Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.381 bài, trang 306 trên 1.470
Người có tiền sử sỏi thận cần cẩn trọng với nam việt quất vì thực phẩm này, đặc biệt là dạng viên chiết xuất cô đặc, có thể làm tăng lượng oxalat và canxi bài tiết qua nước tiểu đồng thời làm toan hóa môi trường niệu, làm tăng đáng kể nguy cơ tái phát sỏi canxi oxalat.
Quả na có hàm lượng calo và đường tự tương đối cao so với các loại trái cây nhiều nước, nhưng người muốn giảm cân vẫn có thể ăn nếu kiểm soát khẩu phần. Nắm rõ mật độ năng lượng và chủ động khấu trừ na vào tổng calo hàng ngày sẽ giúp bạn vừa thưởng thức trọn vẹn thức quả này, vừa duy trì vóc dáng hiệu quả.
Nga truật (nghệ đen) thường được đồn thổi có khả năng chữa khỏi u xơ tử cung. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dừng ở mức ức chế tế bào khối u trong ống nghiệm và trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả làm tiêu u xơ ở phụ nữ.
Lan một lá được dân gian ca ngợi là vị thuốc mát gan, giải độc, nhưng thực tế khoa học cho thấy thảo dược này chưa từng được thử nghiệm lâm sàng trên người về tác dụng bảo vệ gan. Các bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa trên tế bào và động vật thí nghiệm.
Mộc qua ngâm rượu hay sắc nước đều không giữ trọn vẹn mọi hoạt chất. Rượu cồn nồng độ cao hòa tan tốt nhóm triterpenoid kháng viêm nhưng làm kết tủa polysaccharide. Ngược lại, sắc nước nóng giúp thu nhận polysaccharide và acid hữu cơ nhưng kém chiết xuất triterpenoid.
Polygodial chiết xuất từ nghể răm thể hiện khả năng diệt nhiều chủng vi khuẩn và nấm trong các thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu khoa học hiện chỉ dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa có thử nghiệm trên người để chứng minh khả năng thay thế thuốc kháng sinh điều trị.
Nhiều người có thói quen giã nát cây nghể bông tươi đắp ngoài da để trị mụn nhọt, viêm da theo kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, việc đắp thảo dược tươi chứa hoạt chất đậm đặc lên vùng da tổn thương tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc và kích ứng nghiêm trọng nếu áp dụng sai cách.
Nghể bông là loài thảo dược có tiềm năng chống viêm và chống oxy hóa, nhưng phụ nữ mang thai, người tiêu hóa kém và người có bệnh nền gan thận cần tuyệt đối thận trọng. Các dữ liệu khoa học cảnh báo việc thiếu nghiên cứu lâm sàng trên người và tốc độ đào thải chậm qua bài tiết có thể dẫn tới rủi ro sức khỏe.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh chiết xuất lá cây mỹ nhân (*Ceiba speciosa*) giúp bảo vệ gan trước độc chất. Dữ liệu thử nghiệm giải độc gan trên động vật thực chất thuộc về loài cây khác là banaba (*Lagerstroemia speciosa*). Người dân cần cẩn trọng tránh nhầm lẫn tai hại.
Bà bầu hoàn toàn có thể ăn na để tận dụng chất xơ tự nhiên hỗ trợ giảm táo bón thai kỳ. Tuy nhiên, do na chứa lượng đường tự nhiên dồi dào và hạt có độc tố khi bị cắn vỡ, thai phụ cần kiểm soát khẩu phần vừa phải và nhằn bỏ hạt kỹ càng để đảm bảo an toàn.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất curzerenone trong nga truật (nghệ đen) có khả năng ức chế phản ứng viêm và ngưng tập tiểu cầu, trong khi alismol chủ yếu thể hiện độc tính trên tế bào ung thư. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới dừng lại ở mức độ tế bào và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Một dược và nhũ hương thường được kết hợp trong các bài thuốc cổ truyền và thực phẩm bảo vệ khớp gối. Khoa học xác nhận hai loại nhựa cây này có cơ chế ức chế viêm và giảm đau riêng biệt, song bằng chứng thử nghiệm lâm sàng phối hợp trên người vẫn còn hạn chế về quy mô.
Tiêu thụ mỡ hươu hoang dã tiềm ẩn nguy cơ nhiễm bệnh suy mòn mãn tính (CWD) do nghiên cứu đã phát hiện mầm bệnh prion gây tử vong tồn tại trong mô mỡ động vật nhiễm bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên sử dụng thực phẩm từ thú rừng chưa qua kiểm dịch để phòng tránh phơi nhiễm.
Nhiều lời đồn cho rằng hoa cây mỹ nhân giúp chống lão hóa da vượt trội nhờ khả năng chống oxy hóa cao. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở các thử nghiệm ống nghiệm hóa học và trên chuột, hoàn toàn chưa có nghiên cứu chứng minh tác dụng dưỡng da hay chống nhăn trên người.
Nhiều phụ huynh rỉ tai nhau cho trẻ uống bột mộc hoa trắng để nhanh cầm tiêu chảy, nhưng đây là hành động tiềm ẩn rủi ro ngộ độc alkaloid khó lường. Bài viết dưới đây làm rõ lý do vì sao không nên dùng dược liệu này cho trẻ nhỏ và hướng dẫn phác đồ bù nước điện giải chuẩn xác theo khuyến cáo y khoa.
Nam việt quất có cơ chế ngăn vi khuẩn bám dính vào đường niệu và được chứng minh khá an toàn cho thai nhi. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả phòng ngừa nhiễm trùng tiết niệu thai kỳ vẫn chưa thực sự đồng nhất, không thể thay thế kháng sinh điều trị và mẹ bầu cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Vị đắng gắt đặc trưng của lá đắng kim thất tai (cây mật gấu) được tạo nên bởi nhóm hợp chất sesquiterpene lactone như vernodalin, vernolide cùng các vernonioside. Không chỉ tạo vị giác mạnh, hệ hoạt chất này còn thể hiện khả năng chống oxy hóa, kháng khuẩn và kìm hãm các phản ứng viêm trong nhiều thử nghiệm khoa học.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng mộc hương do nguy cơ kích thích co thắt cơ trơn và thiếu bằng chứng an toàn trên thai kỳ. Dược liệu này còn đối mặt với nguy cơ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật phức tạp, đòi hỏi thai phụ phải luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Nghệ đen và nghệ vàng là hai loài thảo dược thuộc chi Curcuma nhưng có cấu tạo hóa thực vật, tinh dầu và tác dụng sinh học hoàn toàn khác nhau. Việc hiểu nhầm công dụng và tự ý dùng lẫn lộn nghệ đen thay nghệ vàng có thể gây nguy cơ xuất huyết hoặc tương tác thuốc bất lợi do ức chế men gan ruột.
Mỡ trăn thường được truyền tai như mẹo trị nứt nẻ mùa đông nhờ khả năng tạo màng khóa ẩm ngăn mất nước. Tuy nhiên, chất béo đậm đặc này rất dễ gây bít tắc nang lông, khiến người có da dầu, da mụn, viêm nang lông hoặc viêm da tiết bã đối mặt với nguy cơ bùng phát mụn mủ và viêm nhiễm nặng nề.
