Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.036 bài, trang 1401 trên 1.452
Uống chiết xuất nhân sâm đều đặn giúp kích hoạt miễn dịch tự nhiên, tăng lượng kháng thể sau tiêm vắc xin cúm và giảm tần suất mắc cảm lạnh. Tuy nhiên, thảo dược này đóng vai trò hỗ trợ dự phòng chứ không thay thế vắc xin hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Nhiều người chạy bộ ngâm chân nước đá để giảm đau sau tập, nhưng bằng chứng khoa học chỉ ra thói quen này không tăng tốc hồi phục tổn thương cơ. Ngược lại, việc ngâm lạnh thường xuyên còn kìm hãm quá trình tổng hợp protein và làm chậm sự thích nghi phì đại cơ bắp tự nhiên.
Ashwagandha và Rhodiola (cây rễ vàng) đều là thảo dược thích nghi giúp giảm mệt mỏi nhưng theo hai cơ chế trái ngược. Rhodiola giúp kích thích tỉnh táo, giảm mỏi cơ và kiệt sức ban ngày, trong khi Ashwagandha làm dịu căng thẳng thần kinh và cải thiện sự tập trung mà không gây buồn ngủ. Việc lựa chọn tùy thuộc vào căn nguyên mệt mỏi của bạn.
Trái với lời đồn gây nóng và làm tăng huyết áp, các nghiên cứu khoa học cho thấy hoàng kỳ thực chất có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp. Dược liệu này giúp làm giãn mạch máu, làm chậm nhịp tim, lợi tiểu và cải thiện hệ vi sinh đường ruột, nhưng người bệnh cần biết cách dùng an toàn.
Uống rượu bia sau khi tập thể thao làm giảm tới 37% tốc độ tổng hợp protein sợi cơ, tăng hormone gây dị hóa và kích hoạt quá trình chết tế bào cơ. Ngay cả khi nạp kèm chất đạm đầy đủ, cồn vẫn kìm hãm đáng kể quá trình phục hồi và phát triển cơ bắp.
Người bị mất ngủ có thể uống Ashwagandha vào buổi tối trước khi ngủ 30–60 phút để dễ ngủ hơn, hoặc chia uống cả sáng và tối nếu mất ngủ do căng thẳng ban ngày. Thảo dược giúp làm dịu thần kinh, rút ngắn thời gian vào giấc và tăng sự tỉnh táo khi thức dậy.
Nước điện giải chỉ thực sự cần thiết khi tập gym cường độ cao trên 60 phút hoặc trong môi trường nóng ẩm gây đổ mồ hôi nhiều. Với các bài tập nhẹ dưới một giờ, nước lọc thông thường đã đủ để bù nước mà không làm nạp thêm calo dư thừa.
Bia không cồn giàu hợp chất polyphenol tự nhiên đã được khoa học chứng minh giúp làm giảm đáng kể các phản ứng viêm toàn thân và hạ thấp nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người chạy đường dài sau những nỗ lực thi đấu vắt kiệt sức lực.
Chạy bộ mang lại kích thích cơ học giúp cải thiện vi cấu trúc xương đùi và giảm nguy cơ té ngã ở người cao tuổi. Tuy nhiên, để bảo vệ cột sống và gia tăng mật độ xương hiệu quả, người lớn tuổi cần kết hợp tập sức mạnh cơ bắp và biến thiên cường độ thay vì chỉ chạy bền đơn thuần.
Ashwagandha (sâm Ấn Độ) thường được dùng để giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, dược liệu này có hoạt tính an thần, hạ huyết áp, hạ đường huyết và tác động lên tim mạch tương tự thuốc điều trị. Tự ý uống chung với thuốc Tây y có thể gây tương tác bất lợi nguy hiểm.
