cúc giúp "giải độc gan" cấp tốc sau bia rượu. Thực chất, khoa học không ghi nhận khả năng lọc sạch độc tố tức thì, song các nghiên cứu chứng minh flavonoid dồi dào trong cúc mâm xôi có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ, bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ điều hòa chuyển hóa lipid hiệu quả.
Uống sữa và ăn thực phẩm giàu canxi không chỉ tốt cho xương mà còn hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đặc biệt ở người nhạy cảm với muối natri. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy lợi ích này phụ thuộc chặt chẽ vào việc cơ thể có đủ vitamin D hay không và cần kết hợp chế độ ăn ít béo, giàu rau quả.
Nhiều lời truyền miệng cho rằng trà cúc mắt bò giúp trị ho khan và làm giãn đường thở. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay chỉ ghi nhận đây là loài thực vật xâm lấn, hoàn toàn chưa có bằng chứng thực nghiệm nào xác nhận loài hoa này có tác dụng chống co thắt phế quản hay làm dịu cơn ho.
Uống cúc mắt bò liều cao có thể gây quá tải cho gan và thận do cơ thể phải chuyển hóa lượng lớn hợp chất thực vật. Thiếu bằng chứng khẳng định liều độc trực tiếp, nhưng lạm dụng bất kỳ thảo dược đậm đặc nào đều tiềm ẩn nguy cơ tổn thương cơ quan lọc thải.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống trà cúc La Mã ngay sau bữa ăn giúp giảm đáng kể chỉ số HbA1c, giảm kháng insulin và cải thiện mỡ máu ở người bệnh đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, người bệnh cần dùng đúng liều lượng và coi đây là liệu pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Nước sắc cúc chỉ thiên là bài thuốc dân gian quen thuộc trị cảm mạo, nhưng phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng. Hiện chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh an toàn cho thai kỳ, trong khi thực nghiệm cho thấy thảo dược này có thể gây xáo trộn hormone, tiềm ẩn rủi ro co bóp tử cung nguy hiểm.
Xông hơi nhiệt độ cao mang lại cả tiềm năng hỗ trợ tuần hoàn lẫn nguy cơ sức khỏe khó lường cho người có bệnh tim mạch. Liệu pháp nhiệt gây giãn mạch ngoại biên, kích thích biến thiên huyết động tương tự bài tập gắng sức nhẹ, nhưng đòi hỏi sự giám sát y tế chặt chẽ nhằm tránh hạ huyết áp tư thế hoặc quá tải tim.
Súc miệng bằng nước trà cúc La Mã là mẹo dân gian phổ biến khi bị loét miệng. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy thảo dược này an toàn, giúp giảm dần mức độ viêm niêm mạc miệng ở một số trường hợp, nhưng hiệu quả không đồng nhất với mọi nguyên nhân gây loét.
Ăn sống lá non cúc mắt bò làm salad tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe và không được khuyến khích. Nghiên cứu cho thấy loài cây này có khả năng hấp thu và sống sót trong môi trường đất ô nhiễm, khiến lá cây dễ tích lũy độc chất tự nhiên và hóa chất môi trường có hại cho hệ tiêu hóa.
Uống nhiều trà hoa cúc, nhất là cúc mâm xôi, khi đang dùng thuốc chống đông máu có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm. Nguyên nhân do các hợp chất coumarin tự nhiên trong thảo mộc tạo ra tương tác dược lực học cộng hưởng, khuếch đại tác dụng làm loãng máu của thuốc.
Nhiều người lầm tưởng chỉ khi say xỉn huyết áp mới tăng, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy huyết áp có thể nhích tăng ngay từ mức 12 gram cồn mỗi ngày. Lượng tiêu thụ càng nhiều, huyết áp tâm thu càng tăng tuyến tính mà không có ngưỡng an toàn tuyệt đối.
Nước mắm và nước tương chứa lượng natri rất cao, nhưng người tăng huyết áp không nhất thiết phải cắt bỏ hoàn toàn. Bằng cách đong đếm liều lượng chuẩn xác, chuyển sang dòng sản phẩm giảm mặn và ăn kèm nhiều rau củ giàu kali, người bệnh hoàn toàn có thể thưởng thức gia vị truyền thống an toàn.
Người đang dùng thuốc hạ mỡ máu nhóm statin chuyển hóa qua enzyme CYP3A4 như simvastatin hay atorvastatin tuyệt đối không nên ăn bưởi. Các hợp chất trong bưởi làm bất hoạt enzyme phân hủy thuốc ở ruột, khiến nồng độ thuốc trong máu tăng vọt bất thường, dẫn tới nguy cơ ngộ độc và tiêu cơ vân nguy hiểm.
Cà phê có thể làm huyết áp tăng thêm từ 3 đến 15 mmHg chỉ sau 30 phút uống và kéo dài hơn 4 giờ. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy việc uống cà phê đều đặn giúp cơ thể hình thành sự dung nạp, không làm tăng nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp mạn tính ở người khỏe mạnh.
