Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.271 bài, trang 252 trên 1.464
Phòng phong chứa các dẫn xuất coumarin tự nhiên có hoạt tính chống đông máu, khi dùng chung với thuốc chống đông tây y có thể tạo tác động hiệp đồng, làm tăng nguy cơ xuất huyết nguy hiểm. Người bệnh tim mạch, huyết khối cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng vị thuốc này.
Nhiều kinh nghiệm dân gian cho rằng lá phượng vĩ có thể chữa bệnh sốt rét, tuy nhiên các nghiên cứu khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng kháng viêm và hạ đường huyết trên động vật, hoàn toàn chưa có bằng chứng thực nghiệm chứng minh lá cây này tiêu diệt được ký sinh trùng sốt rét.
Các nghiên cứu trên chuột cho thấy chiết xuất lá và các bộ phận trên mặt đất của cây phượng vĩ có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết tương đương thuốc điều trị. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới dừng lại ở động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người nên người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Nghiên cứu in vitro năm 2025 xác nhận các hợp chất phenolic (dẫn xuất racemosol) từ vỏ cây phèo heo (*Bauhinia malabarica*) có hoạt tính kháng khuẩn mạnh đối với một số vi khuẩn Gram dương thường gặp, nhưng tác dụng rất hạn chế trên vi khuẩn Gram âm và hiện hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Furanocoumarin trong bưởi gây ức chế mạnh enzyme CYP3A4, làm tăng nguy cơ ngộ độc thuốc hạ mỡ máu và tiểu đường. Dù phật thủ thuộc chi Cam chanh, hiện chưa có dữ liệu đối đầu trực tiếp về hàm lượng furanocoumarin ở loại quả này so với bưởi, nên người dùng thuốc điều trị mạn tính cần thận trọng.
Phô mai chứa nhiều canxi và peptide ức chế men chuyển hỗ trợ mạch máu, nhưng lại giàu natri tiềm ẩn nguy cơ tăng áp lực tuần hoàn. Người cao huyết áp không cần kiêng hoàn toàn nhưng nên dùng lượng vừa phải, chọn loại ít béo, ít muối và không dùng thay thế thuốc điều trị.
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ tuyệt đối không nên dùng cây phèo heo do loài cây này chưa từng có dữ liệu nghiên cứu an toàn thai kỳ, đồng thời chứa các hợp chất saponin có khả năng kích ứng tiêu hóa, gây co bóp tử cung và đe dọa chức năng gan thận non nớt.
Phụ nữ mang thai không nên ăn hoa phượng vĩ. Nghiên cứu dược lý cho thấy các bộ phận trên không của loài cây này chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh gây hạ đường huyết và tác động chuyển hóa, trong khi hoàn toàn chưa có bằng chứng an toàn trên thai kỳ, tiềm ẩn rủi ro kích thích co thắt cơ trơn bất lợi.
Uống hoa phù dung cùng thuốc hạ áp không chỉ tiềm ẩn nguy cơ hạ huyết áp tư thế mà thực tế còn có thể làm giảm nồng độ và cản trở hấp thu của thuốc trong máu. Người bệnh cần hiểu rõ cơ chế tương tác và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi kết hợp.
Hoa phù dung và bụp giấm thường bị nhầm lẫn do cùng thuộc chi Dâm bụt, nhưng chúng khác biệt hoàn toàn về dược tính. Trong khi bụp giấm được khoa học ghi nhận giàu hoạt chất hỗ trợ hạ huyết áp và chống oxy hóa, thì hoa phù dung không có bằng chứng tương đương để thay thế.
Phượng tím (*Jacaranda mimosifolia*) và phượng vĩ (*Delonix regia*) thuộc hai họ thực vật hoàn toàn khác nhau với thành phần hóa học riêng biệt. Dù các chiết xuất bước đầu thể hiện khả năng chống oxy hóa, kháng viêm hoặc hỗ trợ tan huyết khối trong phòng thí nghiệm, người dân tuyệt đối không nên nhầm lẫn hoặc tùy tiện dùng làm thuốc.
Cánh hoa phượng chứa nhiều chất chống oxy hóa như polyphenol, flavonoid và anthocyanin giúp quét gốc tự do trong thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp hoa phượng với atiso hay dâm bụt, và việc ăn sống cánh hoa phượng ngoài môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro cần thận trọng.
Nhiều người truyền tai nhau bài thuốc dùng phèn đen trị dứt điểm viêm khớp, song các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm trong ống nghiệm của chiết xuất thực vật này mà chưa từng có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người.
Nhiều người có thói quen hễ cảm lạnh, hắt hơi là tự mua phòng phong về sắc uống giải cảm. Tuy nhiên, việc tự ý dùng dược liệu này mà không phân biệt cảm phong hàn hay phong nhiệt có thể khiến bệnh trầm trọng hơn, làm tăng triệu chứng sốt cao và tổn thương tân dịch cơ thể.
Hạt phèo heo có thể ăn được nhưng tuyệt đối không dùng khi còn sống hoặc chưa chín kỹ. Loại hạt này giàu protein và khoáng chất nhưng chứa nhiều chất kháng dinh dưỡng như tannin, chất ức chế trypsin và lectin. Người dùng bắt buộc phải ngâm kỹ, luộc chín nhừ và đổ bỏ nước luộc để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa.
Nhiều người tin nước ép quả lê gai có thể giải say tức thì, nhưng khoa học cho thấy chiết xuất thực vật này chỉ hỗ trợ giảm buồn nôn, khô miệng nhờ ngăn phản ứng viêm. Loại quả này không làm hạ nồng độ cồn trong máu hay bảo vệ bạn khỏi tác hại của việc uống quá chén.
Phấn hoa, mật ong và sữa ong chúa có nguồn gốc sinh học và giá trị dinh dưỡng khác nhau rõ rệt. Mật ong chủ yếu cung cấp năng lượng đường bột, phấn hoa giàu protein thực vật và khoáng chất, trong khi sữa ong chúa tập trung các protein đặc thù và axit béo hoạt tính phục vụ các nhu cầu bồi bổ riêng biệt.
Nhiều người tò mò dùng hoa phượng tím phơi khô hãm trà giải nhiệt, nhưng giới chuyên gia khuyến cáo việc này tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Các đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa của phượng tím hiện mới chỉ dừng ở mức thử nghiệm ống nghiệm (in vitro), hoàn toàn chưa có bằng chứng an toàn thực phẩm trên người.
Phấn hoa ong là thực phẩm bổ dưỡng nhưng tiềm ẩn rủi ro dị ứng và tích tụ tạp chất. Người trưởng thành chỉ nên dùng từ 5 đến 10 gram mỗi ngày (1-2 thìa cà phê). Bắt buộc phải thử kích ứng thăm dò vài hạt trước khi dùng liều đầy đủ để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cơ thể.
Tetrandrine trong phòng kỷ không chỉ giảm viêm khớp trên chuột mà đã có nghiên cứu lâm sàng trên người bệnh. Hoạt chất này giúp ức chế bạch cầu, giảm sưng và bảo vệ sụn khớp rõ rệt. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng vẫn còn giới hạn nên người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thuốc đặc trị.
