Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.021 bài, trang 171 trên 1.452
Cây tai chuột không có khả năng làm tan sỏi thận như lời đồn thổi dân gian. Các nghiên cứu hiện tại chỉ ghi nhận một số thảo dược có tác dụng lợi tiểu nhẹ trên mô hình thực nghiệm động vật. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Nhiều người tin uống sữa ong chúa giúp trẻ hóa da, kích thích tăng sinh collagen. Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy axit 10-HDA trong sữa ong chúa kích hoạt tín hiệu tạo collagen, nhưng bằng chứng lâm sàng qua đường uống trên người hiện vẫn còn rất hạn chế, người dùng không nên kỳ vọng quá mức.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo ngậm nước vỏ sến mật để chữa đau nhức răng nhờ vị chát làm se nướu nhanh chóng. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo tannin trong vỏ sến chỉ gây cảm giác se niêm mạc tạm thời, hoàn toàn không thể thay thế các can thiệp nha khoa chuyên sâu.
Nhiều lời đồn cho rằng cây tai tượng ấn có thể trị dứt điểm bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học thực tế mới chỉ ghi nhận chiết xuất thân cây này có khả năng ức chế enzyme tiêu hóa và giảm đường huyết sau ăn trên chuột thí nghiệm, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ thuốc.
Bài thuốc uống từ cây tai tượng đuôi chồn trị hen suyễn chỉ là lời đồn dân gian chưa có đủ bằng chứng an toàn. Dù chứa các hoạt chất sinh học tiềm năng, hồ sơ độc tính của chi thực vật này biến thiên phức tạp và thiếu dữ liệu lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý sắc uống.
Uống nước sắc vỏ hoặc hạt cây sừng trâu tiềm ẩn rủi ro rối loạn nhịp tim và ngừng tim cấp tính do chứa các độc chất ức chế cơ tim mạnh mẽ. Quá trình đun nấu thủ công không loại bỏ được độc tố, biến việc tự ý sử dụng thành mối hiểm họa khôn lường cho tính mạng.
Nhiều người lo ngại dùng chung tai tượng ấn với thuốc hạ huyết áp có thể gây tụt huyết áp quá mức. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy tương tác giãn mạch này. Trái lại, y văn ghi nhận thảo dược này tiềm ẩn nguy cơ gây tan máu cấp và ngộ độc methemoglobin máu nghiêm trọng.
Dùng lá cây sừng dê ngoài da trị ghẻ lở là phương pháp sai lầm và nguy hiểm. Hiện chưa có nghiên cứu chứng minh tính an toàn của thảo dược này trên vết thương hở. Việc bôi đắp tự phát tiềm ẩn nguy cơ hấp thu độc chất vào máu, gây tác dụng phụ toàn thân đe dọa sức khỏe.
Tai tượng ấn được truyền tai là vị thuốc quý giúp hạ axit uric và ngăn chặn cơn đau gút. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa hiện tại mới dừng ở mức thử nghiệm kháng viêm trên tế bào và động vật, chưa đủ dữ liệu lâm sàng để chứng minh hiệu quả chữa bệnh hay hạ axit uric ở người.
Sữa chua trái cây thương phẩm thường được xem là món ăn vặt lành mạnh, nhưng các nghiên cứu cho thấy chúng có thể chứa từ 10% đến 13% đường bổ sung. Lượng đường này không bị vi khuẩn phân hủy trong quá trình bảo quản, dễ biến một món ăn giàu men vi sinh thành nguồn cung cấp đường dư thừa nếu lạm dụng.
Không nên phơi khô cây tai tượng ấn nấu nước uống hằng ngày. Dù có hoạt tính kháng viêm trong phòng thí nghiệm, cây chứa glycoside cyanogenic có khả năng giải phóng độc tố hydrogen cyanide, việc tự ý dùng kéo dài tiềm ẩn nguy cơ tích lũy độc chất, gây tổn thương nặng nề cho gan và thận.
Nhiều người tin uống bột sắn dây giúp đào thải cồn và bảo vệ gan sau tiệc rượu. Dù hoạt chất puerarin trong sắn dây giúp làm giảm lượng bia rượu tiêu thụ trên thử nghiệm lâm sàng nhỏ, chưa có bằng chứng cho thấy thực phẩm này giúp giải rượu tức thì hay ngăn ngừa tổn thương gan ở người.
Sụn cá mập chứa hoạt chất ức chế tân tạo mạch máu, không phải chất bổ khớp vô hại. Người chuẩn bị phẫu thuật, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người rối loạn đông máu và cơ địa dị ứng tuyệt đối không nên tự ý uống để tránh rủi ro biến chứng nguy hiểm.
Tai tượng đuôi chồn chứa nhiều chất chống oxy hóa và kháng viêm, tuy nhiên bằng chứng khoa học về khả năng kháng khuẩn trị mụn nhọt của loài cây này mới dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên cơ thể người.
Canxi dồi dào trong sữa tươi có thể ức chế sự hấp thu của sắt trong đường tiêu hóa, làm giảm hiệu quả bổ sung vi chất. Đối với kháng sinh ciprofloxacin, người bệnh cần tham vấn ý kiến bác sĩ do dữ liệu hiện tại chưa có thông tin kiểm chứng trực tiếp.
Hạt sến mật chứa hàm lượng saponin tự nhiên đáng kể, có khả năng gây kích ứng niêm mạc ruột, buồn nôn hoặc tổn thương tiêu hóa nếu ăn sống hay sơ chế sai cách. Việc xử lý nhiệt kỹ lưỡng là bước bắt buộc nhằm hạn chế độc tính trước khi dùng.
Ăn sữa chua sau bữa ăn giúp giảm hao hụt lợi khuẩn do dịch vị được làm loãng, nhưng nghiên cứu cho thấy các chủng vi khuẩn lactic trong sữa chua vốn có khả năng chống chịu tốt với acid dạ dày. Thời điểm sử dụng và độ tươi mới của sản phẩm đều ảnh hưởng đến lượng vi sinh vật sống tới ruột.
Uống sụn cá mập cùng thuốc tim mạch tiềm ẩn rủi ro lớn do warfarin có biên độ an toàn rất hẹp, dễ tương tác làm biến động chỉ số đông máu và tăng nguy cơ xuất huyết. Dù chưa có thử nghiệm riêng trên sụn cá mập, dữ liệu cho thấy nhiều chế phẩm bổ sung có thể làm rối loạn đáp ứng thuốc nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng ăn thạch sương sáo giúp thanh nhiệt, giải độc và phục hồi tổn thương gan tức thì. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa trong ống nghiệm và khả năng hỗ trợ bảo vệ gan trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định công dụng giải độc gan ở người.
Uống bột sừng tê giác không đem lại tác dụng chữa bệnh như lời đồn, mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng từ hóa chất bảo quản, tạp chất môi trường và vật liệu giả mạo nguy hại từ thị trường buôn lậu.
