Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.036 bài, trang 1402 trên 1.452
Hoàng kỳ là thảo dược bổ khí lâu đời, được chứng minh không gây đột biến gen và an toàn trong các thử nghiệm ngắn hạn trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng ở người khi dùng kéo dài vẫn còn hạn chế, người dùng cần thận trọng về liều lượng và thời gian sử dụng.
Nước ép quả anh đào chua giàu chất chống oxy hóa flavonoid và anthocyanin giúp giảm phản ứng viêm, hạn chế mất sức mạnh cơ và làm dịu cơn đau nhức sau vận động nặng. Tuy nhiên, thức uống này chỉ phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ cơ bắp khi được uống dự phòng nhiều ngày trước buổi tập.
Nước ép củ dền giàu nitrate giúp hỗ trợ giãn mạch và có thể giảm lượng oxy tiêu thụ ở một số cường độ vận động, nhưng các bằng chứng khoa học khẳng định thức uống này không có tác dụng hạ nhịp tim khi bạn chạy bộ.
Đắp nha đam khi bị bỏng bô, bỏng nước sôi là mẹo dân gian phổ biến ở nhiều gia đình. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy gel nha đam thực sự giúp giảm đau, bớt ngứa và rút ngắn thời gian lành vết bỏng nông độ 1, độ 2, nhưng tuyệt đối không dùng cho vết bỏng sâu hoặc đã vỡ bóng nước.
Nước dừa tươi không tốt hơn nước điện giải chuyên dụng sau khi chạy bộ. Dù cung cấp nguồn nước và kali tự nhiên dồi dào, nước dừa lại thiếu hụt lượng natri quan trọng và dễ gây đầy bụng, chỉ mang lại hiệu quả bù nước tương đương nước thể thao trong các buổi chạy vừa phải.
Sau khi chạy bộ, bữa ăn phục hồi lý tưởng nên duy trì tỷ lệ Carbohydrate:Protein từ 3:1 đến 4:1. Tỷ lệ này giúp tối ưu hóa việc bù đắp nguồn năng lượng glycogen cạn kiệt, thúc đẩy tiết insulin đồng vận và hỗ trợ sửa chữa các sợi cơ bị tổn thương hiệu quả sau quãng đường dài.
Phụ nữ mang thai và cho con bú không nên dùng hoàng kỳ do thiếu dữ liệu an toàn thực nghiệm và nguy cơ gây hại cho thai nhi cùng trẻ bú mẹ. Thảo dược này có thể kích thích miễn dịch, làm tăng nguy cơ co thắt tử cung và gây độc tính tiềm ẩn trong giai đoạn nhạy cảm.
Tập luyện trong thời tiết lạnh khô có thể khiến đường thở bị kích ứng, mất nước và co thắt cấp tính do phản ứng của cơ trơn phế quản. Hiện tượng này làm suy giảm chức năng phổi tạm thời và gây ho, khó thở, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng các biện pháp giữ ấm và điều chỉnh cường độ phù hợp.
Nhiều người tin rằng endorphin tạo nên cảm giác lâng lâng, bay bổng sau khi chạy bộ (Runner’s high). Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện đại xác nhận hệ thống endocannabinoid nội sinh mới là chìa khóa chính mang lại trạng thái hưng phấn, giảm âu lo và thư giãn này.
Không ít người tập gym hoang mang khi thấy cơ thể hoàn toàn bình thường sau buổi tập nặng, lo sợ cơ bắp không phát triển. Thực tế, đau nhức cơ sau tập chỉ phản ánh các vi chấn thương do vận động chưa quen thuộc. Khi tập luyện đều đặn, cơ bắp sẽ thích nghi và bớt đau mà vẫn đạt hiệu quả rèn luyện.
