Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.591 bài, trang 529 trên 1.480
Nghiên cứu cho thấy cỏ chân vịt ấn chứa các hợp chất có khả năng ức chế enzym gây viêm COX-2 và phân tử NO trong ống nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người hiện vẫn chưa có, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm da hay đau họng.
Nước ép cải củ không có khả năng "lọc sạch độc tố" như lời đồn thổi, nhưng hoạt chất tự nhiên sulforaphene và raphasatin trong loại củ này giúp hỗ trợ kích hoạt các enzyme chuyển hóa giải độc pha 2 tại gan. Bạn nên dùng đúng cách, tránh lạm dụng gây hại đường tiêu hóa.
Các nghiên cứu nuôi cấy tế bào cho thấy hoạt chất diterpene trong cẩm địa có khả năng kháng viêm và kích thích tế bào da, niêm mạc phát triển. Tuy nhiên, các bằng chứng này mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và chưa được kiểm chứng lâm sàng trên người.
Chiết xuất từ lá cỏ lạc (*Arachis pintoi*) chứa hàm lượng polyphenol dồi dào, cho thấy khả năng chống oxy hóa mạnh trong thử nghiệm ống nghiệm. Dù vậy, hiện vẫn chưa có dữ liệu lâm sàng chứng minh hiệu quả chống viêm trên người, do đó người dân không nên tự ý hái lá đun nước uống trị bệnh.
Bà bầu không nên uống nước cỏ mần trầu để giải nhiệt. Thảo mộc tự nhiên này thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng trên thai kỳ, tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung, tăng nguy cơ dọa sảy hoặc sinh non nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.
Cỏ lạc là cây cảnh quan và thức ăn chăn nuôi gia súc, không phải rau ăn hay vị thuốc. Hiện chưa có nghiên cứu xác nhận độ an toàn của lá cỏ lạc trên người; việc hái lá làm trà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc hóa chất bảo vệ thực vật và chất kháng dinh dưỡng.
Cỏ lào chứa nhiều chất chống oxy hóa và giúp giảm viêm trên mô hình động vật, nhưng hoàn toàn chưa có bằng chứng khoa học chứng minh khả năng diệt vi khuẩn HP hay chữa khỏi đau dạ dày ở người. Người bệnh không nên tự ý uống nước lá cỏ lào thay thế thuốc điều trị y khoa.
Uống nước sắc gỗ Cẩm Lai để chữa đau nhức xương khớp là mẹo dân gian nguy hiểm chưa được chứng minh. Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất từ các loài gỗ thuộc chi này chứa nhiều hoạt chất có độc tính tế bào cao, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan, thận và ngộ độc khi tự ý đun uống.
Chiết xuất cỏ lào chứa các hợp chất flavonoid cho thấy hoạt tính ức chế vi khuẩn như tụ cầu vàng trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại hoàn toàn dừng ở mức thử nghiệm in vitro, chưa có dữ liệu lâm sàng trên người và người dân tuyệt đối không tự đắp lá tươi lên vết thương hở.
Dầu cọ chứa hàm lượng axit palmitic cao có thể làm tăng nhẹ nồng độ cholesterol xấu (LDL-C) khi so với dầu thực vật giàu chất béo chưa bão hòa. Dù vậy, tác động này ở mức vừa phải và có lợi hơn đáng kể so với dầu dừa hay chất béo chuyển hóa.
Cả cỏ lào và cỏ mực đều chứa các hoạt chất hỗ trợ đông máu cục bộ, trong đó cỏ lào vượt trội hơn về phổ diệt khuẩn ngoài da. Tuy nhiên, đắp lá tươi trực tiếp tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng rất cao, người dân chỉ nên dùng chế phẩm đã tinh chế đạt chuẩn.
Cây cất hơi được dân gian truyền tai chữa ho, viêm họng. Nghiên cứu thực nghiệm xác nhận thảo dược này có tác dụng giảm ho, hạ sốt và ức chế phản ứng viêm trên động vật. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả diệt khuẩn hay chữa khỏi bệnh ở người, việc tự uống dịch ép tươi tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất lá cậy giàu flavonoid quý như rutin, isoquercitrin và myricitrin, có hoạt tính chống oxy hóa và can thiệp nhiều con đường tín hiệu liên quan đến đái tháo đường. Tuy nhiên, bằng chứng mới dừng ở mức thực nghiệm in vitro và dược lý mạng lưới, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nhiều người có thói quen hái lá cỏ lào nhai nát hoặc đắp trực tiếp lên vết thương hở ngoài da để cầm máu và chống viêm. Thói quen dân gian này tiềm ẩn 4 sai lầm nguy hại: đắp lá bẩn gây nhiễm trùng, đắp lên vết rách sâu tạo áp xe, ủ kín quá liều làm hoại tử mô nông, và hái cây vùng đất ô nhiễm khiến mô nhiễm độc.
Rắc lông cẩu tích lên vết rách da để cầm máu là mẹo dân gian tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe. Lớp lông tơ chưa tiệt trùng dễ mang vi khuẩn gây nhiễm trùng sâu và hình thành u hạt dị vật, cản trở quá trình phục hồi tự nhiên của da.
Nhiều người ngâm rượu hạt cọ xẻ để trị ung thư và viêm khớp, song dược học hiện đại cảnh báo dung môi cồn tự ngâm dễ chiết xuất tạp chất làm biến tính protein và tổn hại màng tế bào. Việc uống rượu hạt cọ xẻ chưa qua tinh chế tiềm ẩn rủi ro phá hủy gan thận và không thể thay thế điều trị y khoa.
Cần tây chứa hoạt chất 3-n-butylphthalide có tiềm năng giãn mạch, hạ huyết áp trong các thử nghiệm dùng viên chiết xuất hạt liều cao. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học đối với nước ép cần tây tươi trên người còn rất khiêm tốn. Người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc điều trị để thay bằng nước ép.
Củ hủ cọ giàu chất xơ hòa tan và mang chỉ số đường huyết thấp, giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose vào máu. Thực phẩm này hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn hiệu quả nếu được chế biến thanh đạm, ít béo và không thêm đường ngọt.
Cỏ chân vịt Ấn được dân gian truyền tai như bài thuốc hạ đường huyết hiệu nghiệm. Bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng lại ở thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật. Người bệnh không thể dùng thay thế phác đồ y khoa chuẩn.
Nước dăm gỗ Cẩm Lai được đồn thổi giúp lọc máu và giải độc cơ thể, nhưng đây là ngộ nhận hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Việc thải độc do gan và thận đảm nhận; tự ý uống nước dăm gỗ từ xưởng mộc còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc hóa chất bảo quản và gây suy giảm chức năng nội tạng.