Nạp carbohydrate đúng cách giúp làm đầy các kho dự trữ glycogen ở cơ bắp và gan, hỗ trợ duy trì tốc độ tối ưu và trì hoãn tình trạng kiệt sức trên đường chạy marathon. Để đạt hiệu quả, người chạy cần áp dụng phác đồ hiện đại với lượng bột đường chuẩn xác mà không cần nhịn ăn kiệt quệ.
Nước ngọt ăn kiêng không trực tiếp làm mất cơ bắp nhưng cũng không cung cấp năng lượng thực sự để tăng sức bền hay sức mạnh khi tập gym. Đáng lưu ý, tiêu thụ chất tạo ngọt nhân tạo quanh giờ tập có thể kích thích ăn nhiều hơn sau đó, gây bất lợi cho đường huyết và cân nặng.
Hội chứng quá tải (Overtraining) xảy ra khi người chạy bộ tập luyện quá mức mà thiếu thời gian phục hồi, dẫn đến sụt giảm thành tích kéo dài. Nhận biết sớm hội chứng này thông qua sự mất cân bằng biến thiên nhịp tim (HRV) và rối loạn chức năng trục nội tiết HPA là chìa khóa then chốt để bảo vệ sức khỏe vận động viên.
Chạy bộ không gây mất cơ bắp ở người gầy nếu duy trì cường độ hợp lý và dinh dưỡng đầy đủ. Hiện tượng dị hóa mô cơ chỉ xảy ra khi cơ thể thâm hụt năng lượng nghiêm trọng trong các chặng chạy siêu bền kéo dài liên tục không nghỉ, hoặc do khẩu phần ăn thiếu hụt lượng protein cần thiết.
Tập chạy bộ buổi chiều giúp người tăng huyết áp tận dụng phản xạ tim mạch tốt hơn và mạch máu ít co thắt hơn buổi sáng. Tuy nhiên, có tới hơn 55% người bệnh lại đạt đỉnh huyết áp vào buổi chiều, đòi hỏi người tập phải tự theo dõi nhịp sinh học để chọn khung giờ an toàn.
Nữ vận động viên chạy bộ rất dễ bị thiếu sắt do hiện tượng tán huyết khi lòng bàn chân va đập, mất máu kinh nguyệt và thất thoát qua tiêu hóa. Nhận biết sớm tình trạng này qua xét nghiệm ferritin định kỳ giúp người tập kịp thời bù đắp vi chất, bảo vệ thể lực và phòng ngừa suy giảm hiệu suất.
Chạy bộ thường xuyên kích thích não bộ sản sinh yếu tố dinh dưỡng thần kinh BDNF, thúc đẩy tạo tế bào mới tại hồi hải mã và cải thiện trí nhớ. Thói quen rèn luyện aerobic vừa sức giúp duy trì thể tích não, hỗ trợ làm chậm đà suy giảm nhận thức và giảm bớt nguy cơ sa sút trí tuệ khi về già.
Chạy bộ và đi bộ vừa sức giúp hạ chỉ số đường huyết HbA1c rõ rệt ở người đái tháo đường tuýp 2 nhờ kích thích cơ xương tiêu thụ glucose trực tiếp mà không phụ thuộc hoàn toàn vào insulin. Tập luyện đều đặn, đúng cường độ và có kế hoạch bài bản là chìa khóa then chốt để cải thiện chuyển hóa an toàn.
Nghiên cứu khoa học cho thấy hoàng kỳ có khả năng hỗ trợ làm giảm triệu chứng chảy nước mũi và ức chế các chất gây viêm ở biểu mô đường hô hấp. Tuy nhiên, thảo dược này đóng vai trò hỗ trợ điều hòa miễn dịch chứ không thể thay thế hoàn toàn thuốc điều trị y khoa.
Socola đen giàu polyphenol giúp giảm căng thẳng oxy hóa do vận động nặng. Tuy nhiên, ăn ngay sau buổi chạy dài không giúp giảm đau nhức cơ tức thì, mà cần duy trì dùng loại trên 85% ca cao đều đặn hàng ngày mới hỗ trợ giảm các dấu ấn tổn thương cơ bắp.