Ăn một quả chuối chín trước khi chạy bộ từ 30 đến 60 phút là khoảng thời gian lý tưởng để tối ưu hóa việc nạp năng lượng và ngăn ngừa cơn đau bụng, đầy hơi khó chịu. Chuối chín kỹ giúp cơ thể hấp thu đường nhanh chóng, hạn chế tối đa lượng tinh bột đề kháng lên men trong đường ruột khi vận động.
Khi chạy dài, nạp gel năng lượng cách nhau khoảng 20 đến 45 phút là tối ưu, giúp cung cấp 30–90g carbohydrate mỗi giờ mà không gây quá tải cho đường ruột. Việc căn chỉnh thời gian dựa trên giới hạn hấp thu carbohydrate ngoại sinh tại ruột nhằm duy trì năng lượng ổn định và tránh rối loạn tiêu hóa.
Uống Ashwagandha kéo dài nhiều tháng hoặc quá liều có thể gây tổn thương gan cấp tính, biểu hiện qua tình trạng ứ mật, vàng da, tăng men gan và ngứa ngáy. Dù biến cố này hiếm gặp và thường tự hồi phục sau khi ngừng dùng, người dùng tuyệt đối không nên lạm dụng thảo dược kéo dài.
Bổ sung BCAA có thể giúp giảm rõ rệt mức độ đau mỏi cơ khởi phát muộn (DOMS) và hỗ trợ hạ các chỉ thị viêm sau khi tập luyện cường độ cao. Tuy nhiên, hoạt chất này không ngăn ngừa hoàn toàn tổn thương sợi cơ và mang lại ít lợi ích bổ sung nếu khẩu phần ăn hàng ngày đã đáp ứng đủ lượng đạm cần thiết.
Phụ nữ mang thai 3 tháng giữa hoàn toàn có thể tiếp tục chạy bộ nếu có thai kỳ khỏe mạnh và đã quen tập luyện từ trước. Tuy nhiên, mẹ bầu cần duy trì cường độ vừa phải để bảo vệ lưu lượng máu nuôi thai nhi, đồng thời trang bị đai nâng bụng và chọn cung đường bằng phẳng nhằm hạn chế chấn thương dây chằng.
Uống nhân sâm cùng cà phê sáng có thể gây quá tải tạm thời cho tim mạch ở người nhạy cảm. Sự kết hợp này thúc đẩy hệ thần kinh giao cảm, làm tăng huyết áp và nhịp tim do tương tác giữa caffeine hấp thu nhanh và các hoạt chất ginsenoside kích thích tuần hoàn.
Nhân sâm châu Á có thể hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết lúc đói, cải thiện độ nhạy insulin và giảm chỉ số HbA1c ở người mắc tiểu đường tuýp 2 khi dùng đều đặn. Tuy nhiên, thảo dược này không có tác dụng hạ đường huyết tức thì và chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị.
Sự dao động nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt khiến phụ nữ dễ đau mỏi và giảm sức mạnh cơ nhiều hơn ở những ngày đầu kỳ kinh so với giữa pha hoàng thể. Tuy nhiên, khả năng nạp lại năng lượng của cơ bắp và nhiều dấu hiệu phục hồi sinh hóa vẫn diễn ra bình thường nếu có chế độ dinh dưỡng và phân bổ lịch tập hợp lý.
Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch để chống thải ghép hoặc trị bệnh tự miễn cần tuyệt đối tránh dùng hoàng kỳ. Vị thảo dược này vừa chứa hoạt chất kích thích hệ miễn dịch làm vô hiệu hóa tác dụng bảo vệ của thuốc, vừa gây ức chế enzym gan CYP3A4 khiến nồng độ thuốc trong máu biến động dữ dội dẫn đến ngộ độc.
Khi đang bị sốt, cảm cúm do nhiễm trùng cấp tính, bạn không nên uống trà hoàng kỳ. Dược liệu này chỉ phù hợp để bồi bổ, phòng ngừa trước bệnh hoặc hồi phục sau ốm; dùng trong lúc sốt có thể cản trở phản ứng miễn dịch tự nhiên và khiến bệnh dây dưa khó dứt.
